Кіріспе

Бағдарламалауды іске қосылған бағдарламаның бір бөлігі ретінде интеграциялау.

Тірі кодтау, кейде ұшқында бағдарламалау, қажетті сәтте бағдарламалау және әңгімелесу арқылы бағдарламалау деп те аталады, бағдарламалауды іске қосылған бағдарламаның ажырамас бөлігіне айналдырады. Ол көбінесе өнер формасы ретінде және бастапқы кодты жазуға, сондай-ақ интерактивті бағдарламалауды импровизациялық түрде пайдалануға бағытталған шығармашылық техника ретінде танылады. Тірі кодтау көбінесе дыбыс және бейне негізіндегі цифрлық медиа, жарық жүйелері, импровизациялық би және поэзия жасау үшін қолданылады, бірақ ең көп компьютерлік музыкада қолданылады, әдетте импровизация түрінде, бірақ оны алгоритмдік композициямен де үйлестіруге болады. Әдетте, бастапқы кодты жазу процесі көрермендерге компьютер экраны арқылы көрсетіледі, кодты визуализациялау әдістері белсенді зерттеу саласы болып табылады. Тірі кодтау техникалары өнерлеуден басқа да салаларда қолданылады, мысалы, фильмге дыбыс жазуда немесе интерактивті көркемдік инсталляцияларға арналған аудиовизуалды жұмыстарды жасауда. Компьютерлердің өзара байланысы осы тәжірибені топтық желіде жүзеге асыруға мүмкіндік береді. Тірі кодтаушы – тірі кодтау актісін орындайтын адам, әдетте «кодтауды үйренгісі келетін суретшілер және өзін-өзі таныстырғысы келетін кодтаушылар» немесе Ван мен Кук терминдерімен «бағдарламашы / орындаушы / композитор».

Техникалар

Тірі кодтау мақсатымен бірқатар техникалар жасалды және пайдаланылды.

Уақытты бейнелеу және оны пайдалану

Уақытқа негізделген медианың ерекше мүмкіндіктері және кодпен тікелей өзара әрекеттесу бағдарламалау тілдерін жобалауда жаңа дамулар мен қолданыстарға алып келді. Императивті және декларативті ішкі жүйелерді өзара енгізу арқылы SuperCollider бағдарламалау тілі, орындалу барысында қайта жазылатын толық емес және уақытша сипаттамаларға мүмкіндік беретін кітапхана құруға жол берді. ChucK тілі 2002 жылы "нақты уақытталған" бағдарламалау тұжырымын енгізді, бұл дәл уақытты басқару ағынына ықшам синтаксис арқылы енгізуді қамтамасыз етті. "Уақыт рекурсиясы" термині алғаш рет Impromptu бағдарламалау ортасымен байланысты қолданылды. Бағдарламалау ортасындағы техникалық элементтер компрессорларды және рекурсиялық шешімдерді табуға бағытталған, бірақ уақыт маңызды мәселе болып қала берді. Уақыт рекурсиясының жалпы түрі – уақыт бойынша кез келген асинхронды функция рекурсиясы, ол кез келген оқиға басқарылатын жүйеде қолжетімді, бірақ Impromptu осы ерекше жобалау үлгісіне ерекше мән берді, оны сол платформадағы бірмезгілдік архитектураның негізгі бөлігіне айналдырды. Уақыт рекурсиясы SuperCollider-де бірнеше рет пайдаланылды және содан бері Fluxus ортасында іске асырылды. Уақытты бейнелеуге тағы бір функционалдық тәсіл Tidal pattern DSL-де көрсетілген, ол үлгілерді уақыт функциялары бойынша жұмыс істейтін комбинаторлар ретінде көрсетеді, бұл функционалдық реактивті бағдарламалаудағы әдістерге ұқсас.

Көп пайдаланушы бағдарламалау және ортақ жады

Көп пайдаланушы бағдарламалау топтық музыка жасау контекстінде, PowerBooks Unplugged желілік тобының мүшелері жасаған және қолданған Republic жүйесінің ұзақ дамуы арқылы қалыптасты. Republic SuperCollider тіліне кіріктірілген, және қатысушыларға компьютерлер желісі бойынша таратылатын тірі кодты бірлесіп жазуға мүмкіндік береді. Impromptu тілінде қолданылатын үлестірілген тупл кеңістігі сияқты басқа тілдерде де ұқсас әрекеттер бар. Сонымен қатар, Overtone, Impromptu және Extempore көп пайдаланушы сессияларын қолдайды, онда кез келген бағдарламашы белгілі бір орындалу процесінде желі арқылы араласа алады. Кодты топтап жазу тәжірибесін жергілікті желі арқылы бір бөлмеде немесе ортақ серверге қашықтан қол жеткізе алатын жерлерде жүзеге асыруға болады. Желілік тірі кодтау практикасын жергілікті немесе қашықтан жүзеге асыру үшін ноутбук тобы, ноутбук оркестрі, бірлескен тірі кодтау немесе ұжымдық тірі кодтау сияқты терминдер қолданылады.

Ұйымдар

TOPLAP (Уақытша|Трансұлттық|Құрлықтық|Трансөлшемдік) (Іс-қимылға түсіру|Көбейту|Тұрақтылық|Тазалық) Тірі (Алгоритм|Аудио|Өнер|Шығармашылық) Бағдарламалауды дамыту ұйымы – 2004 жылдың ақпанында тірі кодтау ортасында қалыптасқан әртүрлі қауымдастықтарды біріктіру үшін құрылған бейресми ұйым. TOPLAP манифесі TOPLAP талаптарына сай келетін өнер көрсету үшін бірнеше талаптарды белгілейді, атап айтқанда, орындаушылардың экраны жасырылмауы керек. On the fly 2020 жылдан бері тірі кодтау практикасын қолдайды. Бұл жоба "Creative Europe" бағдарламасымен бірлесіп қаржыландырылып, Hangar, ZKM, Ljudmila және Creative Code Utrecht ұйымдарында жүзеге асырылуда.

Зерттеу

Тірі кодтауды зерттеу үшін бірқатар ғылыми жобалар мен ғылыми топтар құрылды, олар көбінесе гуманитарлық және ғылыми салаларды байланыстыратын салааралық тәсілдерді қолданады. Тірі кодтау жүйелерін әзірлеу және пайда бола жатқан осы саланы кең теориялық контекстке енгізу жөніндегі алғашқы күш-жігер 2005-2008 жылдар аралығында Германия ғылыми-зерттеу қоры қаржылаған «Гибридтік желілердегі көркемдік өзара әрекеттесу» ғылыми жобасында жүзеге асырылды. Бұдан әрі, Live Coding Research Network желісі 2014 жылдың ақпан айынан бастап екі жылға Ұлыбританияның Өнер және гуманитарлық ғылымдар ғылыми-зерттеу кеңесімен қаржыландырылды, бұл симпозиумдар, семинарлар және жыл сайынғы халықаралық «Тірі кодтау жөніндегі халықаралық конференция» (ICLC) сияқты бірқатар шараларды қолдауға мүмкіндік берді.