Кіріспе

Гари Иван Гордон (30 тамыз 1960 – 3 қазан 1993) – АҚШ армиясының аға сержанты және Құрмет медалінің иегері. Ол қаза болған кезде АҚШ Армиясының ең басты арнайы операциялар жасағы, 1-ші арнайы күштер операциялық отряды (1SFOD D), немесе "Дельта күші" құрамындағы офицер емес, қатардағы офицер болған. Гордон және оның әріптесі, бірінші сыныпты сержант Рэнди Шугарт 1993 жылғы қазан айындағы Могадишо шайқасындағы ерлігі үшін қаза болғаннан кейін Құрмет медалімен марапатталды.

Ерте өмір және мансап

Гари Гордон 1960 жылдың 30 тамызында Мэн штатының Линкольн қаласында дүниеге келді және 1978 жылы Mattanawcook академиясын бітірді. Сол жылдың 4 желтоқсанында 18 жасында ол АҚШ армиясына қосылды. Жауынгерлік инженер мамандығын алған Гордон 10-шы арнайы күштер тобының 2-ші батальонында арнайы күштер инженері болды. 1986 жылдың желтоқсанында ол ерікті болып, 1-ші арнайы күштер операциялық отряды «Дельта» (1SFOD D), немесе «Дельта» күштеріне қабылдануға іріктелді. «Дельта» операторы ретінде Гордон команда сержанты шеніне дейін көтерілді. Сомалиге аттанмас бұрын ол Карменмен үйленді және олардың Бриттани мен Иан есімді екі баласы болды.

Сомалидегі шайқастар мен өлім

Гордон 1993 жылдың жазында басқа Delta мүшелерімен бірге Сомалидің Могадишо қаласында Task Force Ranger құрамында орналасты. 1993 жылдың 3 қазанында Гордон Могадишу шайқасында снайперлер тобының басшысы болды (1993), бұл Сомалидің соғыс әміршісі Мохамед Фара Айдидтің негізгі кеңесшілерін ұстауға арналған бірлескен күштер миссиясы ретінде басталды. Шабуыл кезінде шабуыл жасағына әуеден қолдау көрсеткен Армияның Black Hawk тікұшақтарының бірі, Super Six One, атып түсіріліп, қалаға құлады. Бірінші құлау орнына құтқару тобы жөнелтіліп, оны қоршады. Біраз уақыттан кейін екінші Black Hawk, Super Six Four, де атып түсірілді. Жердегі Рейнджер күштері екінші құлау орнындағы тікұшақ экипажына көмектесе алмады, себебі олар бірінші құлау орнына бара жатқанда Айдидтің жасақтарымен ауыр шайқаста болды. Оқ-жарақ атысының соңғы сәттеріне қатысты іс-қимылдан кейін қыңырлық туды. Ресми мәлімдемеде Шугарт алдымен қаза тапқаны айтылған, бірақ 1993 жылғы қазан айындағы шайқас туралы кітаптың авторы Марк Боуден, шайқаста соғысқан тағы бір Delta командалық құрамының мүшесі, сержант Пол Р. Хоудың айтқанын жеткізді. Хоу радио арқылы Шугарттың көмек сұрағанын естігенін айтты. Сонымен қатар, Дюрант өзіне берілген қарудың Шугарт қолданған ерекше M14 емес, CAR 15 екеніне сенді; Хоу Гордонның әлі де соғыса алатын болса, өз қаруын ешқашан басқа сарбазға бермейтінін мәлімдеді. Дюранттың "Батырлардың арасында" атты кітабында Гордонның Black Hawk тікұшағының сол жағында болғаны, ол Шугартпен бірге Дюрантты қауіпсіз жерге көшіргеннен кейін, Гордонның "Жарайсың, мен жараландым" дегенін ғана естігені жазылған. Дюрант өзінің анықтауында қателік болуы мүмкін екенін мойындады, бірақ нақты болмағандықтан жазбаны өзгертуге тырыспады. 2001 жылдың 11 қыркүйегінде АҚШ-қа жасалған террористік шабуылдан кейін АҚШ арнайы күштері Ауғанстанға Талибан мен Әл-Қаида террористерін құлату үшін Солтүстік Одақтың күштеріне көмектесу үшін жіберілді. 2002 жылдың наурыз айында "Анаконда" операциясы деп аталған тау шайқасынан кейін АҚШ әскерлері "G. Gordon" деп жазылған GPS құрылғысы мен қалта тапты. Алғашқыда барлау қызметі бұл Гордонның жеке базардан сатып алып, Сомалиде пайдаланған GPS құрылғысы деп ойлады. Гордон отбасы бұл жайтты жұртшылыққа жария еткенге дейін хабардар етілді. Бірақ, ақырында бұл Гордонның GPS-і емес, "Анаконда" операциясы кезінде ертерек болған шайқаста жоғалған тікұшақ ұшқышына тиесілі GPS екені анықталды.

Құрмет медалі

1994 жылғы 23 мамырда Гордон мен Шугарт екеуі де "Super Six Four" экипажының өмірін сақтауға жасаған батылдықтары мен қажырлы еңбектері үшін өлімнен кейін Құрмет медалімен марапатталды. Олар "Гот жылан" операциясына қатысқандардың арасындағы ең жоғары наградаға ие болған жалғыз әскерилер еді және Вьетнам соғысынан бері Құрмет медалін алған алғашқы сарбаздар болды. Олардың медальдарын Білл Клинтон Ақ үйінде өткен салтанатты шарада олардың жұбайлары Стефани Шугарт пен Кармен Гордонға тапсырды.

Мәдениетте

2001 жылы шыққан "Black Hawk Down" фильмінде Гордон рөлін даниялық актер Николай Костер Вальдау сомдады. Марко Клустың "Lines of Departure" (2014) романы "Гэри I Гордон" әскери жүк тасымалдаушысы бар ғарыш флоты төңірегінде өрбиді және Гордонның Сомалидегі батырлық істеріне сілтеме жасайды.