Р.А. Фишер: ғалым, саяхатшы және эволюция теориясының негізін қалаушысы

Кіріспе

Британ полиматы (1890–1962)
Жаңа Зеландия крикетшісі

Уолтер Бодмер
Д. Дж. Финни
Мэри Ф. Лайон
С. Р. Рао (17 ақпан 1890 – 29 шілде 1962) – математик, статистик, биолог, генетик және ғалым ретінде жұмыс істеген британ полиматы. Статистика саласындағы еңбектері үшін ол «қазіргі статистикалық ғылымның негізін қалауға бір қолмен келген данышпан» және «20 ғасыр статистикасындағы ең маңызды тұлға» деп сипатталған. Генетикада оның жұмысы математиканы Мендель генетикасы мен табиғи іріктеуді біріктіру үшін пайдаланды; бұл 20 ғасырдың басында дарвинизмнің қайта жандануына үлкен үлес қосты, эволюция теориясының жаңа синтезінде Грегор Мендель мен Чарльз Дарвиннің идеяларын ең толыққанды біріктірген осы ғалым болды. Биологияға қосқан үлесі үшін Ричард Докинс Фишерді «Дарвиннің ең ұлы ізбасары» деп жариялады. Ол неодарвинизмнің негізін қалаушылардың бірі саналады. 1919 жылдан бастап ол 14 жыл бойы Ротэмстед тәжірибелік станциясында жұмыс істеді; онда ол 1840 жылдан берігі егін тәжірибелерінен алынған мол деректерді талдады және дисперсиялық талдау (ANOVA) әдісін жасады. Ол сол жылдары биостатистик ретінде өзінің беделін қалыптастырды. Дж. Б. С. Холдейн және Сеуолл Райтпен бірге Фишер популяциялық генетиканың үш негізгі негізін қалаушысы ретінде танымал. Ол Фишер принципін, Фишердің қашқындау және «сексуалды ұл» гипотезасы сияқты жыныстық таңдау теорияларын ұсынды. Статистикаға қосқан үлесіне максималды ықтималдылық әдісін дамыту, максималды ықтималдылық бағалаушылардың қасиеттерін шығару, фидуциалдық қорытынды, әртүрлі үлгілеу үлестірілімдерін алу, эксперименттерді жобалаудың негізгі принциптерін қалау және тағы да көп нәрсе кіреді. Фишер нәсіл және евгеника мәселелерінде қатаң көзқараста болды, нәсілдік айырмашылықтарды қаперге ілді. Фишер евгеник болғанымен, оның ғылыми нәсілшілдікті қолдаған-қолдамағаны туралы пікірталас бар (қараңыз). Ол Лондон университетінің колледжінде евгеника профессоры және «Евгеника жылнамасының» редакторы болды.

Walter Bodmer
D. J. Finney
Mary F. Lyon
C. R. Rao (17 February 1890 – 29 July 1962) was a British polymath who was active as a mathematician, statistician, biologist, geneticist, and academic. For his work in statistics, he has been described as "a genius who almost single handedly created the foundations for modern statistical science" and "the single most important figure in 20th century statistics". In genetics, his work used mathematics to combine Mendelian genetics and natural selection; this contributed to the revival of Darwinism in the early 20th century revision of the theory of evolution known as the modern synthesis, being the one to most comprehensively combine the ideas of Gregor Mendel and Charles Darwin. For his contributions to biology, Richard Dawkins proclaimed Fisher as "the greatest of Darwin's successors". He is considered one of the founding fathers of Neo Darwinism. From 1919, he worked at the Rothamsted Experimental Station for 14 years; there, he analyzed its immense body of data from crop experiments since the 1840s, and developed the analysis of variance (ANOVA). He established his reputation there in the following years as a biostatistician. Together with J. B. S. Haldane and Sewall Wright, Fisher is known as one of the three principal founders of population genetics. He outlined Fisher's principle, the Fisherian runaway and sexy son hypothesis theories of sexual selection. His contributions to statistics include promoting the method of maximum likelihood and deriving the properties of maximum likelihood estimators, fiducial inference, the derivation of various sampling distributions, founding principles of the design of experiments, and much more. Fisher held strong views on race and eugenics, insisting on racial differences. Although he was clearly a eugenicist, there is some debate as to whether Fisher supported scientific racism (see ). He was the Galton Professor of Eugenics at University College London and editor of the Annals of Eugenics.

Ерте өмір және білім

Фишер Лондондағы Шығыс Финчлиде орта таптық отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Джордж Робинсон мен Фишердің аукциондық және көркемсурет сатушыларының табысты серіктесі болды. Ол егіздердің бірі болды, екіншісі тірі туылмады, және үш әпкесі мен бір інісі бар еді. Ол отбасындағы ең кіші бала болды. 1896 жылдан 1904 жылға дейін олар Лондондағы Инверфорт үйінде тұрды, 2002 жылы Англия мұрасы осы үйге ескерткіш тақта орнатты, содан кейін Стрейтхемге көшті. Оның анасы Кейт 14 жасында жедел ішек қабынуынан қайтыс болды, ал әкесі 18 айдан кейін бизнесін жоғалтты. Бірақ ол математикалық шешімдер немесе дәлелдер жазу емес, проблемаларды геометриялық түрде көру қабілетін дамытты. Ол 14 жасында Харроу мектебіне түсті және математикадан мектептің Нилд медалін жеңіп алды. 1909 жылы ол Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінде математиканы оқуға стипендия алды. 1912 жылы математикадан үздік нәтиже көрсетті. 1915 жылы ол "Жыныстық таңдау және жұбай таңдаудағы жыныстық қалаудың эволюциясы" деген мақала жариялады.

Мансап

1913–1919 жылдары Фишер Лондон қаласында статистик болып жұмыс істеді және бірнеше мемлекеттік мектептерде, Темза теңіз оқу колледжінде және Брэдфилд колледжінде физика мен математика пәндерін оқытты. Ол жаңа әйелі Эйлин Гиннеспен бірге сол жерге қоныстанды, олардың екі ұлы мен алты қызы болды. 1918 жылы ол «Мендельдік мұрагерлік болжамындағы туыстар арасындағы корреляция» деген мақала жариялады, онда ол дисперсия терминін енгізіп, оны формалды түрде талдауды ұсынды. Ол биостатистиктер өлшеген фенотиптік белгілердің үздіксіз өзгеруіне көптеген дискретті гендердің бірлескен әсері себеп болатынын және бұл Мендельдік мұрагерліктің нәтижесі екенін көрсететін генетикалық тұжырымдамалық модель ұсынды. Бұл популяциялық генетика мен сандық генетиканы қалыптастыруға жасалған алғашқы қадам болды, ол табиғи іріктеудің популяциядағы аллельдердің жиілігін өзгерте алатынын, осылайша оның үзілісті сипатын эволюцияның біртіндеп дамуымен үйлестіре алатынын көрсетті. Фишердің биографы және қызы Джоан Бокс Фишердің осы мәселені 1911 жылы-ақ шешкенін айтады. Бүгінде Фишердің аддитивті моделі геномдық ауқымды ассоциациялық зерттеулерде кеңінен қолданылады.

Ротэмстед эксперименттік станциясы, 19191933

1919 жылы ол Гертфордширдегі Ротамстед эксперименталды станциясында жұмыс істей бастады, онда 14 жыл бойы қызмет етті. Оның бірінші ассистенті Винфред Маккензибен бірге жазылған «Егістіктердің өзгеруін зерттеу II» еңбегі кейінгі ANOVA жұмыстарының үлгісіне айналды. Фишердің әдістерін меңгеріп, таратуға көмектескен кейінгі ассистенттері – Джозеф Оскар Ирвин, Джон Вишарт және Фрэнк Йейтс. 1912 мен 1922 жылдар аралығында Фишер ең жоғары ықтималдық әдісін ұсынды, (эвристикалық дәлелдермен) талдады және оны кеңінен танымал етті. Фишердің 1924 жылғы «Көптеген белгілі статистикалық шамалардың қателік функцияларын беретін үлестірім туралы» мақаласында Пирсонның хи-квадраттық сынағы және Уильям Госсеттің Стьюденттің t-үлестірімі Гаусс үлестірімімен бірдей принциптерде қарастырылды. Сондай-ақ, ол ондаған жылдардан кейін F-үлестірімі ретінде қолданылатын жаңа статистикалық әдіс – Фишердің z-үлестірімін жасады. Ол эксперименттерді жоспарлау, шағын үлгілердің статистикасы және нақты деректерді талдау қағидаларын қалады. 1925 жылы ол «Зерттеушілерге арналған статистикалық әдістер» атты еңбегін жариялады, ол 20 ғасырдың статистикалық әдістерге қатысты ең ықпалды кітаптарының бірі саналады. Фишер әдісі – деректерді біріктіру немесе «мета-талдау» (талдаулардың талдауы) техникасы. Бұл кітап оның көзқарасындағы маңызды рөл атқаратын p-мәнін де танымал етті. Фишер статистикалық маңыздылық шегі ретінде p=0,05 деңгейін, яки кездейсоқ жағдайда осы көрсеткіштің 20 реттен 1-ге асып түсу мүмкіндігін ұсынды және оны қалыпты үлестірімге (екі есті үлестірім ретінде) қолданды, соның нәтижесінде статистикалық маңыздылық үшін екі стандартты ауытқу ережесі пайда болды (қалыпты үлестірімде). Ықтималдық және статистикада қолданылатын қалыпты үлестірімнің 97,5-ші перцентильдік нүктесінің шамамен алынған 1,96 мәні де осы кітаптан шықты. «P = 0,05, яки 20-дан 1-ге тең мән 1,96 немесе шамамен 2-ге жуық; бұл нүктені ауытқудың маңызды немесе маңызды емес екенін бағалау үшін шекті мән ретінде қабылдау ыңғайлы». Осы еңбектің 1-кестесінде ол 1,959964 нақты мәнін келтірді. 1928 жылы Фишер алғаш рет диффузиялық теңдеулерді қолданып, аллельдердің жиілігінің таралуын және популяциялар арасындағы генетикалық байланысты ең жоғары ықтималдық әдістерімен есептеуге тырысты. 1930 жылы «Жаратылыс таңдауының генетикалық теориясы» еңбегі Клэрендон баспасында жарық көрді және Леонард Дарвинге арналды. Неодарвинистік қазіргі эволюциялық синтездің маңызды еңбегі, ол популяциялық генетиканы анықтауға көмектесті, оны Фишер Сеуолл Райт және Дж. Б. С. Холдейнмен бірге қалыптастырды, сондай-ақ Дарвиннің ұмытылған жыныстық таңдау идеясын қайта жаңғыртты. Фишердің сүйікті афоризмдерінің бірі: «Жаратылыс таңдауы – бұл өте жоғары дәрежедегі ықтималсыздықты тудыратын механизм». Фишердің даңқы артып, ол көп саяхаттап, лекциялар оқыды. 1931 жылы ол Айова штатының колледжіндегі Статистикалық зертханада алты апта өткізді, онда аптасына үш лекция оқыды және Джордж В. Снедекор сияқты көптеген американдық статистиктерімен кездесті. Ол 1936 жылы қайта оралды.

In 1919, he began working at the Rothamsted Experimental Station in Hertfordshire, where he would remain for 14 years. Studies in Crop Variation II written with his first assistant, Winifred Mackenzie, became the model for later ANOVA work. Later assistants who mastered and propagated Fisher's methods were Joseph Oscar Irwin John Wishart and Frank Yates. Between 1912 and 1922 Fisher recommended, analyzed (with heuristic proofs) and vastly popularized the maximum likelihood estimation method. Fisher's 1924 article On a distribution yielding the error functions of several well known statistics presented Pearson's chi squared test and William Gosset's Student's t distribution in the same framework as the Gaussian distribution, and is where he developed Fisher's z distribution, a new statistical method commonly used decades later as the F distribution. He pioneered the principles of the design of experiments and the statistics of small samples and the analysis of real data. In 1925 he published Statistical Methods for Research Workers, one of the 20th century's most influential books on statistical methods. Fisher's method is a technique for data fusion or "meta analysis" (analysis of analyses). This book also popularized the p value, which plays a central role in his approach. Fisher proposes the level p=0.05, or a 1 in 20 chance of being exceeded by chance, as a limit for statistical significance, and applies this to a normal distribution (as a two tailed test), yielding the rule of two standard deviations (on a normal distribution) for statistical significance. The significance of 1.96, the approximate value of the 97.5 percentile point of the normal distribution used in probability and statistics, also originated in this book. "The value for which P = 0.05, or 1 in 20, is 1.96 or nearly 2; it is convenient to take this point as a limit in judging whether a deviation is to be considered significant or not." In Table 1 of the work, he gave the more precise value 1.959964. In 1928, Fisher was the first to use diffusion equations to attempt to calculate the distribution of allele frequencies and the estimation of genetic linkage by maximum likelihood methods among populations. In 1930, The Genetical Theory of Natural Selection was first published by Clarendon Press and is dedicated to Leonard Darwin. A core work of the neo Darwinian modern evolutionary synthesis, it helped define population genetics, which Fisher founded alongside Sewall Wright and J. B. S. Haldane, and revived Darwin's neglected idea of sexual selection. One of Fisher's favourite aphorisms was "Natural selection is a mechanism for generating an exceedingly high degree of improbability." Fisher's fame grew, and he began to travel and lecture widely. In 1931, he spent six weeks at the Statistical Laboratory at Iowa State College where he gave three lectures per week, and met many American statisticians, including George W. Snedecor. He returned there again in 1936.

Лондон университет колледжі, 1933-1943 жылдар

1933 жылы Фишер Лондон университетінің колледжінде евгеника кафедрасының меңгерушісі болды. 1934 жылы ол «Евгеника жылнамасы» (қазіргі «Адам генетикасы жылнамасы») журналының редакторы болды. 1935 жылы ол «Тәжірибелерді жоспарлау» атты еңбегін жариялады, ол «сонымен қатар маңызды, [және] статистикалық техника мен қолданысын дамытты. Әдістердің математикалық негіздемесі жеткілікті көрсетілмеді және дәлелдемелер көбінесе сызықтап ғана берілді немесе мүлдем жіберілді. [Осы] Х.Б. Маннды математикалық тұрғыдан қатаң қарастыру арқылы олқылықтарды толтыруға итермеледі». Осы кітапта Фишер сонымен қатар, Фишердің нақты сынағы қолданылатын статистикалық кездейсоқ тәжірибенің әйгілі дизайны – «шайнаған әйел» (Lady tasting tea) тәжірибесін сипаттады, сондай-ақ Фишердің нөлдік гипотезасы туралы түсінігінің бастапқы көрінісі болды. Сол жылы ол фидуциалдық инференция (fiducial inference) туралы мақала жариялады және оны Бехренс-Фишер мәселесіне қолданды, оның шешімін алғаш Уолтер Бехренс, ал бірнеше жылдан кейін Фишер ұсынды, нәтижесінде Бехренс-Фишер үлестірімі пайда болды. 1936 жылы ол дискриминантты талдаудың мысалы ретінде Ирис гүлдерінің деректер жиынтығын енгізді. 1937 жылы «Қолайлы гендердің алға жылжу толқыны» атты мақаласында ол популяциялық динамика контекстінде Фишер теңдеуін ұсынды, ол пайдалы аллельдің кеңістікте таралуын сипаттайды және оның жүретін толқын тәрізді шешімдерін зерттеді. Осыдан Фишер-Колмогоров теңдеуі туындады. 1937 жылы ол Калькуттадағы Үндістан статистика институтына барды, ондағы бір жартылай штатты қызметкер П.С. Махаланобис оның дамуын ынталандыру үшін жиі оралды. Ол 1957 жылы институттың 25 жылдығында құрметті қонақ болды, сол кезде институтта 2000 қызметкер жұмыс істеді. 1938 жылы Фишер мен Фрэнк Йейтс «Биологиялық, ауыл шаруашылығы және медициналық зерттеулерге арналған статистикалық кестелер» кітабында Фишер-Ейетс шайқалысын (shuffle) сипаттады. Олардың алгоритмді сипаттауы қарындаш пен қағазды пайдаланды; кездейсоқ сандар кестесі кездейсоқтықты қамтамасыз етті.

Кембридж университеті, 19431956

1943 жылы А. С. Корбет және С. Б. Уильямспен бірге ол салыстырмалы түрлердің саны туралы мақала жариялады, онда ол екі түрлі сан деректеріне сәйкес келетін логарифмдік қатар таралуын (кейде логарифмдік таралу деп аталады) жасады. Сол жылы ол 1948 жылы итальяндық зерттеуші Луиджи Лука Кавалли Сфорцаны жұмысқа алған Бальфур генетика кафедрасын иеленді, соның нәтижесінде бактериялық генетиканың бір адамдық бөлімі құрылды. 1936 жылы Фишер Мендельдің деректерін талдау үшін Пирсонның хи-квадраттық тестін қолданды және Мендельдің нәтижелері тым әдемі екенін, байқауларды гипотезаға сәйкес келтіру үшін деректерге түзетулер (ішкі ниетпен немесе бейсана түрде) енгізілгенін тұжырымдады. Кейінгі авторлар Фишердің талдауы кемшіліктері бар екенін айтып, Мендельдің сандарына қатысты түрлі статистикалық және ботаникалық түсіндірмелер ұсынды. 1947 жылы Фишер Сирил Дарлингтонмен бірлесіп «Heredity» журналын құрды, ал 1949 жылы «The Theory of Inbreeding» еңбегін жариялады. 1950 жылы ол «Таңдау және таралу арқылы анықталған градиенттегі ген жиіліктері» атты мақаласын жариялады. Ол өзінің мұқият жоспарланған тәжірибелерінен алынған деректерді талдау үшін есептеу алгоритмдерін жасады, олардың әртүрлі басылымдары мен аудармалары көптеген салалардағы ғалымдар үшін стандартты анықтамалық жұмысқа айналды. Экологиялық генетикада ол және Э. Б. Форд табиғи іріктеудің күші күтілгеннен әлдеқайда күшті екенін көрсетті, көптеген экологиялық-генетикалық жағдайлар (мысалы, полиморфизм) іріктеу күшімен сақталады. Осы кезеңде ол егеуқұйрық хромосомаларын зерттеумен айналысып, өз үйіндегі зертханаларда егеуқұйрықтарды өсірді. Фишер 1950 жылы темекі шегудің өкпе қатерлі ісігіне себеп болатынын көрсеткен зерттеуге қарсы сөйлеп, корреляция себептілікке тең емес екенін мәлімдеді. Оның өмірбаяншылары Йейтс пен Мэтердің сөздерін келтірсек, «Фишердің темекі компанияларының консультанты ретінде осы дауға қатысуы оның аргументтерінің құндылығына күмән тудырады. Бұл – адамды дұрыс бағаламау. Ол еңбегі үшін қаржылық сыйақы алуға қарсы емес еді, бірақ оның қызығушылығының себебі, барлық түрдегі пуритандық көзқарастарға деген жеккөрушілігі мен сенімсіздігі болды; және, мүмкін, ол темекіден әрқашан алатын жеке ләззат та болды». Ол көп мөлшерде құрылыс түтінін шегетін еді. 1954–1955 жылдардың қысында Фишер 1988 жылы жазған үнділік статистик Дебабрата Басумен кездесті. «Сэр Рональд өзінің эталондық жиынтық аргументімен Статистиканың екі полюсі – Беркли мен Бейес арасында орта жол табуға тырысты. Фишердің келісімін түсінуге жасаған тырысым мені ықтималдық принципіне жеткізді».

In 1943, along with A. S. Corbet and C. B. Williams he published a paper on relative species abundance where he developed the log series distribution (sometimes called the logarithmic distribution) to fit two different abundance data sets. In the same year he took the Balfour Chair of Genetics where the Italian researcher Luigi Luca Cavalli Sforza was recruited in 1948, establishing a one man unit of bacterial genetics. In 1936, Fisher used a Pearson's chi squared test to analyze Mendel's data and concluded that Mendel's results were far too perfect, suggesting that adjustments (intentional or unconscious) had been made to the data to make the observations fit the hypothesis. Later authors have claimed Fisher's analysis was flawed, proposing various statistical and botanical explanations for Mendel's numbers. In 1947, Fisher co founded the journal Heredity with Cyril Darlington and in 1949 he published The Theory of Inbreeding. In 1950, he published "Gene Frequencies in a Cline Determined by Selection and Diffusion". He developed computational algorithms for analyzing data from his balanced experimental designs, with various editions and translations, becoming a standard reference work for scientists in many disciplines. In ecological genetics he and E. B. Ford showed that the force of natural selection was much stronger than had been assumed, with many ecogenetic situations (such as polymorphism) being maintained by the force of selection. During this time he also worked on mouse chromosome mapping, breeding the mice in laboratories in his own house. Fisher publicly spoke out against the 1950 study showing that smoking tobacco causes lung cancer, arguing that correlation does not imply causation. To quote his biographers Yates and Mather, "It has been suggested that the fact that Fisher was employed as consultant by the tobacco firms in this controversy casts doubt on the value of his arguments. This is to misjudge the man. He was not above accepting financial reward for his labours, but the reason for his interest was undoubtedly his dislike and mistrust of puritanical tendencies of all kinds; and perhaps also the personal solace he had always found in tobacco." he was a heavy pipe smoker. In the winter of 1954–1955 Fisher met Debabrata Basu, the Indian statistician who wrote in 1988, "With his reference set argument, Sir Ronald was trying to find a via media between the two poles of Statistics – Berkeley and Bayes. My efforts to understand this Fisher compromise led me to the likelihood principle".

Жеке өмірі мен наным-сенімдері

Фишер Эйлин Гиннеске үйленді, олардың екі ұлы мен алты қызы болды. Оның қызы Джоан, әкесінің өмірбаянын жазған, саStatistic Джордж Э. П. Боксқа тұрмысқа шықты. Йейтс пен Мэзердің сөзіне сәйкес, "Оның үлкен отбасы, әсіресе, қатты қаржылық шектеулерде өскен, оның генетикалық және эволюциялық нанымдарының жеке көрінісі болды". 1955 жылы "Ғылым және Христиандық" радиохабарында

Ұрпаққа қатысты көзқарастар

1950 және 1951 жылдар аралығында Фишерден басқа да жетекші генетиктер мен антропологтармен бірге ЮНЕСКО-ның нәсіл және нәсілдік айырмашылықтардың мәні туралы дайындап жатқан мәлімдемесіне пікір білдіру сұранысы болды. Бұл мәлімдеме 1950 жылы ЮНЕСКО-ның нәсіл туралы мәлімдемесі ретінде жарияланды. Мәлімдеме, сондай-ақ Фишер сияқты көптеген ғалымдардың пікірлері мен сын-ескертпелері «Жыныс тұжырымдамасы: сауалнама нәтижелері» (1952) еңбегінде жарияланды. Фишер бұл мәлімдемеге қарсы шыққан төрт ғалымның бірі болды. Фишердің сөзіне сәйкес, оның қарсылығы «құжаттың барлық мәнін жоятын» «бір ғана негізгі наразылыққа» негізделген. Ол адамдардың «ақыл-ой және эмоционалдық даму қабілеттері» тұрғысынан айқын ерекшеленетініне сендіреді және осыдан «планетамыздың ресурстарын материалдық жағынан өзгеше адамдармен татулықпен бөлісуді үйрену – нақты проблема екенін», ал «бұл проблеманы шын айырмашылықтарды азайтуға бағытталған, ниеті жақсы күш-жігерлермен жасырып отыр» деген қорытындыға келді. Фишердің пікірлері мәлімдеменің 5-тармасына қатысты толыққанды түсіндірмелерімен нақтыланады, ол нәсілдер арасындағы психологиялық және психикалық айырмашылықтарға қатысты. 5-тарма мынадай қорытындымен аяқталады:

Дегенмен, ғылыми тұрғыдан алғанда, кез келген ортақ психологиялық қасиеттің ортақ тарихи және әлеуметтік ортаға байланысты болуы ықтимал екенін, және мұндай қасиеттер көптеген адам түрлерінен тұратын әртүрлі популяцияларда темперамент пен интеллекттің шамамен бірдей диапазонын жасыруы мүмкін екенін түсіндік. Фишердің жазбаларының көп бөлігі адам популяциялары немесе жалпы адамзатты нәсілге немесе нақты нәсілдік топтарға сілтеме жасамастан талқылайды, және оның ешбір еңбегі нәсілдік басымдық немесе ақ нәсілдің жоғарылығы идеясын тікелей қолдамайды.

Эвгеника

1911 жылы Фишер Кембридж университетінің евгеника қоғамын құрған төрағасы болды, оның құрылтайшы мүшелерінің ішінде Джон Мейнард Кейнс, Р.С. Паннетт және Хорас Дарвин болды. Кембридж қоғамының мүшелері, Фишер сияқты, 1912 жылғы жазда Лондонда өткен Бірінші халықаралық евгеника конгресін ұйымдастырғаннан кейін, Ұлыбританиядағы Евгеника қоғамымен байланыс орнатылды. Фишер евгениканы генетика мен статистикаға деген қызығушылығын күшейткен, маңызды әлеуметтік және ғылыми мәселелерді шешудің жолы деп қарастырды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Фишер «The Eugenics Review» журналына кітап туралы рецензиялар жаза бастады және журналға осы сияқты барлық рецензияларды жазуға ерікті болды, содан кейін жартылай штатты қызметке қабылданды. «Жаратылыстың табиғи іріктеуінің генетикалық теориясы» кітабының соңғы үштен бірі евгеникаға арналған, өркениеттердің құлауын жоғарғы сыныптардың өнімділігінің төмендеуімен байланыстырды және 1911 жылғы британдық халық санауының деректерін пайдаланып, өнімділік пен әлеуметтік жағдай арасындағы кері байланысты көрсетті. Оның пікірінше, бұл ішінара баласы аз отбасылардың қаржылық жағдайының жақсаруымен және осылайша әлеуметтік статусының артуымен байланысты болды. Фишер көп балалы отбасыларға берілетін үстеме жәрдемақыны әкесінің табысына пропорционалды түрде алып тастауды ұсынды. Ол евгениканы қолдау үшін бірнеше ресми комитеттерде жұмыс істеді, соның ішінде «жалпы халықтың оннан бір бөлігін құрайтын, нашар саналы, бірақ жоғары деңгейдегі кемістіктері бар» адамдардың өнімділігін шектеу мақсатындағы заң жобасын дайындаған евгеникалық стерилизацияны заңдастыру комитетіне қатысты. Бұл саясаттың ерікті стерилизацияға мүмкіндік беретіні ұсынылды және Фишер мәжбүрлі стерилизация идеясына қарсы болды. 1934 жылдан бастап Фишер, қоғамның қызметі ғылыми емес, саяси бағытқа қарай бет бұрғанына алаңдап, Евгеника қоғамынан көңілі қалды және 1941 жылы қоғаммен ресми түрде байланысын үзді. Ол ондаған жылдар бойы фон Вершуермен кеңінен хат алмасып тұрды, бұл хаттар Аделаида университетінде сақтаулы.

Ғылыми құндылықтарды бағалау

Фишер 1929 жылы Корольдік қоғамға, 1934 жылы Америка өнер және ғылым академиясына, 1941 жылы Америка философиялық қоғамына, 1948 жылы Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясына сайланды. 1952 жылы Елизавета II оны Бакалавр кавалері дәрежесіне ие етті, ал 1958 жылы Лондонның Линнейн қоғамының Дарвин-Уоллес медалімен марапатталды. Ол Копли медалін және Корольдік медальді жеңіп алды. 1924 жылы Торонтода және 1928 жылы Болоньяда ICM шақырылған баяндамашысы болды. 1950 жылы Морис Уилкс және Дэвид Уилер Рональд Фишердің мақаласында ген жиіліктеріне қатысты дифференциалдық теңдеуді шешу үшін Электрондық кешіктірулі сақтау автоматты есептегішін (ЭДСАЕ) пайдаланды. Р. А. Фишер лекциясы – 1963 жылы құрылған Статистикалық қоғамдар президенттерінің Солтүстік Америка комитетінің (COPSS) жылдық лекциялық сыйлығы, 2020 жылы COPSS ерекше жетістіктері сыйлығы және лекциясы деп атауы өзгертілгенге дейін. 1998 жылдың 28 сәуірінде оның құрметіне 21451 Фишер деген шағын планета аталды. 2010 жылы Лондон университетінің колледжінде Фишердің статистика және генетика саласына қосқан ерекше үлесін мойындау мақсатында статистикалық генетика кафедрасы құрылды. Андерс Халд Фишерді "қазіргі статистикалық ғылымның негізін қалауға шамалы көмектескен гений" деп атады, ал Ричард Докинс оны "Дарвиннен кейінгі ең ұлы биолог" деп атады: Фишер неодарвинистік синтездің ең түпнұсқалы және конструктивті сәулетшісі ғана емес, сонымен қатар қазіргі заманғы статистиканың және эксперименттік жобалаудың әкесі болды. Сондықтан ол биология және медицина зерттеушілеріне ең маңызды зерттеу құралдарын, сондай-ақ биологияның қазіргі заманғы орталық теоремасын ұсынды деуге болады. Джеффри Миллер оның туралы былай деді: Биологтар үшін ол математикалық модельдерді қолдана отырып, мендельдік генетиканы Дарвиннің таңдау теорияларымен біріктірген "қазіргі синтездің" сәулетшісі болды. Психологтар үшін Фишер әлі күнге дейін психологиялық журналдарда мүмкіндігінше қолданылуы тиіс түрлі статистикалық тесттерді ойлап тапты. Фермерлер үшін Фишер эксперименталды ауыл шаруашылығы зерттеулерінің негізін қалаушы, рационалды егін шаруашылығы бағдарламалары арқылы миллиондаған адамды аштықтан сақтап қалды.

Fisher was elected to the Royal Society in 1929, the American Academy of Arts and Sciences in 1934, the American Philosophical Society in 1941, and the United States National Academy of Sciences in 1948. He was made a Knight Bachelor by Queen Elizabeth II in 1952 and awarded the Linnean Society of London Darwin–Wallace Medal in 1958. He won the Copley Medal and the Royal Medal. He was an Invited Speaker of the ICM in 1924 in Toronto and in 1928 in Bologna. In 1950, Maurice Wilkes and David Wheeler used the Electronic Delay Storage Automatic Calculator to solve a differential equation relating to gene frequencies in a paper by Ronald Fisher. The R. A. Fisher Lectureship was a North American Committee of Presidents of Statistical Societies (COPSS) annual lecture prize, established in 1963, until the name was changed to COPSS Distinguished Achievement Award and Lectureship in 2020. On 28 April 1998 a minor planet, 21451 Fisher, was named after him. In 2010, the R. A. Fisher Chair in Statistical Genetics was established in University College London to recognise Fisher's extraordinary contributions to both statistics and genetics. Anders Hald called Fisher "a genius who almost single handedly created the foundations for modern statistical science", while Richard Dawkins named him "the greatest biologist since Darwin": Not only was he the most original and constructive of the architects of the neo Darwinian synthesis, Fisher also was the father of modern statistics and experimental design. He therefore could be said to have provided researchers in biology and medicine with their most important research tools, as well as with the modern version of biology's central theorem. Geoffrey Miller said of him:To biologists, he was an architect of the "modern synthesis" that used mathematical models to integrate Mendelian genetics with Darwin's selection theories. To psychologists, Fisher was the inventor of various statistical tests that are still supposed to be used whenever possible in psychology journals. To farmers, Fisher was the founder of experimental agricultural research, saving millions from starvation through rational crop breeding programs.

Эвгеникаға қатысты даулы көзқарастар

Фишер мен Сеуолл Райт екеуі де қазіргі заманғы синтездің бір бөлігіне айналған популяциялық генетиканың дамуына үлес қосты. 1920 жылдардың ортасында популяциялық генетиканың математикалық теорияларын түсіндіру Фишер мен Райт арасындағы келіспеушіліктің негізгі мәселесіне айналды, және бұл дау ашыққан күйге жетті. Фишердің өмірінің соңына дейін бұл дау жалғасты. "Фишер еске алу қоры" мүшелерінің жазған 2021 жылғы мақаласында Фишерге қатысты соңғы сын-ескертпелер көбінесе "бұрынғы уақытта әлеуметтік теңсіздікке себеп болған немесе оны қолдаған деп саналатын тұлғаларға көрсетілген құрметті қайта қарау" ретінде сипатталды. Сол айда Rothamsted Research Фишердің евгеникамен байланысын айыптайтын мәлімдеме жасады, онда "Rothamsted Research және Lawes Agricultural Trust нәсілшілдік немесе кемсітушілік көзқарастарды қолдау үшін жалған ғылыми дәлелдерді пайдалануға қатысты толыққанды қарсы тұрады" делінген. 2018 жылы салынған және оның атымен аталатын жатақ ғимараты кейіннен атын өзгертті. Лондон университетінің колледжі де оның атын Есептеу биологиясы орталығынан алып тастау туралы шешім қабылдады.

Темекі шегуге қатысты пікірталасты көзқарастар

Фишер темекі шегудің зиянды екенін жоққа шығарды, оны "нақыл" деп атады.