Америкалық криминалдық жазушы: Энн Рул өмірі мен шығармалары

Кіріспе

Американдық криминалдық жазушы (1931–2015)

Энн Рей Рул (туған тегі Стакхаус; 22 қазан 1931 – 26 шілде 2015) – американдық криминалдық кітаптар мен мақалалардың авторы. Ол ең белгілі "Менің қасымдағы бейтаныс" (1980) кітабымен танымал, ол серийлі кісі өлтіруші Тед Банди туралы, онымен Рул бірге жұмыс істеген және оны достай санаған, бірақ кейіннен ол кісі өлтіруші екені белгілі болды. Рул сонымен қатар Орегон штатындағы бала өлтіруші Дайан Даунс туралы "Шағын құрбандықтар" кітабымен де танымал. Рулдің көптеген кітаптары Тынық мұхитының солтүстік-батысы мен оның асырап алған туған штаты Вашингтонда болған кісі өлтіру оқиғаларына арналған.

Ерте өмір және білім

Энн Рей Стэкхаус 1931 жылы 22 қазанда Мичиган штатының Лоуэлл қаласында дүниеге келді. Ол Софи Мари (Хансен) мен Честер Р. Стэкхаус есімді ата-анасының екі баласының бірі еді. Оның анасы білім беру қабілеті шектеулі балалармен жұмыс істеуде маманданған мұғалім, ал әкесі футбол және жеңіл атлетикадан жаттықтырушы болған. Руль ересек болғандағыдай, оның отбасы мүшелерінің көпшілігі құқық қорғау органдарында қызмет еткен. Рульдің әкесі мен ағасы Мичиган штатының шерифтері болды. Тағы бір ағасы сот-медициналық сарапшы, ал туысы прокурор болып жұмыс істеді. Руль жазда ата-бабасымен бірге жергілікті түрмеде волонтер болып жұмыс істеген.

Мансап

Рулдің мансап жолы Сиэтл полициясында құқық қорғау қызметкері ретінде жұмыс істеуді, сондай-ақ әйелдерге арналған басылымдарға жазуды қамтиды. 1969 жылдан бастап ол "Энди Стак" атты псевдониммен "True Detective" журналына материалдар жазды. 1971 жылы Сиэтлдегі суицидтік дағдарыс орталығында волонтерлік жасағанда, Рул Вашингтон университетінде психологияны оқыған Тед Бандимен танысты, ол жұмыспен оқуды қатар алып жүрген студент еді. Банди Юта штатына заң факультетіне оқуға кеткеннен кейін, 1975 жылы жас әйелді ұрлағаны үшін тұтқындалды, ал кейін ол кем дегенде 1974 жылдан бері белгісіз сандағы құрбандары бар сериялық кісі өлтіруші екені анықталды, тіпті одан да ертерек болған жағдайлар да болды. Бірге жұмыс істеген кезеңде Рул Бандидің мінез-құлқында ешқандай алаңдатарлық нәрсе байқамады, оны "мейірімді, қамқор және көңілді" деп сипаттады. Оның алғашқы кітабы "Менің қасымдағы бейтаныс" Бандидің ең толық өмірбаянының бірі саналады. Кітап 1980 жылы, Банди кісі өлтіргені үшін сотталған жылы жарық көрді және бұрын қолданған псевдонимі емес, өз атымен жазылған. Кітапта Рул Бандидің өзі өлтірген әйелдердің саны полиция есептегеннен әлдеқайда көп екенін айтқандығын жазды. 2003 жылы кинодағы кітаптың бейімделуінде Барбара Херши Рулдың рөлін ойнады. Телефильмде Бэнди рөлін Билли Кэмпбелл сомдады. Рулдің келесі үш кітабы – Джерри Брудос туралы "Қиналыс өлтіруші", Харви Кариньян туралы "Жұмыс іздеуші" және Рэндалл Вудфилд туралы "I 5 Killer" псевдонимімен шығарылды, бірақ Банди туралы кітаптың сәттілігінен кейін олар Рулдің нақты атымен қайта басылды. Рулдің 1987 жылғы "Шағын құрбандықтар" атты еңбегі 1983 жылдың мамыр айында өз қызын өлтірген және қалған екі баласын өлтіруге талпынған Орегон штатының тұрғыны Дайан Даунс туралы айтады. Кітап 1989 жылы теледидарға бейімделді, Ферра Фосетт осы рөлі үшін Эмми сыйлығына ұсынылып, сондай-ақ Пибоди жүлдесіне ие болды. 2012 жылдың сәуір айында "48 Hours Mystery" бағдарламасы Рулдің анаға 1998 жылы болған қызының өлімі кісі өлтіру екенін дәлелдеуге жасаған сәтті әрекетін көрсетті. Осы оқиғаның нәтижесінде "Түннің тыныштығында" атты кітап жарық көрді. Оның соңғы кітаптарының бірі – 2003 жылы Вашингтон штатының Уидби аралында болған кісі өлтіру туралы "Алдау өнері", 2013 жылдың қазан айында жарық көрді. Кітапты таныстыру шарасына барғанда Рул қонақүй ішінде құлап, жамбасын сындырып алды, осылайша іс-шара тоқтатылды.

Rule's career path included working as a law enforcement officer for the Seattle Police Department as well as writing for publications geared toward women. Beginning in 1969, she wrote for True Detective magazine under the pen name "Andy Stack". While volunteering at a suicide crisis hotline center in Seattle in 1971, Rule met Ted Bundy, a work study student who was studying psychology at the University of Washington. After Bundy moved to Utah for law school, he was arrested in 1975 for kidnapping a young woman and later identified as a serial murderer with an unknown number of victims dating to at least 1974 if not earlier. During the time they worked together, Rule observed nothing disturbing in Bundy's personality, and saw him as "kind, solicitous, and empathetic". Her first book, The Stranger Beside Me, is considered one of the most definitive biographies of Bundy. First published in 1980, the year Bundy was convicted of murder, the book was written under her own name rather than the pen name she had previously used. In the book, Rule reveals that Bundy told her the number of women he murdered was much larger than police believed. In 2003, Rule was portrayed by Barbara Hershey in the movie version of the book. The made for TV film adaptation also starred Billy Campbell as Bundy. Rule's next three books, The Lust Killer about Jerry Brudos, The Want Ad Killer about Harvey Carignan, and The I 5 Killer about Randall Woodfield, were released with her pen name but following the success of the book about Bundy, they were re released under Rule's name. Rule's 1987 work, Small Sacrifices, tells the story of Diane Downs, an Oregon woman who in May 1983 murdered her daughter and attempted to murder her other two children. The book was filmed for television in 1989, with Farrah Fawcett in an Emmy nominated and Peabody cited performance. In April 2012, 48 Hours Mystery covered Rule's successful effort to help a mother prove her daughter's 1998 death was actually a murder. The resulting book was In the Still of the Night. One of her last books, Practice to Deceive, about a 2003 murder on Whidbey Island, Washington, was released in October 2013. On the island for the launch of a book tour, Rule fell in the hotel and broke her hip, forcing the cancellation of the event.

Әдістер мен тақырыптар

"Нью-Йорк Таймс" газеті Рулдың некрологында оның рас қылмысты жазуға деген көзқарасы және сүйікті тақырыптары туралы былай деп жазды: "Кітап тақырыбын таңдау үшін мен оқырмандардан түскен 3000-ға жуық ұсынысты зерделеймін. Мен өзін білгендерді таң қалдыратын "антигерой" іздеймін: тартымды, зерек, сүйкімді, танымал, бай, дарынды және өз қауымдастығында зор құрметке ие, бірақ іштей маска артында жасырынып жүретін". Рулдың рас қылмысты жазу стилі кейбір сынға ұшырады. Оның жанрға тигізген әсерін бағалаушылар оның ең әйгілі тақырыбына қатысты теріс пікірлерді атап өтті. Оның кітаптары коммерциялық тұрғыдан сәтті болғанына қарамастан, "Менің қасымдағы бейтаныс" кітабына сыншылар мен оқырмандар тарапынан әрдайым жылы қабылдану болған жоқ. 2015 жылы Рулдың қайтыс болғаннан кейін Виктория Бил "The New Yorker" журналында "Тед Бандиге тым жақын" деген мақала жариялады, онда Бил Рулды оқиғаны баяндауда дұрыс емес этикалық шешімдер жасады деп айыптады, сондай-ақ Банди түрмеге түскеннен кейін оның өміріне араласып, тіпті түрмеде отырғанда оған ақша жібергенін айтты. "Рулдың рөлі күтпеген оқиғаға қатысы бар адамнан оның кіру мүмкіндігінің қаншалықты тиімді екенін ойлаған авторға ауысады", - деп жазады Бил.

Құқықтық дау

2003 жылы Рульдің «Жалғанға толы жүрек» кітабы жарық көргеннен кейін, ол 2000 жылы Лиза Нортонның күйеуі Кристің қазасына байланысты кінәлі деп танылған істі баяндады. Нортон Рульге және оның баспасына ар-намысын қорлау туралы сотқа шағым түсірді. 2011 жылдың қаңтар айында 9-шы апелляциялық сот бұл шағымды қабылдамады. Күйеуін өлтіргені үшін 12 жылға сотталған Нортонның күйеуі Рик Сварт, бос кәсіпкер жазушы, «Сиэтл апталығы» газетінің бірінші бетіне Рульдің «Жалғанға толы жүрек» кітабындағы «дөңгелек ойлар» туралы мақала жазды. Сварт мақалада Нортонға үйленетінін жасырды, газет редакторлары да олардың қарым-қатынасы туралы білмеді. Мақалаға жауап ретінде Руль 2013 жылы адвокаты Энн Бремнер арқылы газетке және жазушыға ар-намысын қорлау ісін қозғады, мақаладағы сын оның беделіне нұқсан келтіргенін мәлімдеді. 2014 жылдың ақпан айында судья Рульдің талаптарын қабылдамады, мақалада оған қатысты жалған немесе ар-намысын қорлайтын ешқандай мәлімдеме жоқ деп тапты. Содан кейін судья айыпталушылардың әрқайсысына 10 000 доллар өтемақы төледі, сонымен қатар адвокаттық шығындарды және сот бажылдарын төлеуге міндеттеді. Руль сот шешіміне шағымданып, 2015 жылдың 22 маусымында Вашингтон штатының апелляциялық соты Рульге қарсы бұрынғы шешімді күштен шығарды және істі жаңадан қарау үшін сотқа қайтарды. 2015 жылдың шілдесінде Руль қайтыс болғаннан кейін 2017 жылдың қаңтарына дейін іс бойынша ешқандай жаңалық болған жоқ. Ол Билл Рульге үйленген, 1972 жылы ажырасқан. Екеуі де түрмеге қамалған жоқ. Рульдің отбасы және «Саймон & Шустер» баспасы 2015 жылдың 26 шілдесінде Рульдің жүрек жеткіліксіздігінен бір күн бұрын қайтыс болғанын хабарлады. Оның өлімінен бұрын жүрек талмасынан шұғыл көмекке жүгінген. Руль қайтыс болған күні хосписке ауыстырылды.