Кіріспе

Импульстік желі (PFN) – салыстырмалы түрде ұзақ уақыт бойы электр энергиясын жинақтап, содан кейін сақталған энергияны салыстырмалы түрде қысқа мерзімді, тікбұрышты импульс түрінде әртүрлі импульстік қуат қолданбалары үшін шығаратын электр схемасы. PFN-де конденсаторлар, индукторлар немесе тарату желілері сияқты энергия сақтау компоненттері жоғары кернеулі қуат көзі арқылы зарядталады, содан кейін оттық разряд немесе сутегі тиратроны сияқты жоғары кернеулі қосқыш арқылы жүктемеге жылдам босатылады. Қайталану жиілігі бір импульстен секундына шамамен 10⁴ импульске дейін жетеді. PFN қысқа мерзімді, біртекті электр импульстарын радиолокациялық станциялардағы клайстрондық немесе магнитрондық түтік осцилляторларын, импульстік лазерлерді, бөлшектерді үдеткіштерін, импульстік шамдарды және жоғары кернеулі сынақ жабдықтарын қуаттандыру үшін қолданылады. Көптеген жоғары энергиялық зерттеу құралдары жылуды азайту және жоғары энергия физикасы көбінесе қысқа уақыт аралығында өтетіндіктен импульстік режимде жұмыс істейді, сондықтан үлкен PFN жоғары энергиялық зерттеулерде кеңінен қолданылады. Олар найзағайға ұқсас тераватт диапазонындағы ең жоғары қуаты бар, 10⁶ амперге дейінгі токпен және 10⁶–10⁷ вольтқа дейінгі кернеуліктері бар наносекундтық импульстарды жасау үшін пайдаланылды.

Іске асыру

PFN жоғары кернеулі энергия сақтағыш конденсаторлар мен индукторлардан құралады. Бұл компоненттер "кешектер желісі" ретінде бір-бірімен байланыстырылған, ол беріліс желісінің бір бөлігі сияқты жұмыс істейді. Сондықтан PFN кейде "жасанды немесе синтетикалық" беріліс желісі деп аталады. Электр энергиясы бастапқыда PFN-нің зарядталған конденсаторларында жоғары кернеулі тұрақты ток көзі арқылы жиналады. PFN разрядталғанда, конденсаторлар тізбектей разряд болады, нәтижесінде жуық төртбұрышты импульс пайда болады. Бұл импульс жүктемеге беріліс желісі арқылы жіберіледі. PFN энергияның PFN-ге кері қайтуын болдырмау үшін жүктеменің кедергісіне сәйкес келуі керек.

Тасымалдау желісінің PFN-лері

Трансмиссия желісінің ұзындығы импульсті қалыптастыру желісі ретінде қолданылуы мүмкін. Бұл үлкен ұзындықтағы кабельді пайдаланудың қиындығына қарамастан, негізінен тегіс жоғары жағы бар импульстарды қамтамасыз етеді. Жасыраулы зарядталған трансмиссия желісінің импульс генераторында (анимация, оң жақта) коаксиалдық кабель сияқты трансмиссия желісінің ұзындығы бір жағынан RL сәйкес жүктемеге коммутатор арқылы, ал екінші жағынан кедергі RS арқылы тұрақты кернеу көзі V-ге қосылады, мұнда RS желінің сипаттамалық кедергісі Z0-дан әлдеқайда үлкен. Бұл қазіргі уақытта PFN-дерде кеңінен қолданылады. Блюмлейн генераторында (анимация, оң жақта) жүктеме екі бірдей ұзындықтағы трансмиссия желісі арасында тізбектей қосылады, олар бір жағынан тұрақты ток көзімен зарядталады (оң жақ желі жүктеменің кедергісі арқылы зарядталатынын ескеріңіз). Импульсті іске қосу үшін, қосқыш қуат көзінің соңындағы желіні қысқа тұйықтайды, бұл жүктемеге қарай теріс кернеу секірісін қозғалтады. Желінің сипаттамалық кедергісі Z0 жүктеме кедергісінің жартысына тең болғандықтан, кернеу секірісі жартылай шағылысады және жартылай беріледі, нәтижесінде екі симметриялық, қарама-қарсы полярлық кернеу секірісі пайда болады, олар жүктемеден алыстап, араларында V/2 − (−V/2) = V кернеудің түсуін тудырады. Кернеу секірістері соңынан кері шағылысып, импульсті аяқтайды. Басқа зарядтау желісі генераторларындағы сияқты, импульстің ұзақтығы 2D/c-ге тең, мұнда D – жеке трансмиссия желілерінің ұзындығы. Блюмлейн геометриясының екінші артықшылығы – коммутациялық құрылғыны, әдеттегі зарядталған желідегідей, трансмиссия желісінің жоғары кернеулі жағында емес, жерге қосуға болады, бұл іске қосу электроникасын күрделендіреді.

PFN-ді пайдалану

Команда бойынша жоғары кернеулі коммутатор PFN-де сақталған энергияны жүктемеге береді. Коммутатор "қосылғанда" (жабылғанда), PFN ішіндегі конденсаторлар мен индукторлар желісі қысқа мерзімді және жоғары қуатты, шамамен тіктөртбұрышты шығыс импульсін жасайды. Бұл жоғары қуатты импульс жүктемеге қысқа уақытқа жоғары қуат көзі болады. Кейде PFN мен жүктеме арасына арнайы жасалған импульстік трансформатор қосылады. Бұл техника PFN мен жүктеме арасындағы кедергілердің сәйкестігін жақсартады, соның арқасында қуат беру тиімділігі артады. Импульстік трансформатор, әдетте, PFN-нен клистрон немесе магнитрон сияқты жоғары кедергілі құрылғыларды қоректендіру кезінде қажет болады. PFN салыстырмалы түрде ұзақ уақыт бойы зарядталатындықтан және содан кейін өте қысқа уақыт ішінде разрядталатындықтан, шығарылатын импульстің қуаты мегаваттқа, тіпті тераваттқа жете алады. Жоғары кернеу көзі, PFN, жоғары кернеулі коммутатор және импульстік трансформатордың (қажет болған жағдайда) жиынтығы кейде "қуат модуляторы" немесе "импульс генераторы" деп аталады.