Кіріспе
Жазбаша музыкаға ән салудан тұратын ойын-сауық түрі – кароке (,/k//ær//i/'/oʊ//k//i/; カラオケ, жапон тіліндегі "бос" деген мағынаны білдіретін kara 空 және "оркестр" деген мағынаны білдіретін ōkesutora オーケストラ сөздерінің қысқартылған біріктірілісі) – көбінесе клубтар мен барларда ұсынылатын, адамдар микрофон арқылы алдын ала жазылған музыкаға сүйемелдеп ән салатын интерактивті ойын-сауық жүйесі. Оның музыкалық мазмұны – кең танымал әннің аспаптық орындалуы. Кейінгі уақыттарда ән сөздері әдетте бейнеэкранда көрсетіледі, сондай-ақ әншіге көмектесу үшін қозғалатын белгілер, түс өзгертулер немесе музыкалық бейнелер де пайдаланылады. Қытай тілінде сөйлейтін елдер мен аймақтарда, мысалы, Қытай, Гонконг, Тайвань және Сингапурда, кароке бөлмелері KTV деп аталады. Әлемдік кароке нарығының құны шамамен 10 миллиард долларға бағаланады.
Karaoke (,/k//ær//i/'/oʊ//k//i/; ; カラオケ, clipped compound of Japanese kara 空 "empty" and ōkesutora オーケストラ "orchestra") is a type of interactive entertainment system usually offered in clubs and bars, where people sing along to pre recorded accompaniment using a microphone. Its musical content is an instrumental rendition of a well known popular song. In recent times, lyrics are typically displayed on a video screen, along with a moving symbol, changing colour, or music video images, to guide the singer. In Chinese speaking countries and regions such as mainland China, Hong Kong, Taiwan and Singapore, a karaoke box is called a KTV. The global karaoke market has been estimated to be worth nearly $10 billion.
1960 жылдар: Аудиовизуалды жазу құрылғыларының дамуы
1961 жылдан 1966 жылға дейін NBC американдық телеарнасы Митч Миллер мен хордың қатысуымен "Митчпен бірге ән салыңыз" атты қойылымды көрсетті. Олар үйдегі көрермендердің қатысуы үшін әндерінің сөздерін телеэкранның төменгі бөлігіне шығарып тұратын. Кароэке мен бірге ән айтудың арасындағы негізгі айырмашылық – жетекші вокалдың жоқтығы. Ән айту (ән өнерінің бастауынан бері бар) жаңа технологияның пайда болуымен сақалды түрленді. 1960 жылдардың соңы мен 1970 жылдары музыка жазу индустриясында сақталған дыбыс жазбалары басымдыққа ие бола бастады және музыканттар мен әртістер үшін музыка мен аспаптық музыканы қолданудың ыңғайлылығы мен жеңілдігін революциялады, себебі әлемде әртістерге деген сұраныс артты. Бұл музыкалық кассеталардың енгізілуіне байланысты болуы мүмкін, бұл технология музыка жазбаларын жекелендіру қажеттілігінен және музыканы жылдам әрі ыңғайлы түрде көшіруге мүмкіндік беретін қолға ұстауға ыңғайлы форматқа деген құштарлықтан туындады, соның арқасында әртістердің өмір салтына және ойын-сауық индустриясының еркін мінезіне жауап берілді.
1970 жылдар: Кароэк машинасының дамуы
Караоке стиліне ұқсас машина Жапонияның әртүрлі аймақтарында жасалды. Алғашқы машиналар ойлап табылғанға дейін, "караоке" сөзі Жапонияның ойын-сауық индустриясында әншіге тікелей эфирде орындалуы мүмкін болмаған жағдайларда аспаптық жазбаларды қосымша қолдану үшін ұзақ уақыт бойы қолданылып келді. Жапон инженері Шигеичи Негиси, тұтынушы электроникасын құрастырумен айналысқан, 1967 жылы алғашқы прототипін жасады; кейіннен ол "Sparko Box" таңбасымен монетамен жұмыс істейтін нұсқаларын жаппай өндіруге кірісті, осылайша оны коммерциялық тұрғыда қолжетімді алғашқы караоке машинасы етті. Медиа үшін ол коммерциялық аспаптық жазбалардың 8 тректі кассеталарын пайдаланды. Әннің сөздері қағаз кітапшада берілді. Алайда, ол тарату қиындықтарына тап болып, көп ұзамай Sparko Box өндірісін тоқтатты. Кароэке әнін автоматтандыру және коммерцияландыруға бірінші болып үлес қосқанына қарамастан, 2024 жылы қайтыс болған Негиси өзінің өнертабысына патент алған жоқ. Тағы бір ерте пионер – ән үйретуші болып жұмыс істеген Тошихару Ямашита, ол 1970 жылы ән айтуға арналған микрофонмен бірге 8 тректі ойнату құрылғысын сатты және Кобе қаласында тәуелсіз түрде өзінің караоке машинасының прототипін жасады. Оның ең маңызды үлесі – әуесқойлардың поп әндерді орындаудағы қиындықтарын түсіну, сондай-ақ кездейсоқ әншілер үшін оңайлатылған тоналдықта танымал әндердің өзіндік нұсқаларын жазу болды. Ол сонымен қатар әншілердің кемшіліктерін жасыруға көмектесетін қарапайым реверберация функциясын қосты. Осы себептерге байланысты, ол көбінесе караоке үшін қазіргі заманғы бизнес-модельдің ойлап табушысы деп есептеледі, тіпті ол машинаны алғаш жасаған және Негиси немесе Ямашита сияқты патент алған жоқ. Музыка Жапонияның түнгі өмірінің ұзақ жылдар бойғы бөлігі болды, әсіресе соғыстан кейінгі кезеңде, кабарелер мен хостес клубтары сияқты түрлі мекемелер пайда болды, олар кеңсе қызметкерлерінің демалуына және клиенттерін көңілдіруіне мүмкіндік берді. Музыка, тыңдау үшін немесе бірге ән айту үшін орындалса, маңызды рөл атқарды. Иноуэ, оркестр жетекшісі, барабаншы және Electone клавишашы, Кобе қаласының ойын-сауық ауданы Санномиядағы түнгі клубтарда ән айтуға жетекшілік етуде мамандық танытты. Ол соншалықты танымал болды, тіпті ол көптеген тапсырыстарды алды және жеке орындай алмаған кезде клиенттер үшін аспаптық жазбаларды жасауға кірісті. Нарықтағы әлеуетін сезіне отырып, ол бірнеше минут ән айту уақытын ұсынатын монетамен жұмыс істейтін машинаға тапсырыс берді. Негисидің машинасы сияқты, ол 8 тректі кассеталық декке негізделген, ал Иноуэ оны "8 Juke" деп атады. Иноуэ машиналарды мекемелерге тегін берді, бірақ машиналардан алынатын айлық табыстың бір бөлігін алу шартымен. Ол алғашқы 8 Juke-терді Санномиядағы "шұжық дәмханаларына" орналастырды, бірақ бастапқыда олар сәттілікке жете алмады. Содан кейін Иноуэ оларға ән айту үшін хостестерді жалдады, бұл сәттілікке ие болды. Бұл Иноуэдің музыкант әріптестерімен де келіспеушіліктерге әкелді, олар бұл клиенттерді өздерінен тартып алады деп ойлады. Дегенмен, караоке Кобеде, содан кейін 1970 жылдардың барысында бүкіл Жапонияға тарады, ал JVC сияқты ірі өндірушілер ән айту машинасының өз нұсқаларын шығара бастады. Кароэке көбінесе басқа клиенттердің алдында барларда және хостес клубтарында орындалды, бірақ 1980 жылдары жеке бөлмелермен жаңа стиль пайда болды, оны караоке қораптары деп атады. Бұл Жапониядағы караоке орындаудың басым түріне айналды. 2004 жылы Даисуке Иноуэ "караоке" өнерін ойлап тапқаны үшін, "осылайша адамдар бір-біріне төзімділік танытудың жаңа жолын ұсынғаны үшін" Иг Нобель бейбітшілік сыйлығымен марапатталды. Кароэке машинасының патентына филиппин Роберто дель Росарио ие. Ол 1975 жылы караокеде ән айту жүйесін жасады және әлемдегі караоке жүйесіне патент алған жалғыз иегер ретінде танылды.
Кейінгі дамуы
Лазерлік дискіні жасағаннан кейін көп ұзамай, Pioneer компаниясы 1980-ші жылдары Видео-караоке машиналарын ұсына бастады. Бұл құрылғылар музыкамен бірге көрсетілетін бейнебаянның үстінде әннің сөздерін көрсетуге қабілетті. 1992 жылы Юичи Ясутомо есімді ғалым Brother Industries компаниясы үшін желілік караоке жүйесін құрастырды. Ол телефон желілері арқылы MIDI форматындағы әндерді модеммен жабдықталған караоке машиналарына жіберді. Бұл жаңа технология Жапонияны жаулап алды; 1998 жылға қарай желілік караоке машиналарында караоке әндерінің 94% орындалды. Бұл музыканы сұраныс бойынша алудың алғашқы түрі болғандықтан, оны алғашқы табысты аудиостриминг қызметі деп атауға болады. Сонымен қатар, бұл әндердің танымалдылығын нақты уақыт режимінде үлкен деректерді пайдаланып талдауға мүмкіндік берді. Көп ұзамай караоке Азияның қалған бөлігіне және әлемнің басқа елдеріне тарады. Үйде пайдалануға арналған караоке машиналары да пайда болды, бірақ Америка және Канада нарықтарында сәттілікке жете алмады. Бұл мәселені түсінгеннен кейін, караоке машиналары енді тек караоке үшін ғана емес, теледидар көру сапасын "кинотеатр деңгейіне" жеткізу үшін үй кинотеатры жүйесі ретінде сатылатын болды. Үй кинотеатрлары кеңінен таралды, ал караоке стереожүйенің негізгі мақсатынан қосымша мүмкіндікке айналды. Кароэке машиналары үшін көбірек музыка қолжетімді болған сайын, индустриядағы мамандар караокеге лаунждар мен түнгі клубтар үшін пайдалы ойын-сауық түрі ретінде қарады. Кейбір барларда аптасына жеті күн бойы караоке кештері өткізіледі, көбінесе тұтынушылық үлгілерге қарағанда жоғары сапалы дыбыс жабдықтарымен. Би алаңдары мен жарық эффектілері де караоке барларында жиі кездеседі. Әннің сөздері көбінесе бардың айналасындағы бірнеше теледидар экранында көрсетіледі.
Технология
Караоке машинасының негізгі құрамына музыка ойнатқыш, микрофондық кірістер, ойнатылатын музыканың тонын өзгерту мүмкіндігі және аудио шығысы кіреді. Кейбір төменгі деңгейдегі машиналар әнді басуға тырысады, сонда машинаға әдеттегі әндерді енгізіп, түпкілікті әншінің даусын жоюға болады; бірақ тарихи тұрғысынан алғанда, бұл сирек тиімді болды. Көбінесе қолданылатын машиналар CD+G, лазерлік дискі, VCD немесе DVD ойнатқыштар, микрофондық кірістері және кіріктірілген дыбыс миксерімен жабдықталған, бірақ кейде VHS бейнежазғыштар да қолданылады. CD+G ойнатқыштары экранға шығарылатын ән сөздері мен суреттерді кодтау үшін «субкод» деп аталатын арнайы тректі пайдаланады, ал басқа форматтар аудио мен бейнені бастапқыда көрсетеді. Көптеген караоке машиналарында музыканың тонын электронды түрде өзгерту технологиясы бар, сондықтан әуесқой әншілер әннің бастапқы темпін сақтай отырып, өз дауыс диапазонына сәйкес келетін тонды таңдай алады. (Кассеталарды пайдаланған ескі жүйелер ойнату жылдамдығын өзгертіп тонды өзгертетін, бірақ олардың ешқайсысы қазір нарықта жоқ, ал олардың коммерциялық қолданысы дерлік жоқ.) Кароэкеде танымал ойын – кездейсоқ нөмірді теріп, әнді шақыру, оны қатысушылар орындауға тырысады. Кейбір машиналарда бұл ойын алдын ала бағдарламаланған және жанрмен шектелуі мүмкін, сондықтан қатысушылардың ешқайсысы орындауға білмейтін белгісіз мемлекеттік әнұранды шақыру мүмкін болмайды. Бұл ойын АҚШ пен Канаданың кейбір аймақтарында «Камикадзе караоке» немесе «Караоке рулеткасы» деп аталады. Көптеген төменгі деңгейдегі ойын-сауық жүйелерінде әдеттегі аудио CD-ден вокал трегін жоюға тырысатын, Out Of Phase Stereo (OOPS) техникасын қолданатын караоке режимі бар. Бұл орталық арнаны бөліп алу арқылы жасалады, көптеген стерео жазбаларда вокал орталықта орналасқандығын пайдаланады. Яғни, музыканың бөлігі ретінде дауыс екі стерео арнада бірдей күшпен және фазалық айырмашылықсыз дыбысталады. Квази-караоке (моно) трегін алу үшін түпкілікті аудионың сол арнасы оң арнадан алынады. Sega Saturn-да сондай-ақ осы принципке негізделген «дауысты өшіру» функциясы бар, сонымен қатар әншінің дауыс диапазонына сәйкес әннің тонын реттеуге мүмкіндік береді. Бұл қарапайым тәсіл дауысты жоюдың көбінесе нашар нәтижелеріне әкеледі. Көрінетін әсерлер – дауыстық тректе реверберация эффектісін есту (вокалдың стерео реверберациясы орталықта болмағандықтан); сонымен қатар, орталыққа араластырылған басқа да аспаптар (құбыршық/бас барабан, бас гитара және солистік аспаптар) жойылады, бұл тәсіл осы құрылғыларда қарапайым трюктан аспайды. Соңғы жылдары жылдам Фурье түрлендіруіне негізделген жаңа техникалар пайда болды. Әлі де толыққанды болмаса да, нәтижелер көбінесе ескі техникадан жақсы, өйткені стерео сол-оң салыстыру жеке жиіліктерде жасалуы мүмкін.
Ерте жастағы
Алғашқы караоке машиналары 8 тректік картридждер (The Singing Machine) және кассеталар қолданды, сонымен қатар басылған өлеңдері бар болатын. Бірақ технологиялық жетістіктер оларды CD, VCD, LaserDisc және қазіргі уақытта DVD дискілерімен алмастырды. 1980-ші және 1990-шы жылдары Pioneer Electronics халықаралық караоке музыкалық бейне нарығында үстемдік құрды, MTV сияқты музыкалық бейнелерден шабыттанған жоғары сапалы караоке музыкалық бейнелерін жасады. 1992 жылы Taito X2000-ді ұсынды, ол телефон желісі арқылы музыканы жүктеді. Оның музыка мен графикалық репертуары шектеулі болғанмен, кішірек көлемі және үнемі жаңару мүмкіндігі оны дәстүрлі машиналарды біртіндеп ығыстырды. Оптикалық талшық байланысы арқылы қосылатын және дереу жоғары сапалы музыка мен бейне ұсына алатын караоке машиналарының танымалдылығы артып келеді. Karaoke Direct – 1997 жылы құрылған интернет-бөлімше, 1998 жылдан бері онлайн қызмет көрсетеді. Олар MP3+G форматын қолдайтын алғашқы караоке ойнатқышын шығарды, ал қазір DIVX форматында караоке қолдайтын KDX2000 моделін ұсынады. Ұзақ жылдар бойы қолданылып келе жатқан караоке құрылғыларының бірі – DVD, HDD караоке жүйесі, онда мыңдаған әндер бар. Бұл жүйе караоке машиналарын жалға беру және KTV барлары сияқты бизнесте танымал, сондай-ақ Азияда, әсіресе Филиппинде кең таралған. Бұл құрылғы MIDI форматын да қамтамасыз етеді, онда экранда фонограммамен бірге өлеңдер көрсетіледі және ән салғаннан кейін баға беріледі. Баға уақыт пен ырғаққа байланысты 60 (ең төменгі) балдан 100 (ең жоғары) балға дейін көрсетіледі.
Бейне ойындар
Ең алғашқы караокеге негізделген музыкалық бейне ойын, "Karaoke Studio" 1985 жылы Nintendo Famicom үшін шығарылды, бірақ оның шектеулі есептеу мүмкіндігі әндердің аз тізімін жасады, демек, қайта ойнау құнын төмендетті. Осының салдарынан, караоке ойындары жоғары сыйымдылықтағы DVD форматтарында шыққанға дейін көбінесе коллекциялық заттар ғана саналды. Harmonix компаниясы PlayStation 2 үшін жасаған және Konami компаниясы 2003 жылы Солтүстік Америкада шығарған "Karaoke Revolution" консольдік ойыны, онда бір ойыншы экрандағы нұсқаулармен бірге ән айтады және оның ән айту дағдысы, уақыты мен ырғағы бойынша бағаланады. Ойын көп ұзамай "Karaoke Revolution Vol. 2", "Karaoke Revolution Vol. 3", "Karaoke Revolution Party Edition", "CMT Presents Karaoke Revolution: Country" және "Karaoke Revolution Presents: American Idol" сияқты бірнеше жалғастарды тудырды. Алғашқы "Karaoke Revolution" 2004 жылдың соңында Microsoft Xbox консолі үшін де шығарылды, ал жаңа онлайн нұсқасы консольдің эксклюзивті Xbox Live қызметі арқылы қосымша ән жинақтарын жүктеу мүмкіндігін ұсынады. Sony Computer Entertainment Europe баспасынан шыққан "SingStar" сериясы Еуропа және Австралия нарықтарында ерекше танымал. Ойыншының ән айтуын қажет ететін басқа музыкалық бейне ойындарға "Boogie" және оның жалғасы "Boogie Superstar", "Disney Sing It", "Get On Da Mic", "Guitar Hero" сериясы (World Tour-дан бастап), "High School Musical: Sing It!", "Lips", "Rock Band" сериясы, "SingSong", "UltraStar" және "Xbox Music Mixer" кіреді. iNiS жасаған және The Karaoke Channel/Stingray Karaoke арқылы жұмыс істейтін "Xbox Live" қосымшасы 2012 жылдың 12 желтоқсанында шығарылды. Қолданба Unreal Engine 3 қозғалтқышын пайдаланады.
VCD-лер
Оңтүстік-Шығыс Азиядағы көптеген VCD ойнатқыштарда караоке функциясы орнатылған. Стерео жазбаларда бір динамик музыканы әнмен бірге ойнатады, ал екінші динамик музыканы әнсіз ойнатады. Демек, караоке айту үшін пайдаланушылар әнсіз музыканы екі динамик арқылы ойнатады. Бұрын тек эстрада әндеріне арналған караоке VCD-лер болған. Бүгінде түрлі-түрлі караоке VCD-лері қолжетімді. Қытайдағы егде жастағы адамдар арасында кантон операсының караоке жазбалары аса танымал.
Ұялы телефон арқылы
2003 жылы бірнеше компания мобильді телефондарда караоке қызметін ұсына бастады, ол үшін сөздері бар мәтіндік файлмен және музыкасы бар MIDI файлы қолданылатын Java MIDlet пайдаланылды. Көбінесе әннің мәтіні бір MIDI файлының ішіне енгізіледі. Файлдың кеңейтімі кейде mid-ден kar-ға өзгертіледі, екеуі де MIDI файлдары стандартына сәйкес келеді. Зерттеушілер музыкалық дерекқорды жақсарту үшін ұялы телефондарға арналған караоке ойындарын да жасады. 2006 жылы Солтүстік-Батыс университетінің Интерактивті аудио зертханасы Nokia Series 60 телефоны үшін «Karaoke Callout» атты ойын шығарды. Кейіннен жоба веб-ойында кеңейтілді және жақын арада iPhone қосымшасы ретінде жарияланады. Қазіргі таңдағыда караоке Android, iPhone және басқа да ойнату құрылғылары үшін көптеген интернет-дүкендерде қолжетімді.
Компьютерлер мен Интернет
2003 жылдан бері караоке шоуларын өткізу және жеке компьютерде караоке әндерін ойнату үшін көптеген бағдарламалық жасақтамалар шығарылды. Жүздеген CD-G немесе лазерлік дискілерді алып жүрудің қажеті болмай, караоке жокейлері өзінің барлық кітапханасын қатты дискіге көшіріп, компьютерден әндер мен сөздерін ойната алады. Сонымен қатар, жаңа бағдарламалық қамтамасыз ету әншілерге интернет арқылы бір-бірін тыңдап, ән айтуға мүмкіндік береді. 2000 жылдары караоке құрылғылары үлкен көлемдегі караоке тректерін сақтау үшін қатты дискілерді және пайдаланушыларға әндерін таңдауға мүмкіндік беретін сенсорлық экранды құрылғыларды пайдалануға көшті. Бұл тенденцияны қатты дискіде сақтау құнының төмендеуі және тұтынушылар нарығындағы сенсорлық экран технологиясының жақсаруы күшейтті. 2005 жылы Таиландтан шыққан Windows жүйесіндегі "All In One Karaoke Player" бағдарламасының 2.0 нұсқасы жарық көрді. Ол барлық MIDI караоке файлдарын (.MID, .KAR, .RMS және т.б.), видео караоке файлдарын (VCD, MP4, DVD, MPG, DAT, WMV) және аудио караоке файлдарын (MP3, OGG+HotBeat) ойната алады. 2006 жылы алғаш рет шығарылған eXtreme Karaoke – төлемді бағдарлама, оны банк арқылы 500 THB төлеп, лицензиялық кілтін белсендіру үшін электрондық поштаға жіберуге болады. Бұл бағдарлама All In One Karaoke Player сияқты жұмыс істейді. 2008 жылы eXtreme Karaoke лицензиялық файлдан HardLock (USB Dongle) форматына көшті, бағдарлама құны 2,000 THB болды. 2010 жылы бұлтты серверден тікелей эфир трансляциясын пайдалану арқылы жаңа үйдегі караоке жүйесі пайда болды. Бұлтты негіздегі алғашқы трансляциялық құрылғы KaraOK! StarHub компаниясы 2010 жылдың 14 қаңтарында RIMMS әндеріне лицензия алып шығарды. Бұлтты трансляцияны пайдалану қымбат және көлемді қатты дискіге негізделген жүйелерге қарағанда, ауа арқылы жаңартулармен кішірек құрылғыларды пайдалануға мүмкіндік береді. 2017 жылдың тамызында ROXI үй музыкасы жүйесі Ұлыбританияда, ал содан кейін АҚШ-та іске қосылды. ROXI бұлтты негіздегі лицензиялық музыкалық трансляция каталогындағы әндерді сөздердің дерекқорымен сәйкестендіріп, экрандағы сөздерді нақты уақытта жылжытады. Музыкалық жүйе сонымен қатар Wii стиліндегі қолға ұсталатын және микрофоны бар басқару пультін пайдаланады, бұл пайдаланушыларға каталогтағы мыңдаған әндерді таңдап, олармен бірге ән айтуға мүмкіндік береді. 2023 жылдың шілдесінде YouTube-тағы Sing King Karaoke арнасы 11 миллион жазылушыға жетті, бұл платформадағы ең ірі караоке арнасы болды.
In 2006, first released of eXtreme Karaoke is a paid software by bank transfer pay 500 THB and send to E mail for activate license key and also can play same with All In One Karaoke Player. and in 2008 eXtreme Karaoke changed from License file to HardLock (USB Dongle) the price is 2,000 THB for software
In 2010, a new concept of home karaoke system through the use of live streaming from a cloud server emerged. The earliest cloud based streaming device, KaraOK!, was released by StarHub on 14 January 2010, licensing songs from RIMMS. The use of cloud streaming allows for smaller devices with over the air updates compared to costly and bulky hard drive based systems. In August 2017, ROXI home music system launched in the UK, and later that year in the US, providing on demand music streaming and a karaoke singalong feature called Sing with the Stars. ROXI matches songs in its cloud based licensed music streaming catalogue to a lyrics database to provide real time scrolling on screen lyrics. The music system also uses a hand held Wii style point and click controller with built in microphone allowing users to select and sing along to thousands of songs from its catalogue. In July 2023, YouTube channel Sing King Karaoke reached 11 million subscribers, making it the largest karaoke channel on the platform.
Автомобильдерде
Оңтүстік Кореяда 1990 жылдары үн жүйесі және микрофонмен жабдықталған таксилер пайда болды. 2003 жылы қытайлық автомобиль өндіруші Geely Automobile өзінің Beauty Leopard машинасына стандартты жабдық ретінде караоке машинасы орнатқан алғашқы компания болғаны үшін көп назар аударды. Еуропадағы алғашқы коммерциялық "караоке-каб" – Лондонның TX4 таксисі, оның ішінде жолаушылар ән айту үшін караоке машинасымен жабдықталған. Бұл идеяны және орнатуды karaokeshop.com-нан Ричард Харфилд жасады, және ол Channel 4 телеарнасының Big Breakfast бағдарламасында, сондай-ақ бірнеше неміс телеарналарында көрсетілді. Granada TV телеарнасы да бұл таксиді көрсетті, қазір ол төртінші көлігін пайдаланып, Болтон қаласында (Үлкен Манчестер) Клинттің Кароке Кэбіі ретінде жұмыс істейді. Кароке көбінесе саудадан кейін орнатылатын автомобиль DVD плеерлерінде де кездеседі. 2010 жылы Лондон қаласында (Англия) "Kabeoke" жеке тасымалдау автопаркінде караоке таксилері қолжетімді болды. Tesla компаниясының жаңа машиналарынде "Car-a-oke" қосымшасы бар ойын-сауық жүйесі орнатылған.
Баламалық ойнату құрылғылары
CD+G форматындағы караоке дискілері, ән мәтіндері арнайы кодталған субкод трегінде сақталатын, бұрын арнайы және қымбат жабдықтарды қажет еткен. Бірақ коммерциялық ойнатқыштардың бағасы төмендеді, сондай-ақ кейбір күтпеген құрылғылар (мысалы, Sega Saturn ойын консолі және алғашқы Xbox-тағы XBMC Media Center) графиканы декодтай алады. Шындығында, видео және кейде жазу мүмкіндігі бар караоке машиналары ойыншық дүкендері мен электроника дүкендерінде сатылатын танымал электрондық тауарлар болып табылады. Сонымен қатар, Windows, Pocket PC, Linux және Macintosh компьютерлері үшін караоке әндерін декодтауға және көрсетуге арналған бағдарламалық жасақтама бар, бірақ оларды әдетте алдымен дискіден көшіріп алып, кейде қысу қажет. CD+G және бағдарламалық жасақтамаға негізделген караокеден басқа, микрофондық караоке ойнатқыштар негізінен Солтүстік Америкада және Филиппин сияқты кейбір Азия елдерінде танымал. Микрофондық караоке ойнатқыштарын теледидарға қосу жеткілікті, ал кейбір жағдайларда электр қуатына да қосылуы керек; ал кейбіреулері батареямен жұмыс істейді. Бұл құрылғылар көбінесе биіктікті түзету және арнайы дыбыс эффекттері сияқты қосымша мүмкіндіктерді қолдайды. Кейбір компаниялар микрофондық караоке жүйелеріндегі әндер кітапханасын кеңейту үшін ақылы жүктеу арқылы караоке контентін ұсынады. CD+G, DVD, VCD және микрофондық ойнатқыштар үйде пайдалану үшін ең танымал. Әндерді таңдау және жазбалардың сапасы бойынша CD+G ағылшын және испан тілдеріндегі ең танымал формат болып табылады. Сондай-ақ, CD+G графикалық мүмкіндіктері шектеулі екенін, ал VCD және DVD көбінесе қозғалыс суреті немесе бейне фонымен жабдықталғанын атап өту маңызды. Музыканың қолжетімділігі және көбінесе қозғалыс суреті/бейне фонының болуына байланысты VCD және DVD Азия әншілері үшін ең көп таралған формат болып табылады.
Азия
Азияда караоке-бокс – караоке орындарының ең танымал түрі. Кароэк-бокс – сағатына немесе жарты сағатына жалға берілетін караоке жабдықтары бар кішкентай немесе орташа өлшемді бөлме, бұл жақынырақ атмосфераны қамтамасыз етеді. Осындай караоке орындары көбінесе жекеменшік кәсіпорындар болып табылады, кейбіреулері бірнеше қабаттан тұрады және тамақтандыру қызметтерімен қоса, түрлі ыңғайлылықтар ұсынады, бірақ қонақүйлер мен бизнес орталықтары да кейде караоке-бокс ұсынады. Оңтүстік Кореяда караоке-бокс норэбан деп аталады. Қытай мен Тайваньда караоке орындары KTV деп аталады. Кейбір дәстүрлі қытай мейрамханаларында "маджонг-кароэке бөлмелері" бар, онда егдеулер маджонг ойнаса, жастар караоке айтады. Мұның нәтижесінде көңіл көшірудің жоқтығына шағымданушылар азаяды, бірақ шу көбейеді. Шу деңгейіне қатысты ережелерге мән беру қажет, әсіресе караоке тұрғын үйлерге әкелінген кезде. Малайзия, Таиланд және Филиппинде караоке орындарындағы ән салуға байланысты зорлық-зомбылық оқиғалары жарияланды. Филиппинде "My Way" әнін орындаған кем дегенде алты адам өлтірілген, сол себепті газеттер бұл құбылысты "My Way өлтірулері" деп атады; осыған байланысты кейбір барлар осы әнді орындауға тыйым салды, ал әншілердің кейбіреулері оны жат адамдардың арасында айтудан бас тартты. Таиландта "кароэке қыздары" тек Таиландтан ғана емес, сонымен қатар көрші елдерден әкелінеді және әлемнің басқа бөліктеріне жіберіледі. Азиялық караоке орындары көбінесе джентльмендер клубының жамылғысы болып табылады, онда еркектер әйелдерге ішімдік, ән салу және билеу үшін ақы төлейді. Жапонияда мұндай кәсіп пиано-бар деп аталады. COVID-19 пандемиясынан кейін Жапониядағы караоке барлары маска кию, микрофонды қаптау және әншінің тыңдаушылармен бір бағытта қарауы сияқты ережелермен қайта ашылды.
Филиппин
1980 жылдардың соңында Филиппин жазба индустриясы коммерциялық түрде шығарылған 7 дюймдік винил пластинкаларының "кері жағынан" алынған аспаптық минус бір сүйемелдеу тректерін қолдануға кірісті. B-жақтың сүйемелдеу тректерінің кең таралғандығы кассеталық таспалар жинақтары түрінде одан әрі коммерцияланды, бұл формат филиппин бизнесмені Роберто дель Росарио патенттеген "Karaoke Sing Along System" құрылғысымен пайдаланылды, бұл дау тудырды. Дегенмен, филиппиндіктер дель Росарионың өнертабын жоққа шығарған жаһандық пікір таласына немқұрайлы қарады. Қалалық мерекелерде кең ауқымды шаралар ұйымдастырылды, онда өмірдің әртүрлі салаларынан келген әуесқойлар караоке ән айту сайыстарында бақ сынасты. Кейінірек аудио-караоке "видеоке" деп аталатын, мәтіні көрсетіліп, дыбыс биіктігін реттеу мүмкіндігі бар жүйемен алмастырылды, ол филиппиндіктер арасында танымал үй жағдайындағы демалысқа айналды, содан кейін шетелге тарады. Алайда, түнгі "видеоке" барларының көбеюі Филиппин мен көрші елдерде зорлық-зомбылыққа байланысты жағымсыз жаңалықтарды әкелді.
Тайвань
Тайваньда Жапония мен Оңтүстік Кореядағыдай караоке барлары KTV деп аталады, KTV – «караоке теледидары» деген сөздің аббревиатурасы. Кароке Тайваньда өте кең таралған демалыс түрі. Тайваньдағы ең ірі KTV желілері – Partyworld Cashbox, Holiday KTV және NewCBParty.
Оңтүстік Корея
Нораэбанг (Hangul: 노래방) – Оңтүстік Кореяда ән айтуға арналған жеке, дыбыс өткізбейтін бөлмелерді жалға алуға болатын орын. Бөлмелер әдетте микрофондар, қашықтан басқару пульті, үлкен бейнеэкран, дивандар мен дискотека шамдары, домбыралар сияқты көңіл күйді көтеретін әсемдемелермен жабдықталған. "Нораэбанг" термині корей тілінен құралған сөз, ол "норэ" (Hangul: 노래, ағылшын: ән) және "банг" (Hangul: 방, ағылшын: бөлме) сөздерінен тұрады. Бұл Жапониядағы караоке-бокстарға ұқсас орын. Кореяда ән айту – әлеуметтік өмірдің маңызды бөлігі, сондықтан адамдар кез келген мерекеде спонтанды түрде ән айтуға дайын және басқаларды да осыған көндіреді. Осы себепті нораэбангтар өте танымал және кең таралған, оларды әдетте музыкалық ноталар немесе микрофондар бейнеленген жарқын неоновые жарнамалар арқылы тануға болады. Жастар мен кәсіпкерлердің арақ-шарап ішіп көңіл көтергеннен кейін соңғы тоқталысы болатын нораэбангтар отбасылық демалыстың да сүйікті түрі, және олардың көпшілігі алкогольсіз орындар. Адамдар стрессін жеңілдету үшін де нораэбангқа барады, ал кейбір нораэбангтар жалғыз ән айтқысы келетін адамдарға арналған.
Солтүстік Америка және Еуропа
Кароке-бар, ресторан, клуб немесе лаунж – адамдар көпшілік алдында, кейде кішкентай сахнада ән айтуы үшін кароке жабдықтарын ұсынатын бар немесе ресторан. Мұндай мекемелердің көпшілігі әншілерге тамақ және сусын сату арқылы жеткілікті кіріс табуды үміттенеді, сондықтан қонақтарға тегін ән айтуға мүмкіндік береді. Кейде ән айтқысы келген адам әр ән үшін шағын төлем жасауы керек. Екеуі де мекеме үшін қаржылық тұрғыдан тиімді, себебі олар кәсіби әншіге немесе бірнеше адам қатысатын ойын-сауыққа салынатын кабаре салығын төлемейді. Көптеген мекемелерде апта сайын кароке кештері өтеді, ал кейбіреулерінде әр түн сайын қойылымдар болады. Мұндай мекемелер жабдықтарға және ән дискілеріне көбірек инвестиция жасайды және көбінесе өте танымал, әншінің сахнаға шығуы үшін бір сағаттан астам уақыт күтуге тура келеді (бұл «ротация» деп аталады). Азиядағы кароке бөлмелеріне ұқсас жеке кароке бөлмелері Торонто, Лос-Анджелес, Чикаго, Нью-Йорк, Хьюстон (Техас штаты), Сан-Франциско және қазір Нью-Джерси сияқты қалаларда кең таралған. Торонтодағы Корея ауданы – демалыс күндері жеке кароке бөлмелерін брондау қажет болатын танымалдығы артып келе жатқан аймақтың бір мысалы. Шотландияда кароке өте танымал, көптеген үлкен қалаларда арнайы кароке орындары бар. Абердинде Weagleys, The Spirit Level, Bardot's Karaoke Bar, Sing City сияқты бірнеше танымал кароке барлары бар. Солтүстік Америкада Три-Стейт аймағында апта сайын кароке кештері өтетін көптеген лаунждар бар. Нью-Джерсиде әртүрлі әлеуметтік топтардан келген адамдар жиі баратын және карокеге қатысатын көптеген мекемелер бар. Нью-Джерси штатының Плейнфилд қаласында орналасқан Hugo's Lounge және Love Lounge – апта сайынғы кароке кестесі бар көптеген орындардың бірнешеуі ғана. Солтүстік Американың көп бөлігінде тірі музыкамен кароке де танымал. Тірі музыкамен кароке кезінде әншілер алдын ала жазылған музыканың орнына тірі музыка тобымен бірге ән айтады. Рок сыншысы Роб Шеффилд 1986 жылғы Talking Heads тобының "Wild Wild Life" музыкалық видеосы американдық поп мәдениетінде кароке бейнеленген алғашқы мысал екенін айтады. Видеода әртүрлі кейіпкерлер барда әннің бөліктерін кезекпен орындайды. Алайда, "Sing Sing" деп аталатын Гонолулудағы кароке бары "Магнум, П.И." американдық телесериалының "Марсельдік адам" атты эпизодында көрсетілген, ол 1985 жылдың 14 наурызында эфирге шыққан. Италияда 1994 жылдың басында кароке танымал болды, оны тележұлдыз Розарио Фиорелло танымал етті, ол ұлттық телеарнада апта сайын көрсетілетін кароке бағдарламасын жүргізді. Кароке София Копполаның 2003 жылғы "Lost in Translation" фильмінде шағын эпизод ретінде пайда болды, ал үш жыл бұрын Джон Байнум жазған және Брюс Пэлтроудың 2000 жылғы "Duets" фильмінің негізгі тақырыбы болды, онда Пэлтроудың қызы Гвинет пен Хьюи Льюис, Хьюи Льюис пен News тобының "жетекшісі" ойнады. Еуропадағы халықаралық өнер қауымдастығында танымал финляндиялық продюсерлер тобы KWC (Karaoke World Championships) деп аталатын халықаралық кароке жарысын ұйымдастырды. 2011 жылғы халықаралық кароке жарысы ABC телеарнасының продюсерлерін Лас-Вегас (Невада штаты) қаласында "Karaoke Battle USA" атты американдық кароке жарысын өткізуге көмектесуге шақырды. Жарыстың мақсаты – АҚШ-ты халықаралық аренада өкілдік ететін 1 ер және 1 әйел қатысушыны іріктеу. Таймс-сквердегі Бродвей қауымдастығының қолдауымен Pulse Karaoke Lounge 2011 жылы Нью-Йорк штатының кароке финалын өткізіп, Нью-Йоркты шығыс финалдарында өкілдік ететін қатысушыларды іріктеді. "The New York Times" газетінің хабарлауынша, Портлендтегі (Орегон штаты) ондаған кароке барлар оны АҚШ-тағы "кароке астанасы" ғана емес, сонымен қатар "Американың ең қызықты музыкалық орындарының бірі" деп атауға лайық.
Австралия
Австралияда караоке 1980 жылдардың соңында біртіндеп танымал болды. Филиппиндік мигранттар өздерімен бірге Филиппинде сатып алынған музыка кассеталары мен видеокассеталарынан ‘минус бір’ музыкасын әкелді. Жеке үйлерде екі кассеталық жетегі бар бірнеше филиппиндық импортталған караоке құрылғылары қолданылды. Телевидео таспаларында негізінен филиппин әртістерінің танымал және заманауи әндері болды, сондай-ақ ағылшын және тагалог тіліндегі әндердің қоспасы да жиі кездесетін. Теледидар экранында көрсетілетін ән сөздері караоке орындаудың басты көзіне айналды. Бұл таспалар жақын арада CD+G форматтарымен алмастырылды, бірақ жүздеген караоке әндері салынған чиптері бар, фабрикада дайындалған, қосып қойса бірден қолдануға болатын караоке микрофоны тез арада сүйіктіге айналды. Мұндай құрылғы әдетте Филиппинде сатып алынып, Австралияға әкелінетін, үй шаруашылығында кең таралған затқа айналып, әртүрлі жиындарда жиі қолданылатын. Алғашқы рет коммерциялық тұрғыда караоке 1989 жылы Робин Хеммингс арқылы Австралияға енгізілді, ол Фиджиде караокенің қалай жұмыс істейтінін көрген болатын. Осыған дейін караоке кеңінен халыққа таныс емес еді. Оңтүстік Австралиядағы Аделаида қаласынан Хеммингс Pioneer компаниясының өндірісіндегі 12 дюймдік (30 см) екі жақты лазерлік дискілерді ұсынды, олардың әрқайсысында максимум 24 ән мен оларға сәйкес келетін бейнеклип және субтитрлі ән сөздері бар болатын. Кейбір қарсылықтарға қарамастан, Аделаидадағы The Booze Brothers атты қонақ үйлер өз қонақтарына шектеулі қолжетімділік ұсынды, осылайша караоке құбылысы дүниеге келді. Хеммингстің Karaoke Hire Systems компаниясы Аделаида және оның айналасындағы көптеген қонақ үйлерге, клубтарға және жеке кештерге жалға беру арқылы жеті машинаны, ал қар маусымында Жиндабинде, Жаңа Оңтүстік Уэльс штатында қосымша бір машинаны жалға берді. Әрбір жүйеде 24 дискіге дейін, барлығы 576 музыкалық бейнеклипке дейін болатын. Аделаидада караоке 1991 жылы өркендеп, әрбір қонақ үй аптасына кем дегенде бір қараоке кешін ұйымдастырды, ал көптеген қонақ үйлер арнайы сахналар мен дыбыс жүйелерін орнату үшін өздерінің интерьерін өзгертіп жаңартты. Осы кезеңде караоке жалдау қызметтерін ұсынатын компаниялар көбейді, ал Хеммингс 1991 жылдың соңында өзінің бизнесін жұмыс істеп тұрған кәсіпорын ретінде сатқанын мәлімдеді. Аделаидадағы караоке танымалдылығы 1992 жылдың ортасынан бастап төмендеді және 1993 жылдың басында дерлік тоқтады, бірақ соңғы кезде қаладағы халықаралық тұрғындардың саны артуына байланысты караоке барлары бұрынғы танымалдылығын қайта қалпына келтіруде. 2021 жылы Аделаида университетінде Караоке клубы құрылды, ол Аделаида студенттері арасында караокеге деген қызығушылықты қайта жандандырды. 2000 жылдардың ортасында Сиднейде бірнеше караоке барлар ашылды, олардың ішінде жапон студенттері мен туристері, сондай-ақ жергілікті тұрғындар жиі баратын караоке-бокстар болды, әсіресе бейсенбі күндері мен демалыс күндері. RSL, League Clubs және мейрамханалар мен барлар сияқты көптеген клубтар көбірек клиенттерді тарту және қонақтарды көңілді ету мақсатында көбінесе қараоке кештерін ұйымдастырады. Sunfly Karaoke Австралияда да, Ұлыбританияда да ең ірі караоке бренді болып саналады.
Өндіріс әдістері
Караоке Азия елдерінде өте танымал, және көптеген әртістер ән шыққанда бірден караоке тректерін таратады. Қазіргі кезде караокедің ең көп таралған түрі – DVD-дегі бейне фондық суреттерге сөздері қосылған MIDI форматында шығарылады. Еуропа мен Солтүстік Америкада караоке тректерін әдетте түпнұсқа әртістер жазбаушы етеді, оларды басқа музыканттар қайта жазады. Оңтүстік Корея фирмалары T. J. Media, Magic Sing, Kumyoung MIDI форматындағы цифрлық музыка контентін өндіреді және Азия нарығы үшін компьютерлік музыка ойнатқыштарды шығарады.
Конкурстар
Әлемде караоке кеңінен тарағаннан бері, караоке байқаулары халық мәдениетінің маңызды құбылысына айналды, бұл кәсіби емес әншілерге өздерінің дағдыларын көрсетуге, сыйлықтар жеңіп алуға және кейде әлемді шарлауға мүмкіндік береді. Байқауға қатысушылардың бағасы көбінесе көрермендердің дауысының 50% және төрешілердің дауысының 50% негізінде беріледі, бірақ бұл көрсетілім орны мен жарыс деңгейіне қарай өзгеріп отыруы мүмкін. Кароке әлем чемпионаты – 2003 жылдан бері өткізіліп келе жатқан ең танымал караоке жарыстарының бірі. 2011 жылдың қыркүйегінде Кароке әлем чемпионаты Ирландияның Килларни қаласында өтті.
Әлемдік рекордтар
2009 жылы әлемдегі ең көп адаммен бірге орындалған кароке әнінің әлемдік рекорды АҚШ-тағы Бристоль моторлы жарыс жолында тіркелді. NASCAR Sharpie 500 жарысы басталар алдында 160 000-нан астам адам Гарт Брукстің "Friends in Low Places" әнін шырқады. Венгрия Габор Даниель Сзабо (REVVOX Music) ұйымдастырған Honey Grill мейрамханасында өткен көп қатысушылы кароке марафоны бойынша ең ұзақ рекордына ие. Ол 2011 жылдың 20 шілдесінен 2011 жылдың 31 тамызына дейін 1011 сағат 1 минутқа созылды. Әр ән 3 минуттан ұзақ болды, ал әндер арасындағы үзіліс 30 секундтан аспады. Кез келген екі сағаттың ішінде бірде-бір ән қайталанбады. Кароке марафонында жеке орындау бойынша ең ұзақ рекорды итальяндық Леонардо Полвереллиге тиесілі, ол 101 сағат 59 минут 15 секунд ішінде 1295 ән орындады.