Кіріспе

Кубалық халық әні

"Guantanamera" () – Кубаның патриоттық әні, сөзі кубалық ақын Хосе Мартидің өлеңінен алынған. Әннің ресми авторлығы Хосеито Фернандеске берілді, ол алғаш рет 1929 жылы радио арқылы әнді танымал етті (бірақ алғашқы жазбасы қашан шыққандығы белгісіз). 1966 жылы американдық вокалдық тобы Sandpipers-тің Weavers тобының 1963 жылғы мамырдағы Carnegie Hall Reunion концертіндегі әрлеуіне негізделген нұсқасы халықаралық хитке айналды. Бұл әнді Пит Сигер, Селия Круз, Компай Сегундо және Уайкльф Джин сияқты әртістер орындап, жаңаша түсіндірген.

Музыка

Әннің музыкасы кейде Хосеито Фернандеске де жатқызылады, ол оны әртүрлі уақыттарда жазғанын айтқан (жалпы пікір бойынша, оның пайда болуы 1929 жылға келеді) және оны радио бағдарламаларының бірінде жиі пайдаланған. Кейбір деректерге сәйкес, әннің құрылымы Герминьо "Эль Диабло" Гарсия Уилсонға тиесілі болуы мүмкін, оны бірлескен автор ретінде қарастыруға болады. Гарсияның мұрагерлері бұл мәселені көп жылдар өткен соң сотқа жүгінді, бірақ істі ұтысты; 1993 жылы Кубаның Жоғарғы Халық Соты Фернандесті музыканың жалғыз авторы деп шешті. Бұл таластарға қарамастан, Фернандес радио арқылы әнді кеңінен таныстырған алғашқы адам екенін айтуға болады.

Пит Сигер нұсқасы

1963 жылғы мамыр айында Уиверлердің Карнеги залындағы қайта қосылу концерті жазылғаннан кейін, Пит Сигер бұл әнді өзінің «We Shall Overcome» альбомына қосты, ол Карнеги залында тікелей орындалды. AllMusic сайтындағы Стюарт Мейсон Сигердің жазбасын әннің «шешімді нұсқасы» деп сипаттады. Сигер өзінің қайта өңделген нұсқасының негізі ретінде Марти мен Орбон жасаған әннің нұсқасын пайдаланды, ол Гектор Ангулоның орындауына негізделген. Сигер Мартидің шумағын мелодиямен біріктірді, оны Куба зымырандық дағдарысы кезінде бейбітшілік қозғалысы қолдануы үшін арнады. Ол американдық және кубалық халықтардың бірлігінің символы ретінде осы әнді әндеуге шақырды және «АҚШ екі тілді елге айналу күнін жеделдету үшін» оны испан тілінде орындауға ұсынды.

Sandpipers нұсқасы

"Guantanamera" әнінің ағылшын тіліндегі ең коммерциялық табысқа ие болған нұсқасын 1966 жылы Sandpipers вокалдық тобы жазды. Олардың жазбасы Weavers тобының 1963 жылғы Карнеги залындағы қайта қосылу концертінде орындалған нұсқасына негізделген, ал аранжировкасын Морт Гарсон жасаған, продюсерлігін Томми ЛиПума атқарған. Топтың вокалынан басқа, бұл нұсқада Роби Лестердің қосымша вокалы және продюсер ЛиПуманың баяндамасы бар. Ән Billboard Hot 100 хит-парадында 9-орынға, ал Ұлыбритания сингл чартында 7-орынға жетті.

Селия Круз нұсқасы

"Guantanamera" кубалық әнші Селия Круздың (1925–2003) ең танымал әндерінің бірі. Ол кем дегенде 241 түрлі жазба немесе жинақта кездеседі, ал оның алғашқы коммерциялық жазбасы 1968 жылы мексикалық Tico Records лейблінде шыққан. Селия Круз 2004 жылы жарық көрген өмірбаяндық кітабында "Guantanamera" әнін тоғыз рет орындағанын еске алады.

Wyclef Jean нұсқасы

Wyclef Jean-нің ән нұсқасы түпнұсқаның кавері емес, қосымша мәтін мен музыкамен толықтырылған өңдеу. Әннің альбомдық нұсқасында Селия Крузбен бірге Джени Фуджита ән салады (ол ән үшін дауысын жаңартты), сондай-ақ Лорин Хиллдің қосымша рэп бөлігі бар. Ән "Ең үздік рэп орындаушысы (дуэт немесе топ)" номинациясы бойынша "Грэмми" сыйлығына ие болды. Ән Billboard Rhythmic Airplay тізімінде 29-шы орынға жетті және Ұлыбритания сияқты бірнеше елде топ-40-қа кірді. АҚШ-тың бұрынғы президенті Барак Обама бұл әнді 2022 жылғы жазғы плейлистіне қосты.

Басқа жазбалар

Әнді көптеген жеке орындаушылар жазған, соның ішінде Аргентинада әнді 1-орынға шығарған Барбара и Дик, Демис Руссос, Вилли Чирино, Хулио Иглесиас, Джоан Баэз, Альбита, Джимми Баффет, Бобби Даррин, Рауль Мало, Джо Дассин, Муслим Магомаев, Хосе Фелисиано, Тони Моттола, Бисер Киров, Пуэрто-Плата, Трини Лопес, Ла Лупе, Нана Мускури, Тито Пуэнте, Раулин Родригес, Энди Рассел, Глория Эстефан, Фил Манзанера, Роберт Уайатт ("Каиманера" деген атпен), Цукчеро Форнациари, Ансуман Рой, сондай-ақ The Mavericks, Inti Illimani, Buena Vista Social Club, Los Lobos, Pozo Seco Singers, Todos Tus Muertos, The Spinners және Gipsy Kings сияқты топтар.

Танымал мәдениетте

Бұл әннің әуені британдық футбол әндерінде кеңінен қолданылады, мысалы, "Бір ғана [ойыншының/бапкердің атын қосыңыз] бар". Мысалы, ол Пол Гаскойн үшін қолданылды ("Бір ғана Пол Гаскойн бар"), бірақ Гари Стивенс үшін өзгешеленді ("Бір ғана екі Гари Стивенс бар"), себебі бір уақытта бірдей есіммен екі ойыншы белсенді болды. Осы әуенмен орындалатын басқа әндердің ішінде "Жеңген кезде ғана әндейсің" және "Таңертең жұмыстан шығарыласың" бар. Бұл әуен Konami компаниясы жасаған және шығарған футбол видео ойыны Pro Evolution Soccer 2014 саундтрегінде де қолданылған. Captain Morgan Original Spiced Rum-ның 2019 жылғы телеарналық жарнамалық кампаниясында да осы ән пайда болды. "Реал Мадрид" клубы да "Reyes de Europa" әнін осы әуенмен орындайды. Пол Келли мен The Messengers тобының "Comedy" альбомында жасырын ән бар, ол үнсіздікке ұласып, "Бір ғана Дэвид Гоуэр бар" деп әндейді. Австралия футбол лигасының ойыншысы Тони Локетт Джеймс Фрейд пен The Reserves орындаған "Guantanamera" әуенімен "One Tony Lockett" әнінде мақталады. Бұл ән "Крестный отец" фильмінің екінші бөлімінде, Майкл Корлеоне өзінің ағасы Фредо Корлеонемен Гаванадағы кафеде сөйлескен кезде орындалады. Ричард Столлман "Guantanamero" деген нұсқасын жазып, орындады, ол Гуантанамо түрмесі мен Терроризмге қарсы соғысқа ирониялық пікір білдіреді. "Gimme a Break!" американдық ситкомының үшінші маусымындағы "Самантаның наразылығы" атты эпизодында Саманта (Лара Джилл Миллер) жергілікті тарихи испандық ескерткіштің бұзылуына қарсы наразылық акциясын ұйымдастырады, наразылыққа қатысушылар әннің алғашқы шумақтарын айтады, тіпті ескерткіштің жаңа иесі (Абрахам Альварес) – ол испандық текті болғандықтан – сәтке қосылып, кейін тоқтайды. 1990 жылғы 27 қазандағы "Saturday Night Live" эпизодында Патрик Суэйз және Дана Карви "Супер Фейд" атты жалған жинақ альбом туралы жалған жарнама орындайды, онда екі танымал әнші, Валендес және Монтенеро, "бір тонна жанкүйерлер поштасы" деп бастап, "екі тонна жанкүйерлер поштасы" дей келіп, қанша жанкүйер поштасын алғанын мақтанады, бұл "Guantanamera" әуенімен орындалады. Пакистандық поп-жұлдыз Аламгир 1980 жылдары урду тіліндегі байланыссыз мәтіндермен араластырылған "Albela Rahi" әнін жазды, ол әншінің (қазір АҚШ-та тұрады) бейресми таңбалық әні және атауына айналды. "Money Heist" сериалының үшінші маусымындағы үшінші эпизодтағы флэшбек сахнасында Берлин (Педро Алонсо) Испания банкіндегі алтын бағаналар бөлмесіне кіру жоспарын профессорға айтқаннан кейін Компай Сегундо орындаған әнмен билейді. 2014 жылы Playing for Change мультимедиалық музыкалық жобасы Гавана мен Сантьягодан Майами, Барселона және Токиоға дейін әлемнің 75-тен астам кубалық музыканттарын біріктіріп, ән жазды.