Кіріспе
Испанияның кәсіби футбол клубы Deportivo Alavés, S. A. D. (depoɾˈtiβo alaˈβes; Sporting Alavés), көбінесе Alavés деп қысқартылады, Баск елінің автономды аймағындағы Витория-Гастеис, Алава қаласында орналасқан испан футбол клубы. 1920 жылдың 1 шілдесінде Sport Friends Club ретінде құрылған Alavés Ла Лигада ойнайды және 2022–23 маусымында Сегунда дивизионынан қайта көтерілді. Бұл клуб Баск еліндегі ең табысты үшінші команда болып саналады. Оның ең үлкен жетістігі 2001 жылы болды, ол Еуропалық жарыстардағы тұңғыш қатысу жылы 2001 жылғы УЕФА кубогының финалына жетті, онда «Ливерпульге» қарсы ойнады. Ол «алтын голмен» 5–4 есебімен жеңілді. 2017 жылы клуб «Король кубогының» финалына жетіп, «Барселонадан» 3–1 есебімен жеңілді. Команданың үй формасы – көк және ақ жолақты футболка, көк шорты және ақ шұлық. Ол үй матчтарын 19 840 орындық Мендизорротса стадионында өткізеді. Alavés 1929–30 маусымында Сегунда дивизионынан Ла Лигаға көтерілген алғашқы клуб болды, бұл үш жылға созылды. Бірінші дивизиондағы алғашқы маусымда Alavés 10 команданың ішінде 8-орында, құлдыраудан 1 ұпай қашықтықта аяқтады. 1953–54 жылдары клуб тағы екі жыл бойы жоғары лигаға шықты. Роман Галаррага бас тренер болған кезде клуб 1973–74 маусымында Сегунда дивизионына көтерілді. 1990 жылдардың соңына дейін жоғалып кету қаупіне тап болған жылдардан кейін (1980 жылдардың соңында төртінші лигада ойнаған), Alavés 1994–95 жылдары Сегунда дивизионында екі жыл қатарынан жеңіске жетіп, Сегунда дивизионы B-дегі тобын жеңіп, екінші дивизионға қайта оралды (1977 жылы құрылған жаңа үшінші деңгей). 1997–98 жылдары Сегунда дивизионында жеңіске жеткеннен кейін Alavés 42 жылдық үзілістен кейін жоғары деңгейге оралды. Қайта оралған маусымда бір ұпаймен құлдыраудан құтылғаннан кейін, келесі маусымда «Барселонаға» қарсы екі жеңіске жетіп, алтыншы орынды алып, алғаш рет УЕФА кубогына жолдама алды (қазіргі таңдағы ең жоғары көрсеткіші, төртінші деңгейдегі тобында сегізінші орын алғаннан кейін 12 жыл өткен соң). 2000–01 маусымында отандық чемпионатты оншы орында аяқтағаннан кейін Баск клубы «Интернационал», «Райо Вальекано» және «1. ФК Кайзерслаутерн» командаларын жеңіп, УЕФА кубогының финалына жетті, соңғысымен 9–2 есебімен жеңіске жетті. Финал «Ливерпульге» қарсы 4–5 есебімен аяқталды, Alavés матчты қосымша уақытқа дейін өткізгеннен кейін «өз алтын голымен» жеңілді. Бұл матчта екі қызыл карточка және қосымша уақытта екі гол есептелмеді, сонымен қатар есепке алынған тоғыз гол болды, және кейбір бақылаушылар бұл матчты жарыстың тарихындағы ең ұлы ойын деп атады. Alavés 2001–02 маусымын жетінші орында аяқтады және екінші рет УЕФА кубогына жолдама алды, бірақ 2002–03 жылғы Еуропалық кампания екі жыл бұрынғыдан әлдеқайда сәтті болды, «Анкарагюджүдан» жеңіс, содан кейін Түркияның басқа Супер Лига командасы «Бешикташтан» жеңіліс. 2003 жылдың 26 қаңтарында клуб Ла Лигада «Реал Вальядолидті» 3–1 есебімен жеңіп, 100-ші жеңісін тойлады. Alavés 2002–03 маусымынан кейін құлдырады, бірақ екі жылдан кейін жоғары дивизионға қайта оралды. және жанкүйерлер. Жоғары дивизионға қайта оралу бір маусымға ғана созылды, өйткені клуб үш бас бапкерден өтті және қауіпсіздіктен бір ұпай қалып, 18-ші орында аяқтады. Питерман 2007 жылы клубты үлкен қарызға батып қалдырды. Үшінші деңгейге құлдырауға қарсы екі жылдық күрестен кейін, Alavés 2008–09 маусымында құлдырады. Сегунда B-де төрт жылдық қара кезеңнен кейін, Alavés Хосе Антонио Кверехета сатып алды және 2013 жылы үшінші дивизионның жалпы чемпионы ретінде екінші дивизионға қайта оралды, бұл оның экономикалық қиындықтарын шешуге мүмкіндік берді. Үш жылдан кейін, 2016 жылдың 29 мамырында, Alavés «Нумансияны» 2–0 есебімен жеңіп, соңғы күні «Леганесті» басып озып, Ла Лигаға екінші дивизионның чемпионы ретінде көтерілді. 2016 жылдың 10 қыркүйегінде Alavés Ла Лигаға қайта оралған маусымындағы алғашқы жеңісін «Камп Ноуда» Ла Лиганың чемпионын қорғап отырған «Барселонаны» 2–1 есебімен жеңіп бағындырды. 2017 жылдың 7 ақпанында Alavés жартылай финалда «Сельта де Вигоны» жеңіп, 2017 жылғы Король кубогының финалына өтті. Бұл клубтың тарихында алғаш рет ұлттық кубоктың финалына жолдама алған, бұған дейін 1998 және 2004 жылдары жартылай финалға шыққан. Финалда олардың қарсыласы «Барселона» болды, және кездейсоқ екі клуб кубоктың жартылай финалынан кейін лигада тікелей кездесті; каталондықтар өздерінің «Мендизорроца» стадионында Alavés-ке 6–0 есебімен жеңіліс сыйлады, маусымның басында болған нәтиже үшін кек алды. «Барселона» финалда да жеңіске жетті, ол «Эстадио Висенте Кальдерон» стадионында 3–1 есебімен өтті, яғни Alavés Еуропалық жарыстарға қайта оралмайды. Ла Лигада сол маусымда Alavés 14 жеңіске, 13 теңге және 11 жеңіліске ие болып, 9-шы орынды иеленді. 2021–22 маусымында Alavés соңғы матч алдындағы күнгі жеңілістен кейін «Левантеге» (олар да құлдырады) жеңілді және алты жылдық Ла Лигадағы ең ұзақ тұруын аяқтады.
Deportivo Alavés, S. A. D. (depoɾˈtiβo alaˈβes; Sporting Alavés), usually abbreviated to Alavés, is a Spanish football club based in Vitoria Gasteiz, Álava, in the autonomous community of the Basque Country. Founded on 1 July 1920 as Sport Friends Club, Alavés play in La Liga, being promoted back from the Segunda División in the 2022–23 season after beating rivals Levante at the 120th minute in the promotion playoff final. It is recognized as the third most successful team in the Basque Country following Athletic Club of Bilbao and Real Sociedad of San Sebastián. Its biggest success was in 2001 when, in the year of its debut in European competition, it reached the 2001 UEFA Cup Final, where it played against Liverpool. It was defeated 5–4 by golden goal. In 2017, the club reached the final of the Copa del Rey, losing out 3–1 to Barcelona. The team's home kit is blue and white striped shirt, blue shorts and white socks. It holds home matches at the 19,840 seater Mendizorrotza Stadium Alavés was the first club to win promotion from the Segunda División to La Liga in 1929–30, a stint which would last three years. In its first season in Primera División Alavés finished 8th from 10 teams, just 1 point away from being relegated. In 1953–54 the club would reach the top league again for a two year spell. With Roman Galarraga as a coach, the club reached long awaited promotion to Segunda División in the 1973–74 season. After years of seriously facing disappearance which lasted well into the 1990s (playing in the fourth tier during the late 1980s), Alavés finally achieved a promotion back into the Segunda División in 1994–95 after two consecutive years of winning their group in Segunda División B – created as the new third level in 1977 – but failing in the promotion play offs. After winning the Segunda División in 1997–98, Alavés returned to the top level after a 42 year hiatus. Following their return season in which they escaped relegation by a single point, they achieved two wins against Barcelona in the following campaign and would qualify for the UEFA Cup for the first time upon finishing sixth (to date, their highest ever placing, coming just 12 years after their lowest ever: eighth in their group in the fourth level). As well as concluding the domestic campaign in tenth position, in 2000–01 the Basque club reached the final of the UEFA Cup after beating Internazionale, Rayo Vallecano and 1. FC Kaiserslautern, the latter in a crushing 9–2 aggregate victory. The final ended in a 4–5 loss against Liverpool, Alavés losing to an "own golden goal" after taking the match to extra time. The match also featured two red cards and two disallowed goals in extra time in addition to the nine goals which did count, and has been described by some observers as one of the greatest showpiece games in the competition's history. Alavés ended 2001–02 in seventh position and qualified for the UEFA Cup for a second time, although the European campaign of 2002–03 was far less successful than two years earlier, with an opening win over Ankaragücü followed by a defeat to another Turkish Süper Lig side, Beşiktaş. On 26 January 2003, the club celebrated their 100th win in La Liga after defeating Real Valladolid 3–1. Although Alavés were relegated after 2002–03, they regained top flight status two years later. and fans alike. The top division return only lasted one season as the club went through three head coaches and finished in 18th position, one point from safety. Piterman departed in 2007, leaving the club deep in debt after his tenure. After two years of battling against relegation to the third level, Alavés eventually succumbed in 2008–09. A subsequent black period in Segunda B lasted four years until Alavés was bought by José Antonio Querejeta and were promoted again to the second division in 2013 as overall champions of the third tier, providing an opportunity to sort out its economic difficulties. Three years later, on 29 May 2016, Alavés was promoted to La Liga as second tier champions after beating Numancia 2–0 to overtake Leganés on the final day. On 10 September 2016, Alavés got their first win of their return season in La Liga by defeating defending La Liga champions Barcelona 2–1 at the Camp Nou. On 7 February 2017, Alavés qualified for the 2017 Copa del Rey Final after eliminating Celta de Vigo in the semi finals of the competition. This was the first time in their history that the club had qualified for the final of the national cup, their previous best being the semi finals in 1998 and 2004. Their opponents in the final would be Barcelona, and coincidentally the two clubs met in the league directly after their cup semi finals; the Catalans inflicted a 6–0 defeat on Alavés in their own Mendizorrotza Stadium, exacting revenge for the result earlier in the season. Barcelona also won the final, held at the Estadio Vicente Calderón with a 3–1 scoreline, meaning there would be no return to European competition for Alavés. In the La Liga that season Alavés finished 9th with 14 wins, 13 draws and 11 losses. In the 2021–22 season, Alaves were relegated following defeat on the penultimate matchday by Levante (who also went down) to end their six year stay in La Liga, the longest top flight run in the club's history.
Жинақтар
Команда бірнеше маусым бойы Данияның Hummel брендінің формаларын киді. 2017-2018 маусымда олар Kelme-ден жаңа форма кие бастады. Kelme-мен 2022 жылға дейін келісімшарттары болды. Сол жылы команда неміс компаниясы Puma-мен төрт маусымға жаңа келісімшартқа қол қойды. Жаңа брендтің іске қосылуына орай, олар дәстүрлі тік жолақтарды қайта енгізіп, бастапқы қара шалбарды сақтап қалды.
Таңбалар
Депортиво Алавес 1921 жылы құрылғаннан бері бірнеше рет гербін өзгертті. Алғашқы герб Алава провинциясының ресми елтаңбасына өте ұқсас болды. Бірақ, семсер ұстаған қолдың орнына команданың гербінде көк және ақ түсті жалауша болды. Елтаңбаның үстінде "DA" әріптері жазылған медальон орналасқан. 1922 жылы елтаңба тек жалаушаға айналдырылды. Жалаушаның түсі ақ, ортасында көк жолақ және сол жақ жоғарғы бұрышында "DA" командасының бас әріптері орналасқан. Бұл дизайн 1950 жылға дейін сақталды, бірақ команда Club Deportivo Alavés деп аталған кезде бас әріптері өзгерді. 1950 жылы команда гербін қайта жасап, дәстүрлі Алава символына ұқсатты. Олар қамал мен арыстанды қайта енгізіп, семсерді де қосты. "C. D. A." жалаушасы қамалдың артына жылжытылды, ал тұтас дизайн тәжбен белгіленген шеңберге орналастырылды.
Alavés B/C
Клубтың негізгі резервтік командасы – 1960 жылы құрылған және қазіргі уақытта Испания футбол жүйесіндегі әуесқойлар деңгейі – Tercera División-да ойнайтын «Депортиво Алавес Б». Бұл команда 2000 жылы Segunda División B-ге жол алғанда, тағы бір резервтік команда – «Депортиво Алавес С» құрылды. Кейіннен ол жергілікті «Сан Игнасио» клубымен серіктестік орнатты, бірақ клубтың нашар қаржылық жағдайына байланысты 2005 жылы «С» командасы таратылды. «Сан Игнасио» және Витория-Гастеиз маңындағы көптеген басқа да командалар «Алавес» клубының серіктес клубтары ретінде қызмет етуде.
Калифорния жеңісі
2007 жылы «Алавес» АҚШ-тағы USL бірінші дивизионында «Калифорния Виктори» деген команданы ұстады. Команда Калифорния штатының Сан-Франциско қаласындағы «Кезар» стадионында ойнады және «Алавес» командасының түстерін киді. Бірақ, жаңа иеленушілермен «Алавес» сол жылдың соңында клубқа қолдауын кері алып, одан кейін «Виктори» таратылды.
НК Рудеш
2017 жылдың мамыр айында «Алавес» жаңадан Хорватияның бірінші футбол лигасына көтерілген «НК Рудеш» клубымен он жылдық серіктестік келісіміне қол қойды, онда «Рудеш» «Алавес» клубының резервтік клубы ретінде тағайындалды. 2018 жылдың маусым айында «Депортиво Алавес» және «НК Рудеш» серіктестік келісімін аяқтады.
Сошо
2018 жылдың сәуірінде «Алавес» француздық «Сошо Монбельяр» клубымен келісім жасады; алайда, бұл серіктестік бірнеше ай ғана созылды және сол жылдың желтоқсан айында күрт тоқтатылды.
НК Истра 1961
2018 жылдың маусым айында «Алавес» хорваттың тағы бір жоғары лигалық клубы «НК Истра 1961»-нің бақылау пакетін сатып алды, бұл «Рюдеш» клубымен келісімді тоқтатып, бірнеше апта өткен соң орын алды.