Кіріспе

Джон Вишарт (28 қараша 1898 – 14 шілде 1956) – шотланд математигі және ауыл шаруашылығы статистикасының маманы. Ол статистикадағы Вишарт таралымына өз атын берген.

Өмір

Уишарт 1898 жылғы 28 қарашада Шотландияның Перт қаласында Элизабет Скотт пен Монтроздық Джон Уишарттың ұлы ретінде дүниеге келді. Әкесі аяқкиім жасаушы болған. Ол Перт академиясында білім алды. Бірінші дүниежүзілік соғыста 1917 жылы «Қара күзет» полкіне әскерге шақырылып, Францияда екі жыл қызмет етті. Эдмунд Тейлор Уиттакердің жетекшілігімен Эдинбург университетінде математиканы оқып, магистр және бакалавр дәрежелерін алды. Содан кейін Кембридж университетінде оқуын жалғастырып, тағы бір магистр дәрежесін алды. Кейін Карл Пирсонның жетекшілігімен Лондон университетінің колледжінде ғылым докторы (DSc) дәрежесін алды. Эдинбургтегі Морей білім беру колледжінде бір жылдық мұғалімдік курсын бітірген соң, ол бірнеше жыл Вест-Лидс орта мектебінде математика пәнінің мұғалімі болып жұмыс істеді. 1927 жылы Рональд Фишермен бірге Ротамстед эксперименталды станциясына қосылды, содан кейін (1931 жылдан бастап) Кембридж университетінде статистика бойынша оқытушы болып жұмыс істеді, 1953 жылы Статистикалық зертхананың алғашқы директоры болды. 1931 жылы Эдинбург Корольдік қоғамының мүшесі болып сайланды, оның үміткерлері Эдмунд Тейлор Уиттакер, Малкольм Лори, Александр Крейг Эйткен және Роберт Шлапп болды. 1937 жылдан бастап «Биометрика» журналын редакциялады. 1950 жылы Америка статистикалық қауымдастығының мүшесі болып сайланды. Ол 1928 жылы өзінің құрметіне аталған, жалпыланған көбейту моментінің таралуын (Wishart distribution) тұңғыш рет жасады. Екінші дүниежүзілік соғыста алдымен барлау корпусында капитан болып қызмет етті, содан кейін 1942 жылы Әскери-теңіз министрлігінде хатшының көмекшісі болды. Уишарт 1956 жылғы шілдеде Акапулькодағы Револькадеро жағажайында жүзу кезінде инсульттан қайтыс болды, 57 жасқа толғанда суға батып кетті. Ол Акапулькода Тамақ және ауыл шаруашылығы ұйымының өкілі ретінде және зерттеу орталығын құру миссиясымен келген еді.

Отбасы

1924 жылы Лидсте Олив Пуллан Бердсалға үйленді. Олардың екі ұлы болды.