Кіріспе

Америкалық ЦРУ жарымәскери офицері (1924–2003)

Энтони Александр Пошепни (18 қыркүйек 1924 – 27 маусым 2003), Тони По деп танылған, ЦРУ жарымәскери операциялар офицері, кейіннен Арнайы іс-қимылдар бөлімі (2016 жылы Арнайы іс-қимылдар орталығы деп қайта аталды) қызметкері болды. Вьетнам соғысы кезінде Лаостағы генерал Ван Пао басқаруындағы Арнайы партизандық бөлімшелерде (SGU) қызмет еткенімен белгілі, бұл Лаоста АҚШ қаржылаған құпия армия болды. Ол "Апокалипсис қазір" фильміндегі полковник Курц бейнесіне шабыт берген болуы мүмкін деп есептеледі. Фильм режиссері Фрэнсис Форд Коппола Поның басты ықпалы болғанын жоққа шығарып, кейіпкердің негізінен Арнайы күштер полковнигі Роберт Б. Рёльтке ұқсас екенін айтады, ол 5-ші Арнайы күштер тобының нақты басшысы болды (1969 жылдың мамыр-шілдесі) және 1969 жылы Нха-Трангтағы Тай Хац Чуен деген күдікті қос агентті өлтіргені үшін тұтқындалды, бұл «Жасыл берет» ісіне байланысты көптеген жаңалықтарға әкелді.

Ерте өмір және мансап

Пошепни 1924 жылдың 18 қыркүйегінде Калифорния штатының Лонг-Бич қаласында Джон Чарльз бен Изабел М. (Верициано) Пошепни отбасында дүниеге келді. Оның әкесі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің офицері болған, ал оның ата-анасы Богемиядан көшіп келген. Анасы Гуамда туған. Ол сегіз жасқа толғанда, тоғыз жасар інісі Джон отбасылық мылтықпен оны кеудесінен атып, қансырап қайтыс болуға азда-азда ғана қалды. 18 жасқа толғаннан кейін көп ұзамай ол Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Теңіз жаяу әскеріне қабылданып, 2-ші Теңіз жаяу әскері парашюттік батальонында қызмет етті және Иво Джимада 5-ші Теңіз жаяу әскері дивизиясымен шайқасты. Ол екі рет "Пурпурлы жүрек" орденімен марапатталды және ардақты түрде запасқа шыққан кезде сержант шеніне жетті. Бейбіт өмірге оралғаннан кейін ол қазіргі Сан-Хосе мемлекеттік университетіне ауысудан бұрын Сент-Мэри колледжіне түсті. Ол ФБР-де жұмыс істеуді де ойластырған. 1950 жылы бітіргеннен кейін ол ЦРУ-ға қосылды, ол жаңа Пирри лагерінде толық дайындықтан өткен алғашқы курсанттар тобының құрамына кірді. Бұл топ Қытайдағы коммунистік үкіметке қарсы операцияларға қатысты. Кэрол Макгранахан Поның сөзін келтіреді, ол оқытқан тибеттіктер "мен жұмыс істеген ең жақсы адамдар" еді дейді.

Лаос

ЦРУ Пошепныйдың жарымәскери күштерді жылдам дайындау қабілетіне әсерленіп, 1959 жылы оған "Тараздық жұлдыз" орденін берді. Екі жыл өткен соң, Билл Лэрдің жетекшілігімен жұмыс істей отырып, ол Дж. Винтон Лоуренспен бірге Лаостағы хмонг тайпаларын сол кезде елді басып алуға тырысқан Солтүстік Вьетнам және Патет Лао күштеріне қарсы күресуге үйретті. Пошепни агенттік стандарттары бойынша қатігездік деп есептелетін әрекеттерімен хмонг күштерінің құрметін жеңіп алды. Ол хмонг жауынгерлеріне өлген жау әскерлерінің құлақтарын әкелгені үшін ақы төледі және кем дегенде бір рет дене санын растау үшін Виентьян қаласындағы АҚШ елшілігіне құлақтарды жіберді. Ол жау орналасқан жерлерге екі рет кесілген бастарды тастап, қорқыту мақсатында психологиялық операция жүргізді. Тони По және оның ЦРУ-дағы әріптестері, соның ішінде Джерри Дэниелс, Лаоста АҚШ-пен бірге шайқасқан хмонгтарға ескерткіш орнатуға ұмтылды және олар мұндайда табысқа жетті. Бұл ескерткіш 2018 жылғы Еске алу күні Арлингтон ұлттық зиратында орнатылды. Тони Поға арналған жаңа бөлім қазір Таиландтағы Бангкок қаласындағы Патпонг мұражайында көрсетілуде.