Кіріспе
Диметилсульфон (DMSO2) – (CH3)2SO2 формуласына ие органикалық күкірт қосылысы. Ол сондай-ақ метилсульфон және (әсіресе альтернативтік медицинада) метилсульфонилметан (МСМ) сияқты бірнеше басқа атаулармен де белгілі. Бұл түссіз қатты зат сульфонил функционалдық тобын қамтиды және сульфондардың ең қарапайым түрі болып табылады. Ол химиялық жағынан салыстырмалы түрде инертті және жоғары температурада ыдырауға қарсы тұра алады. Ол кейбір алғашқы өсімдіктерде табиғи түрде кездеседі, көптеген тағамдар мен сусындарда шамалы мөлшерде болады және диеталық қосымша ретінде (МСМ деген атпен) сатылады. Кейде ол заңсыз өндірілген метамфетаминге араластырылатын зат ретінде қолданылады. Бұған қоса, ол теңіз аймақтарының үстіндегі атмосферада жиі кездеседі, онда ол ауадағы Afipia бактериясы үшін көміртек көзі болып табылады. Диметилсульфоксидтің тотығуы зертхана жағдайында да, метаболизм процесінде де сульфонды түзеді.
Еріткіш ретінде қолдану
Полярлығы және жылулық тұрақтылығының арқасында балқыған DMSO2 өнеркәсіпте жоғары температуралы еріткіш ретінде қолданылады. Мысалы, сұйық күйде арил хлоридтерін калий фторидімен ығыстыру жүзеге асырылды. pKa шамасы 31 болатын сульфонды натрий амидімен депротондауға болады. Конъюгациялық негіз нуклеофил ретінде қолданылған.
Фармакология және токсикологиялық әсері
Ядролық магниттік резонанс (ЯМР) зерттеулері ауыз арқылы қабылданатын MSM дозаларының қанға сіңіріліп, қан-ми тосқауылын (қан мен ми арасындағы кедергі) еңсеріп өтетінін көрсетті. ЯМР зерттеуі сондай-ақ қан мен омыртқа сұйықтығында MSM-нің анықтамалы деңгейлері табылды, бұл оның диеталық көздерден, ішек бактерияларының метаболизмінен және организмнің ішкі метантиол метаболизмінен түсетінін ұсынады.
Медициналық және тамақтануға арналған пайдалану
МСМ-нің медициналық қолданылуы бекітілмегенімен, оның денсаулыққа тигізетін әртүрлі пайдалары туралы айтылымдар мен зерттеулер жүргізілді. Стенли В. Джейкоб әртүрлі аурулары бар 18 000-нан астам науқасқа МСМ қолданғанын хабарлады; ол МСМ-ді қолдаушы және оның түрлі пайдалары туралы мәлімдемелер жасаған, соның ішінде оны "биологиялық белсенді күкірттің" табиғи көзі ретінде пайдалы екенін айтқан кітаптың бірлескен авторы болды. Бұл адамдардың диеталық қабылдауында күкірттің мұндай формалары жеткіліксіз болуын көрсетеді. Күкірт үшін ең төменгі қажеттілік мөлшері (DRI) немесе тәуліктік мөлшер белгіленбеген, бірақ күкірттің негізгі диеталық көздері крестгүлділерге жататын көкөністер, сарымсақ, пияз, асафетида, бұршақтар, жаңғақтар, тұқымдар, өсімдік және жануар сүті, сондай-ақ жұмыртқаның ақ және сарысы болып табылады. Күкірттің қосымша мөлшерде қажеттігі туралы мәлімдемелер 1982 жылы "Метилсульфонилметан және оның құрамындағы қосымшалардың тамақтану және фармацевтикалық қолданылуы" деген патент алған биохимик Роберт Гершлерге қатысты. Ол МСМ стресс, шырышты қабықтың қабынуы, аллергия және асқазан-ішек ауруларында тиімді екенін айтты. Сонымен қатар, жергілікті емдеуге қатысты жағдайларда МСМ-нің белсенді зат ретіндегі рөлі, теріге сіңуді ынталандырудағы рөлімен (оның еріткіш туысы DMSO сияқты) салыстырылып, анықталып, бақылануы тиіс. Метилсульфонилметанның биохимиялық әсері толыққанды зерттелмеген. Кейбір зерттеушілер МСМ-нің қабынуға қарсы әсерге ие екенін ұсынады. Диметил сульфоксид (DMSO) пен МСМ-нің биологиялық әсерлерінің спектрі әртүрлі, бірақ DMSO-ның әсерлері, кем дегенде, МСМ арқылы жүзеге асуы мүмкін.
АҚШ FDA әрекеті
2007 жылдың шілдесінде МСМ өндірушісі АҚШ-тың FDA-сына жалпыға танымал қауіпсіз (GRAS) мәртебесіне ие екенін хабарлады. GRAS мәртебесі қауіпсіздік үшін беріледі және тиімділігі бағаланбайды. FDA 2008 жылдың ақпан айында OptiMSM, МСМ-нің тауарлық атауы, GRAS ретінде функционалды түрде тағайындалғанын растайтын қарсылық білдірмейтін хатпен жауап берді. Бұл тағайындама МСМ-ді тағамдық қосымшаларға және тағамды алмастыратын өнімдерге, жеміс смузилеріне, жемістік дәмді сусынға, сондай-ақ гранола және энергиялық тағамдар сияқты тағамдық тағамдарға қосуға мүмкіндік береді.
Клиникалық сынақтардан алынған деректер
МСМ-мен емдеудің мүмкін болатын тәсілдерін зерттеу үшін жануарлар мен адамдарда шағын көлемді зерттеулер жүргізілді. Бұл зерттеулер кейбір пайдалы әсерлерді көрсетті, әсіресе тотығу стресі мен остеоартритті емдеуде, бірақ басқа қолданыстарға қатысты дәлелдер жеткіліксіз. Natural Medicines Comprehensive Database (Табиғи дәрілер туралы толық мәліметтер қоры) денсаулыққа қатысты МСМ зерттеулерінің үнемі жаңартылып отыратын тізімін қамтиды.
Қатерлі ісік
Оңтүстік Кореялық зерттеу, емшек қатерiнiң өсу факторларына әсер ететiн ер адамдармен жыныстық қатынас жасайтын ерлер (MSM) ролiне назар аударады, MSM-нiн in vitro және in vivo STAT3, STAT5b, IGF 1R және VEGF сияқты көптеген нысаналары бар екенiн анықтады, бұл MSM-нiң iсiктiң басталуын, өсуiн және метастаздарды дозаға тәуелді түрде басу қабiлетiн растайды. Үш есе теріс гормон рецепторларының экспрессиясы да MSM арқылы төмендетiледi. Ксенотрансплантациялық модельде тышқандарда, ауыз суында 0, 3 немесе 5% MSM салмағы көлемiнде MSM алған кезде, iсiктiк жасушалардың қозғалысы тежелiп, iсiктiң өсуi дозаға тәуелді түрде басылды. Авторлар көп мақсатты механизміне байланысты емшек қатерiн емдеу үшiн сынақ дәрісі ретiнде MSM-дi ұсынады.
HDL холестеролі
2021 жылғы кардиометаболикалық маркерлерге қатысты шағын рандомизацияланған бақыланатын зерттеу, күндізгі 3 г ММС дозасы мен артық салмақты және семіз адамдардың жоғары тығыздықты липопротеин (ЖТЛ) деңгейі арасындағы мүмкін байланысты анықтады. 16 аптадан кейін ММС тобындағы ЖТЛ деңгейі (51,8 ± 2,8 мг/дл) бастапқы деңгеймен (44,9 ± 3,7 мг/дл) және плацебо тобымен (бастапқы деңгейде 42,7 ± 2,5 мг/дл, 16 аптадан кейін 48,0 ± 4,9 мг/дл) салыстырғанда жоғары болды. Басқа маркерлер (қабыну, ашқарындағы қан қанты, демалыстағы жүрек соғу жиілігі және т.б.) плацебо және ММС топтарында бастапқы деңгеймен және 16 апта аралығында едәуір өзгеріс көрсетпеді, бірақ C реактивті белок деңгейі плацебо тобында ММС тобына қарағанда бастапқыда жоғары болды және 16 аптаға дейін артуын жалғастырды, ал ММС тобында өте аз төмендеу байқалды. Дегенмен, авторлар плацебо тобындағы С реактивті белок деңгейінің жоғары болуын түсіндіре алмайтындарын және ММС С реактивті белокты тұрақтандыруда рөл атқара алатынын анықтау үшін қосымша және ауқымды зерттеулер қажет екенін мәлімдейді.
Қауіпсіздік
МSM мөлшері дене салмағының бір килограмына 17,5 граммнан жоғары. Егеуқұйрықтарда дене салмағының 1 кг-на 2 г MSM тәуліктік дозасын қолданғаннан кейін ешқандай жағымсыз әсерлер байқалған жоқ. 90 күндік бақылау зерттеуінде егеуқұйрықтар күніне 1,5 г/кг MSM дозасын алды, және симптомдар, қан химиясы немесе жалпы патология бойынша ешқандай өзгерістер байқалмады. Жануарлар моделіндегі кең ауқымды зерттеулер MSM-нің ауыз арқылы және жергілікті түрде қолданған кезде өте төмен токсикалық екенін көрсетеді. Клиникалық сынақтарда бірнеше зерттеулер 12 апталық дозадан кейін минималды немесе тіпті жанама әсерлердің болмауы туралы хабарлады. Бұл зерттеулердегі хабарланған жағымсыз әсерлерге жеңіл асқазан-ішек бұзылыстары, шаршау және бас ауруы кірді, бірақ олар плацебодан ерекшеленбеді.
Метилсульфонилметан мен глюкозамин мен хондроитиннің синергетигі
Үндістандық зерттеушілердің зерттеулері ауырсыну, қабыну және ісіну сияқты симптомдардың пациенттерде метилсульфонилметан (МСМ) және глюкозамин бірге қабылдануы арқылы жақсаратынын көрсетіп отыр. Тағы бір зерттеуде GC+МСМ тобы плацебо тобымен және GC тобымен салыстырғанда WOMAC және VAS ауырсыну көрсеткіштерінде маңызды жақсаруды көрсетті. Бұл МСМ-ді қосудың пайданы күшейтетінін білдіреді.
Тері, шаш, тырнақтар
2015 жылы МДҚ-ның тері саулығына арналған алғашқы ғылыми зерттеу жарияланды. Рандомизацияланған бақыланатын сынақта (РБС) күніне 3 граммдық доза қолданылды және тек 20 әйел қатысты. Нәтижелер бет әжімдерінің саны мен тереңдігі, серпімділігі, тегі мен құрылымы айтарлықтай жақсарғанын көрсетті. Тағы бір зерттеуде 1 грамм және 3 грамм дозалары бағаланып, 20 адамның ішінде екі доза деңгейінде әжімдер, серпімділік және ылғалдылық жақсарғаны анықталды. Сол автор осы клиникалық сынақтан алынған шаш пен тырнақ үшін МДҚ туралы зерттеу жариялады. Нәтижелер шаштың жылтырлығы, көлемі және жалпы көрінісі, сондай-ақ тырнақтың жылтырлығы мен сыртқы түрі жақсарғанын көрсетті. Италиялық зерттеу МДҚ, гиалурон қышқылы және L-карнозиннен тұратын нутрацевтикалық құралдың әсерін бағалады. РБС нәтижелері бет терісінің ылғалдылығы мен серпімділігінің жақсаруын, сондай-ақ май бездерінің секрециясының азаюын көрсетті.
Окистену стрессі және қабыну
Адам және жануарлардағы бірнеше сынақтар МСМ окислик стресті және қабынуды азайтуға көмектесетінін көрсетеді. Бір шағын адамдарға жасалған сынақта, МСМ дене жаттығуларынан туындаған окислик стресс зақымының мөлшерін азайту арқылы бұлшық еттерді зақымданудан қорғайтыны анықталды. Екінші шағын сынақта МСМ қабылдағаннан кейін жалпы антиоксиданттық қабілетіңіз айтарлықтай жоғарылады. Жануарлардағы зерттеулер МСМ-нің ацетаминофен, парақват және көміртек тетрахлориді сияқты бірнеше уыттарға қарсы бауырды қорғайтын әсерін көрсетеді. Эксперименттік колит және өкпе гипертензиясының жануарлар моделі де қорғаушы әсерге ие екенін көрсетеді.
Аллергия және иммунитет
Екі зерттеуде МСМ-нің аллергиялық ринитке әсері бағаланды. 2004 жылғы көп орталықты, ашық зерттеуде МСМ маусымдық аллергиялық ринитке (САР) байланысты жоғарғы және төменгі тыныс жолдарының симптомдарын азайтатыны және энергия деңгейін арттыратыны анықталды. IgE деңгейінде маңызды өзгерістер байқалмады, бірақ зерттеу ұзақтығы өзгерістерді анықтауға жеткіліксіз болды. Рандомизацияланған бақыланатын зерттеу (РБЗ) МСМ-нің үш дозасын бағалап, күніне 3 г дозасы 1 г немесе 6 г дозасына қарағанда тиімдірек екенін көрсетті. Күнделікті 3 г қолдану аллергиямен байланысты симптомдарды – көздің қышынуын, мұрынның қышынуын, көзден жас шығуын, ринореяны, ұстаманы және мұрынның бітілуін – азайтады. 3 г дозасы сонымен қатар ең жоғары мұрындық инспираторлық ағынды (PNIF) жақсартты, бұл тыныс алудың жақсарғанын көрсетеді. Зерттеуде 12 г дозасы да бағаланды және көздің қышынуы мен ұстамадан басқа барлық симптомдарда айтарлықтай жақсару байқалды, бірақ PNIF үшін емес. МСМ иммундық функция көрсеткіштерін жақсартатыны дәлелденді. РБЗ көрсеткендей, теріс жаттығулардан кейін алынған қан үлгілерінде плацебо тобында жұқпалы стимулға жауап азайды, ал МСМ тобында күшті жауап сақталды, бұл МСМ стресске байланысты иммунодепрессиядан қорғайтынын көрсетеді. Авторлар МСМ-нің қабынуға қарсы қасиеттері жаттығу кезінде қабыну клеткаларының шамадан тыс белсенділігін азайтады, осылайша олардың инфекцияларға қарсы жауап беру қабілетін сақтайды деп болжайды. Бұл in vitro зерттеулермен расталады, олар МСМ ақ қан клеткаларының шамадан тыс белсенділігін тежейді және апоптозға қарсы әсер етеді.