Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Аққу шоқжұлдызының ең жарқын жұлдызы
Аққу шоқжұлдызындағы жұлдыз
Brightest star in the constellation Aquila
a star in the constellation Aquila
Starbox кейіпкері
| type=Main sequence
| class = A7Vn Күннен қашықтықта орналасқан. Алтайр қазіргі уақытта G бұлтында – жақын жұлдызаралық бұлтта, газ бен шаң жиынтығында орналасқан. Алтайр өте жылдам айналады, экваторындағы жылдамдығы шамамен 286 км/с. Инфрақызыл сәуледе жұмыс істейтін бірнеше телескоптармен жүргізілген басқа интерферометриялық зерттеулер осы құбылысты бейнелеп, растады.
Starbox character
| type=Main sequence
| class = A7Vn It is located at a distance of from the Sun. Altair is currently in the G cloud—a nearby interstellar cloud, an accumulation of gas and dust. Altair rotates rapidly, with a velocity at the equator of approximately 286 km/s. Other interferometric studies with multiple telescopes, operating in the infrared, have imaged and confirmed this phenomenon.
Номенклатура
α Aquilae (лат. Alpha Aquilae) – жұлдыздың Байер белгілеуі. Алтайр атауы орта ғасырлардан бері қолданылып келеді. Бұл араб тіліндегі النسر الطائر Al Nisr Al Ṭa'ir фразасының, яғни "ұшқан бүркіт" деген мағынаны білдіретін сөздің қысқартылған түрі. 2016 жылы Халықаралық астрономиялық одақ жұлдыз аттарын тізімдеу және стандарттау үшін Жұлдыз аттары жөніндегі жұмыс тобын (WGSN) құрды. WGSN-нің 2016 жылғы шілдедегі бірінші хабарламасында WGSN мақұлдаған алғашқы екі партия аттардың тізімі келтірілген, соның ішінде осы жұлдыз үшін Altair атауы да бар. Қазір ол IAU Жұлдыз аттарының каталогына енгізілген.
α Aquilae (Latinised to Alpha Aquilae) is the star's Bayer designation. The traditional name Altair has been used since medieval times. It is an abbreviation of the Arabic phrase النسر الطائر Al Nisr Al Ṭa'ir, "the flying eagle". In 2016, the International Astronomical Union organized a Working Group on Star Names (WGSN) to catalog and standardize proper names for stars. The WGSN's first bulletin of July 2016 included a table of the first two batches of names approved by the WGSN, which included Altair for this star. It is now so entered in the IAU Catalog of Star Names.
Физикалық сипаттамалары
Альтер β Аквила және γ Аквиламен бірге, Аквиланың отбасы немесе Аквиланың шоғыры деп аталатын жұлдыздар тізбегін құрайды. Ол короналық рентген сәулесінің әлсіз көзі, ал ең белсенді сәуле шығару көздері жұлдыздың экваторына жақын орналасқан. Бұл белсенділік салқын экваторда қалыптасатын конвекциялық жасушаларға байланысты болуы мүмкін. Ханбери Браун және басқалар Альтердің айналу кезінде жалпақталатынын анықтағанмен, оның жалпақтығын экспериментальды түрде бақылауға жеткілікті деректер болған жоқ. Кейін, 1999 және 2000 жылдары Palomar Testbed Interferometer жасаған инфрақызыл интерферометриялық өлшемдер арқылы Альтердің жалпақ екені анықталды. Бұл жұмысты 2001 жылы Г. Т. ван Белль, Дэвид Р. Сиарди және олардың авторлары жариялады. Сонымен қатар, А. Домициано де Соуза және басқалар (2005) Palomar және Navy интерферометрлерімен алынған өлшемдерді, сондай-ақ VLTI-дегі VINCI құралымен алынған жаңа өлшемдерді пайдаланып, гравитациялық қараңғылануды растады. Альтер – тікелей суретке түсірілген сирек жұлдыздардың бірі. 2006 және 2007 жылдары Ж. Д. Моннье және оның әріптестері 2006 жылғы инфрақызыл байқаулар негізінде CHARA матрицалық интерферометрінің MIRC құралымен Альтердің бетін суретке түсірді; бұл Күннен басқа негізгі тізбектегі жұлдыздың бетін суретке түсірудің алғашқы реті болды. Арабтар бұл атауды Альтер, β Аквила және γ Аквила жұлдызшаларына қолданған, және бұл атау ежелгі Вавилондықтар мен Шумерліктерге дейін жетеді, олар Альтерді «арна жұлдызы» деп атаған. Ортағасырлық Англия мен Батыс Еуропаның астролабында Альтер мен Вега құстар ретінде бейнеленген. Викторияның Кури халқы Альтерді Бунжил, тырнақ құйрықты бүркіт деп білген, ал β және γ Аквила – оның екі әйелі, қара құздар. Мюррей өзенінің халқы бұл жұлдызды Тотьергуил деп білген. Мюррей өзені Тотьергил аңшының алып Мюррей балықшасы Отжутты садақпен шауып өлтіргеннен кейін пайда болды, ол жараланғаннан кейін Оңтүстік Австралия арқылы канал жасап, аспанға Дельфин шоқжұлдызы ретінде кірді. Дегенмен, Альтер басқа аттарымен де жақсы танымал: Qiān Niú Xīng (牵牛星 / 牽牛星) немесе Niú Láng Xīng (牛郎星), «мал өріші жұлдызы» деп аударылады. Бұл аттар «Мал өріші мен Тоқымашы қыз» махаббат очеркіне сілтеме жасайды, онда Ниуланг (Альтермен бейнеленген) және оның екі баласы (β Аквила және γ Аквиламен бейнеленген) әйелі мен анасы Чжинудан (Вегамен бейнеленген) Сүт жолымен бөлінеді. Олар жылына бір рет қана кездеседі, осы кезде қарғалар Сүт жолынан өтуге көпір құрады. Микронезия халқы Альтерді Mai lapa деп атады, яғни «үлкен/ескі нан жемісі», ал маорилер бұл жұлдызды Poutu te rangi деп атады, яғни «көк тірегі». Батыс астрологиясында бұл жұлдыз жаман ниетті болып саналады және жорғалаушылардан келетін қауіпті болжайды. 1983 жылы жапон ғалымдары тобы Альтерге радиосигнал жіберіп, сыртқы өмірмен байланыс орнатуға тырысты. НАСА 2007 жылдың 13 желтоқсанында Альтерді Айға түсу модулі (LSAM) деп жариялады. Ресейлік Бериев Be 200 Альтер гидроұшағы да осы жұлдыздың атымен аталған.
Along with β Aquilae and γ Aquilae, Altair forms the well known line of stars sometimes referred to as the Family of Aquila or Shaft of Aquila. It is a weak source of coronal X ray emission, with the most active sources of emission being located near the star's equator. This activity may be due to convection cells forming at the cooler equator. Although Hanbury Brown et al. realized that Altair would be rotationally flattened, they had insufficient data to experimentally observe its oblateness. Later, using infrared interferometric measurements made by the Palomar Testbed Interferometer in 1999 and 2000, Altair was found to be flattened. This work was published by G. T. van Belle, David R. Ciardi and their co authors in 2001. Also, A. Domiciano de Souza et al. (2005) verified gravity darkening using the measurements made by the Palomar and Navy interferometers, together with new measurements made by the VINCI instrument at the VLTI. Altair is one of the few stars for which a direct image has been obtained. In 2006 and 2007, J. D. Monnier and his coworkers produced an image of Altair's surface from 2006 infrared observations made with the MIRC instrument on the CHARA array interferometer; this was the first time the surface of any main sequence star, apart from the Sun, had been imaged. This name was applied by the Arabs to the asterism of Altair, β Aquilae and γ Aquilae and probably goes back to the ancient Babylonians and Sumerians, who called Altair "the eagle star". Medieval astrolabes of England and Western Europe depicted Altair and Vega as birds. The Koori people of Victoria also knew Altair as Bunjil, the wedge tailed eagle, and β and γ Aquilae are his two wives the black swans. The people of the Murray River knew the star as Totyerguil. The Murray River was formed when Totyerguil the hunter speared Otjout, a giant Murray cod, who, when wounded, churned a channel across southern Australia before entering the sky as the constellation Delphinus. However, Altair is better known by its other names: Qiān Niú Xīng (牵牛星 / 牽牛星) or Niú Láng Xīng (牛郎星), translated as the cowherd star. These names are an allusion to a love story, The Cowherd and the Weaver Girl, in which Niulang (represented by Altair) and his two children (represented by β Aquilae and γ Aquilae) are separated from respectively their wife and mother Zhinu (represented by Vega) by the Milky Way. They are only permitted to meet once a year, when magpies form a bridge to allow them to cross the Milky Way. The people of Micronesia called Altair Mai lapa, meaning "big/old breadfruit", while the Māori people called this star Poutu te rangi, meaning "pillar of heaven". In Western astrology, the star was ill omened, portending danger from reptiles. A group of Japanese scientists sent a radio signal to Altair in 1983 with the hopes of contacting extraterrestrial life. NASA announced Altair as the name of the Lunar Surface Access Module (LSAM) on December 13, 2007. The Russian made Beriev Be 200 Altair seaplane is also named after the star.
Көрнекі серіктер
Жарқын негізгі жұлдыз WDS 19508+0852A деп белгіленген және бірнеше әлсіз көзге көрінетін серік жұлдыздары бар: WDS 19508+0852B, C, D, E, F және G.
The bright primary star has the multiple star designation WDS 19508+0852A and has several faint visual companion stars, WDS 19508+0852B, C, D, E, F and G.