Кіріспе

Ресейлік соғыс кемелері

"Гепард" класты фрегаттар, ресейлік белгілеме бойынша 11661 жобасы, бұрынғы және корветтердің ізбасары ретінде жоспарланған ресейлік фрегаттар класы. Кластың алғашқы кемесі "Ястреб" (Hawk) 1991 жылы Татарстанның Зеленодольск кеме жасау зауытында салынды. Ол 1993 жылдың шілдесінде суға түсірілді, содан кейін жабдықтау жұмыстары басталды; 1995 жылдың соңына қарай жабдықтау шамалы аяқталды, бірақ қаржы жетіспеушілігіне байланысты тоқтатылды. "Татарстан" деп қайта аталған кеме 2002 жылдың шілдесінде аяқталып, Каспий флотилиясының флагманы болды. Оның екі бауырласы бар: "Альбатрос" (кейін Дагестан деп аталды) және "Буревестник" (Storm Petrel), ол 2012 жылға дейін құрылыс жұмыстары жалғастырылып келді. Вьетнам – бұл кластың негізгі операторы, оның теңіз күштері Ресейдің 11661 жобасының флотынан екі есе үлкен 4 фрегатты қабылдады және кем дегенде 2 кемеге тапсырыс беруді жоспарлап отыр.

Дизайн

Бұл кемелер қару-жарақ жүйелерін теңіз күйі 5-ке дейінгі жағдайларда қолдануға қабілетті. Корпус және үстіңгі құрылым негізінен болаттан жасалған, ал жоғарғы құрылымның (стелс технологиясы) бір бөлігі алюминий-магнезийден жасалған. Олар қанатты стабилизаторлармен және екі рульмен жабдықталған, ал CODOG конфигурациясында газ турбиналарын немесе дизельдік қозғалтқыштарды пайдалана алады. "Гепард" сөзі орыс тілінде "ирбис" деп аударылады.

Қызмет тарихы

2015 жылдың қазан айында Дагестан, Каспий флотилиясында қызмет ететін Ресейдің тағы үш әскери кемесімен бірге Сириядағы нысаналарға қанатты зымырандар ұшырды. Зымырандар Иран мен Ирак аумағынан өтіп, Ракка және Алеппо провинцияларындағы (Ислам мемлекеті тобы бақылауында) және Идлиб провинциясындағы (ал-Қаидамен байланысты "Нусра" майданының бақылауында) нысаналарды жойды. Ирактың солтүстігінде орналасқан күрд қарулы күштері – пешмерга күштері Сирияға қарай ұшып бара жатқан екі зымыранды бейнелейтін видео жариялады.

Экспорт

"Гепард" класы бастапқыда жеңіл, арзан экспорттық кеме ретінде жобаланған. Ресей нарыққа үш нұсқасын ұсынады: Gepard 3.9: жер бетіндегі, су астындағы және әуедегі жауларды жеке немесе топтап іздеуге, бақылауға және олармен күресуге, миналық далалар құруға, теңіз мемлекеттік шекарасын және эксклюзивті экономикалық аймақты қорғауға және патрульдеуге, жауынгерлік міндеттерді орындауға, қарауыл қызметін атқаруға арналған. CODOG конфигурациясындағы газ турбиналық қозғалтқыштармен жабдықталған. Сегіз Х-35 кемеге қарсы зымыраны үшін екі көлбеу төрттік ұшырғыш құрылғысымен жабдықталған, сондай-ақ UKSK (Клуб N және Яхонт сияқты қанатты зымырандар үшін) және Штил 1 әуе қорғанысы жүйесі сияқты VLS жүйелерімен жабдылу мүмкіндігі бар. Вьетнам – осы нұсқаны экспорттаған жалғыз ел. Gepard 5.1: мұхиттық патрульдік кеме ретінде жасақталған. Аумақтық суларды патрульдеуге, теңізде қиын жағдайға түскендерге көмек көрсетуге, қоршаған ортаны қорғауға, теңіз миссияларын қолдауға және мемлекеттік мүдделерге байланысты аймақтарда елдің туын көрсетуге арналған. Қажет болған жағдайда, қару-жарағын күшейтуге болады. Екі валмен жұмыс істейтін CODAD қозғалтқыш құрылғысымен толық дизельдік қозғалтқыштармен жабдықталған. Gepard 5.3: жер бетіндегі, су астындағы және әуедегі жауларды жеке немесе топтап іздеуге, бақылауға және олармен күресуге, конвойларды сүйемелдеуге, патрульдік міндеттерді орындауға, теңіз мемлекеттік шекарасын және экономикалық аймақты күзетуге арналған. Х-35 кемеге қарсы зымыраны үшін төрт төрттік ұшырғыш құрылғысымен жабдықталған. Екі валмен жұмыс істейтін CODAD қозғалтқыш құрылғысымен жабдықталған.

Вьетнам

2011 жылдың наурыз және тамыз айларында Вьетнам Халықтық Әскери-Теңіз күштері 2006 жылы тапсырыс берген екі "Гепард" 3.9 класты фрегатын қабылдады, олар Ресейдегі Татарстанның Горький кеме жасау зауытында салынған. 2011 жылдың соңында Вьетнам су астына қарсы конфигурациядағы тағы екі кемеге келісімшарт жасады. Жалпы тапсырысты алты кемеге жеткізу үшін тағы екі кеме алу қарастырылып жатыр, бірақ Украинадағы қақтығыстардың нәтижесінде Ресейге қатысты санкциялар осы әлеуетті сатып алуды тежеп тұрған болуы мүмкін.

Шри-Ланка

Шри-Ланка 2017 жылы "Гепард 5.1" фрегатын несиеге алу туралы келіссөздерді бастады, ал Шри-Ланка үкіметі 2017 жылдың қыркүйегінде президент Майтрипала Сирисенаның кемені сатып алу жөніндегі ұсынысын бекітті.

Кемелер

Жоқ. Атауы Жеке атау Жобаның тағайындамасы Құрылысшы Құрылысы басталган Көтерілген Қызметке кірген Флот статусы Ресей теңіз күштері (2) 691 Татарстан (бұрынғы Ястреб) Татарстан Республикасы 11661 Зеленодольск кемежайы 1993 2 шілде 2001 31 тамыз 2003 Каспий белсенді 693 Дагестан (бұрынғы Альбатрос) Дагестан Республикасы 11661K 1994 1 сәуір 2011 28 қараша 2012 белсенді Вьетнам Халық теңіз күштері (4+2) 011 Динь Тянь Хоанг Динь Тиен Хоанг 11661E (Gepard 3.9 партиясы I) Зеленодольск кемежайы 10 шілде 2007 12 желтоқсан 2010 23 наурыз 2011 Әскери-теңіз аймағы 4 белсенді 012 Ли Тай То Ли Тай То 27 қараша 2007 16 наурыз 2011 22 тамыз 2011 белсенді 015 Тран Хун Дао Тран Хунг Дао 11661E (Gepard 3.9 партиясы II) 24 қыркүйек 2013 27 сәуір 2016 6 ақпан 2018 белсенді 016 Куанг Трунг Куанг Трунг 24 қыркүйек 2013 11661 (Gepard 3.9 партиясы III) Жоспарлануда