Кіріспе
Американдық саясаткер (1947 жылы туған) АҚШ өкілі.
the U. S. representative
Аддисон Грейвс "Джо" Уилсон аға (1947 жылдың 31 шілдесінде туған) – 2001 жылдан бері АҚШ өкілі қызметін атқарып жүрген американдық саясаткер және адвокат. Республикалық партия мүшесі, оның сайлау округі Колумбиядан Грузия және Оңтүстік Каролина шекарасына дейін созылады. 1985 жылдан 2001 жылға дейін Оңтүстік Каролина штатының 23-ші округінің сенаторы болды. Уилсон – Өкілдер палатасының республикалық саясат комитетінің мүшесі және республикалық қамшының көмекшісі. 2009 жылдың қыркүйек айында Уилсон АҚШ Президенті Барак Обаманың Конгресс отырысында сөйлеген сөзін үзіп, "Өтірік айтасың!" деп айғайлады. Бұл оқиға Өкілдер палатасының оны жазғыруына әкеп соқты.
Ерте өмір және білім
Уилсон Оңтүстік Каролина штатының Чарльстон қаласында, Уэй (Грейвс тегімен) және Хью де Вео Уилсонның ұлы ретінде дүниеге келді. 1969 жылы ол Вашингтон және Ли университетінде саяси ғылымдар бакалавры дәрежесін алды, сондай-ақ Сигма Ну ұйымына қосылды. 1972 жылы Оңтүстік Каролина университетінің құқық мектебінен заң докторы (J.D.) дәрежесін алды.
Ерте мансап
1972 жылдан 1975 жылға дейін Уилсон АҚШ Армиясының резервінде қызмет етті. Содан кейін Оңтүстік Каролина Армиясының Ұлттық гвардиясында штаб судьясы болып, 218-ші механикаландырылған жаяу әскер бригадасына бекітілді және 2003 жылы полковник шенімен әскери қызметтен зейнетке шықты. Жылжымайтын мүлік саласындағы адвокат Уилсон Батыс Колумбияда 25 жылдан астам қызмет еткен «Киркланд, Уилсон, Мур, Тейлор және Томас» заң фирмасын құруға бірлесіп атсалысты. Ол сондай-ақ Оңтүстік Каролина штатының Спрингдейл қаласында қалалық судья болып жұмыс істеді. Уилсон Оңтүстік Каролинада республикалық партияның енді ғана құрыла бастаған кезінде саяси өмірге белсенді қатысты. Ол 1962 жылы, 15 жасында алғашқы республикалық науқанына қатысты. Сенатор Сторм Турмонд пен оның округінің конгрессмені Флойд Спенстің көмекшісі болды. 1981 және 1982 жылдары Рейган әкімшілігінің алғашқы мерзімінде Уилсон АҚШ Энергетика министрлігінде бұрынғы губернатор Джим Эдвардстың бас кеңесшісінің орынбасары қызметін атқарды. Уилсон сонымен қатар Вирджиния штатының Арлингтондағы Мортон Блэкуэллдің Көшбасшылық институсының түлегі.
Оңтүстік Каролина Сенаты
Уилсон 1984 жылы Оңтүстік Каролина Сенатына Лексингтон округынан республикашыл ретінде сайланды және төрт рет қайта сайланды, соңғы үш рет қарсылықсыз. Осы кезде Лексингтон округы штаттағы ең республикашыл округтердің біріне айналды. Ол 17 жыл бойы ең бір кезеңді де өткірмей, барлық заң шығару сессияларында қатысты. 1996 жылы республикашылар палатаның бақылауын алғаннан кейін Уилсон Сенаттың Көлік комитетін басқарған алғашқы республикашыл болды. Ол Колумбия колледжінің қонақтар кеңесі және Кокер колледжінің қамқоршылар кеңесінің мүшесі болды. Оңтүстік Каролина Сенатындағы қызметі барысында Уилсон мынадай заң жобаларын ұсынды: Ұлттық гвардияның мемлекеттік нөмірін енгізу, мемлекеттік қызметкерлерге төтенше жағдайларда көмек көрсету үшін ақылы демалыс беру, сондай-ақ 18-26 жастағы ер адамдар жүргізуші куәлігіне өтініш берген кезде Селективті әскери қызмет жүйесіне тіркелуін міндеттеу. 2000 жылы Уилсон штаттық үйдің үстінен Конфедерацияның әскерлік туын алып тастауға қарсы дауыс берген жеті сенатордың бірі болды.
Комитеттің тапсырмалары
118-ші Конгрессте Уилсон үш тұрақты комитетте және заңнаманың нақты салаларын қадағалайтын түрлі кіші комитеттерде қызмет етті. Ол Қарулы Күштер комитетінде қызмет етеді, сондай-ақ ол Дайындық және Стратегиялық күштер кіші комитеттерінің мүшесі. Ол Білім және жұмыс күші комитетінің мүшесі, сонымен қатар денсаулық сақтау, жұмыспен қамту, еңбек және зейнетақы кіші комитетінің мүшесі. Сыртқы істер комитетінің мүшесі ретінде Уилсон Еуропа кіші комитетінде қызмет етеді және Таяу Шығыс, Солтүстік Африка және Орталық Азия кіші комитетінің төрағасы болып табылады. Уилсон АҚШ Хельсинки комиссиясының төрағасы қызметін атқарады. Уилсон Республикалық зерттеу комитетінің мүшесі, RSC Ұлттық қауіпсіздік және сыртқы істер жөніндегі жұмыс тобының төрағасы және Tea Party Caucus мүшесі.
Заңнама
Уилсон мұғалімдерді жұмысқа алу және ұстап тұру, колледж кампустарындағы өрт қауіпсіздігі, Ұлттық гвардия әскерлерінің саны, әуекомпания ұшқыштарын қаруландыру, бала асырап алуға салық жеңілдіктері, тірі орган донорларына салық жеңілдіктері және мемлекеттік қорғаныс күштеріне қатысты бірнеше заң жобаларын демеушілік етті және бірлесіп демеушілік етті. 2006 жылғы қаңтарға дейін ол бірлесіп демеушілік еткен сегіз заң жобасы Палатада қабылданды, соның ішінде H. R. 1973, сенатор Пол Саймонның 2005 жылғы «Кедейлер үшін су» заңы, ол ауыз су мен санитарияны дамытылып келе жатқан елдерге АҚШ-тың көмегінің мақсаты етіп белгілейді. Уилсон онлайн-покерге федералдық тыйым салуды ынталы түрде қолдайды. 2006 жылы ол H. R. 4411, «Гудлат-Лич Интернеттегі азарт ойындарын тыйым салу туралы» заңына және H. R. 4777, «Интернеттегі азарт ойындарын тыйым салу туралы» заңына бірлесіп демеушілік етті. Уилсон өзінің Конгрестегі ең мақтан тұтатын жетістіктерінің бірі ретінде 2003 жылғы «Бизнес шығындарын есепке алу» заңын атады, ол бизнеске бизнес жабдықтары мен машиналарынң құнының 50% -ын дереу есептен шығаруға мүмкіндік береді. Бұл бонустық амортизация ережесі 2008 және 2009 жылдары екі жекелеген ынталандыру заңымен ұзартылды. Ол сондай-ақ 2003 жылғы «Мұғалімдерді жұмысқа алу және ұстап тұру» заңын жасауға жетекшілік етті, ол математика, ғылым және арнайы білім салаларындағы мұғалімдерге, көбінесе төмен кірісті студенттер оқитын мектептерде, жоғары білім кредитін беруді ұсынады. Ол ең маңызды дауысы ретінде 2003 жылғы «Жұмыс орындары мен өсімге салық жеңілдіктерін реттеу» заңын атайды. Уилсон H. R. 6202, 2021 жылғы «Американдық технологиялық жұмыс күші» заңын демеушілік етті, оны өкіл Джим Бэнкс ұсынды. Заң жобасы жоғары білікті H1B виза бағдарламасы үшін жалақының ең төменгі шегін белгілейді, осылайша жұмыс берушілердің бағдарламаға тәуелділігін айтарлықтай азайтады. Заң жобасы сонымен қатар шетелдік түлектерге АҚШ-та тұрып жұмыс істеуге мүмкіндік беретін «Факультативтік практикалық оқу» бағдарламасын жояды.
Обаманың сөйлеген сөзінде "Сен өтірік айтасың!" деген сөз айтылды
2009 жылдың 9 қыркүйегінде президент Барак Обаманың Конгресске арнаған ұлттық теледидардағы сөзі кезінде Уилсон «Сен өтірік айтасың!» деп айқайлады. Бұл оқиға Обама денсаулық сақтау жүйесін реформалау жоспарын баяндағаннан кейін болды. Обама: «Реформамыздың заңсыз иммигранттарды қамтуы мүмкін дегендер де бар. Бұл да жалғандық – мен ұсынатын реформалар заңсыз жүргендерге қолданылмайды» деді. Обаманың бас кеңесшісі Рахм Эммануэль дереу жоғары лауазымды республикашыл заң шығарушыларға жүгініп, олардың осы адамды анықтап, дереу кешірім сұрауын өтінді. Конгресс мүшелері екі партияның өкілдері де бұл әрекетке наразылық білдірді. Сенатор Джон Маккейн «Бұл мүлдем сыйсыздық» деді. «Осы орында немесе басқа жерде мұндай әрекетке орын жоқ, ол дереу кешірім сұрауы керек». Кейін Уилсон жасаған мәлімдемесінде: «Бүгін кешке президенттің денсаулық сақтау заңына құжатсыз иммигранттарды енгізу туралы айтқан сөздерін тыңдағанда, эмоцияларым басым болды. Президенттің пікірімен келіспесем де, менің сөздерім орынсыз және өкінішті болды. Президентке осы әдепсіздік үшін шын жүректен кешірім сұраймын» деді. Обама оның кешірім сұрауын қабылдады. «Біздің барлығымыз қателік жасаймыз деп сенемін», - деді ол. «Ол тез және түсінікті кешірім сұрады, мен оған ризамын». Демократтар Уилсонды ресми түрде кешірім сұрауға шақырды. «Бұл Палатаның ережелері туралы мәселе», - деді олар. «Бұл мәселе Палата үшін де, ел үшін де маңызды. Палата үндемей отыра алмайды». Уилсон Өкілдер палатасының алдында кешірім сұраудан бас тартты және телеарнадағы сұхбатында «Бір рет кешірім сұрағаным жеткілікті деп санаймын» деді. Конгресс республикашылары онымен келісіп, одан әрі шаралар қолдануға қарсы болды. Азшылық көшбасшысы Джон Боэһнер: «Бұл Өкілдер палатасы үшін өте қайғылы күн. Менің ойымша, бұл американ халқының назарын денсаулық сақтау сияқты маңызды мәселелерден аудармаққа бағытталған саяси трюк» деді. 15 қыркүйекте Палата Уилсонға қарсы 240–179 дауыспен «наразылық резолюциясын» мақұлдады. Уилсон оның ашулануы Обаманың заң жобасы заңсыз иммигранттарға мемлекеттік субсидия беруді көздейтініне байланысты болды деп мәлімдеді. Бірнеше фактчекинг ұйымдары Уилсонның пікірінің дұрыс еместігін жазды, өйткені HR 3200 заңсыз шетелдіктерді үкіметтік субсидияланатын «қолжетімділік кредиттерінен» тікелей алып тастайды. Партиялық емес Конгресс зерттеу қызметі несие алуға құқығы бар адамдардың АҚШ-та заңды түрде болуы керек екенін растады, бірақ заң жобасы азамат емес адамдардың денсаулық сақтандыру биржасы арқылы өздерінің денсаулық сақтандыруын сатып алуына кедергі келтірмейтінін атап өтті. Обама әкімшілігі соңғы заң жобасында құжатсыз иммигранттардың биржаға қатысуына рұқсат берілмейтінін мәлімдеді. Мұндай ереже Сенаттың Қаржы комитетінің «Американың салауатты болашағы» заң жобасына енгізілді. Оқиғадан кейін Уилсон мен оның 2010 жылғы сайлаудағы қарсыласы демократ Роб Миллер сайлау науқанына түскен қаржылай қолдаудың айтарлықтай өскенін байқады. Уилсонның ашулануынан кейінгі аптада Миллер 1,6 миллион доллар жинады, бұл оның 2008 жылғы жинаған қаражатынан үш есе көп, ал Уилсон 1,8 миллион доллар жинады.
This evening I let my emotions get the best of me when listening to the President's remarks regarding the coverage of undocumented immigrants in the health care bill. While I disagree with the President's statement, my comments were inappropriate and regrettable. I extend sincere apologies to the President for this lack of civility. Obama accepted his apology. "I'm a big believer that we all make mistakes", he said. "He apologized quickly and without equivocation and I'm appreciative of that." House Democrats called on Wilson to issue a formal apology on the House floor. House Majority Whip Jim Clyburn said, "This is about the rules of the House". House Majority Leader Steny Hoyer said, "What's at issue here is of importance to the House and of importance to the country This House cannot stay silent". Wilson refused to apologize to the House of Representatives, saying in a televised interview, "I believe one apology is sufficient." Congressional Republicans agreed, and opposed further action. Minority Leader John Boehner said, "I think this is a sad day for the House of Representatives I think this is a political stunt aimed at distracting the American people from what they really care about, which is health care." On September 15, the House approved a "resolution of disapproval" against Wilson by a 240–179 vote almost exactly along party lines. Wilson said that his outburst reflected his view that Obama's bill would provide government subsidized benefits to illegal immigrants. Several fact checking organizations wrote that Wilson's view was inaccurate because HR 3200 expressly excludes undocumented aliens from receiving government subsidized "affordability credits". The nonpartisan Congressional Research Service agreed that people would need to be lawfully present in the U. S. in order to be eligible for the credits, but noted that the bill did not bar non citizens from buying their own health insurance coverage through the health insurance exchange. The Obama administration said that, in the final bill, undocumented immigrants would not be able to participate in the Exchange. Such language was included in the Senate Finance Committee's version of the bill, America's Healthy Future Act. After the incident, Wilson and Democrat Rob Miller, his 2010 general election opponent, experienced a significant upswing in campaign donations. In the week after Wilson's outburst, Miller raised $1.6 million, about three times his 2008 donations, while Wilson raised $1.8 million.
Американы жек көру туралы айтқандары үшін кешірім сұраймын
2002 жылы C-SPAN телеарнасының «Вашингтон журналы» ток-шоуында Уилсон мен конгрессмен Боб Филнер Ирактың жаппай қырып-жою қарулары тақырыбын талқылады. Филнер АҚШ-тың 1980-жылдары Иракқа «химиялық және биологиялық қару» жеткізгенін айтқанда, Уилсон бұл пікірдің «құрастырылған» екенін мәлімдеді және Филнерге: «Кейбір адамдардың Америкаға деген осы жек көруі өте қиын. Осыдан арылу керек» деді. Уилсон баспасөз мәлімдемесінде өз сөздері үшін кешірім сұрады.
Стром Тюрмондтың қызы туралы айтқандары үшін кешірім сұраймын.
2003 жылы Эсси Мэй Вашингтон Уильямс Вильсонның бұрынғы жұмыс берушісі, сенатор Стром Турмондтың және оның қара нәсілді үй қызметшісінің қызы екенін мәлімдеді. Вильсон Турмондтың некеден тыс баласы болғаны туралы оның айтқанына күмән келтіргендердің қатарында болды. Вильсон оның әңгімесі рас болған күннің өзінде, оны жарияламауы керек еді, себебі "бұл Турмондтың беделін түзейтін дақ" еді және Турмондтың есімін "баяулатудың" жолы болды. Турмондтың отбасы Вашингтон Уильямстың айтқанының рас екенін мойындағаннан кейін Вильсон кешірім сұрады, бірақ ол әлі де оның Турмондтың әкесі екенін жарияламауы керек деп ойлайтынын айтты.
Техас пен Пенсильвания
2020 жылдың желтоқсанында Уилсон, Құрама Штаттар Өкілдер палатасының 126 республикалық мүшесінің бірі болып, Техас штаты мен Пенсильвания штатына қолдау білдіретін, 2020 жылғы президент сайлауының нәтижелерін жоққа шығаруға бағытталған сот процесіне қатысты АҚШ Жоғарғы Сотына берілген амикус брифіне қол қойды. Бұл сайлауда Джо Байден атқарушы биліктегі Дональд Трампты жеңген болатын. Жоғарғы Сот Конституцияның III бабына сәйкес, Техас штатының басқа штаттың сайлау нәтижелерін күдікке салуға құқығы жоқ деген негізде бұл істі қараудан бас тартты. Палата спикері Нэнси Пелоси жасаған мәлімдемеде амикус брифіне қол қоюды "сайлауды бұрмалау" әрекеті деп бағалады. Ол сондай-ақ Уилсонды және сот процесін қолдаған басқа да палата мүшелерін сынап: "Бұл сот процесіне қол қойған 126 республикалық депутат Палатаның абыройын даққа батырды. Олар Конституцияны қолдауға және қорғауға берген антына адал болудың орнына, Конституцияны бұзуға және біздің қасиетті демократиялық институттарымызға халықтың сенімін әлсіретуге басты назар берді."
Басқа да маңызды оқиғалар
2009 жылдың қарашасында New York Times газеті Уилсон мен Блейн Люткемейердің бірдей жазбаша мәлімдеме жасағанын хабарлады: «Мен АҚШ биотехнология саласын ұзақ жылдар бойы қолдауымның бір себебі – бұл елде жұмыс орындарын құруға серпіліс берген, отандық сәттіліктің мысалы. Алайда, биосимиляр нарығына енуге ниеттенген көптеген ірі компаниялар өздерінің зерттеулерін Үндістан сияқты шетелдерге аутсорсинг арқылы тапсырып, ақша табады». Бұл мәлімдеме бастапқыда Genentech лоббистерімен дайындалған, қазір швейцариялық биотехнологиялық фирма, бірақ штаб-пәтері Сан-Франциско, Калифорнияда орналасқан. Уилсон президент Трамптың 2017 жылғы жеті мұсылман көпшілік елдерінің азаматтарына АҚШ-қа уақытша кіруге тыйым салу туралы жарлығын қолдап, бұл жарлық «шекарамызды қорғап, американдық отбасыларды террористік шабуылдардан сақтайды» деді. 2017 жылдың 10 сәуірінде Оңтүстік Каролина штатының Гранитвилл қаласындағы Айкен техникалық колледжінде Уилсонның кездесуі «Сен өтірік айтасың!» деп ұрандаған белсенділердің араласуымен тоқтап қалды, себебі Уилсон қолжетімді сақтандыру заңының адамдарға денсаулық сақтау қызметтерінен бас тартуға себепкер болғанын мәлімдеді. 2018 жылы Уилсон туралы бөлім Саша Барон Коэннің Showtime телесериалы «Америка кім?» бөлігі ретінде көрсетілді. Уилсон «Балалар күзетшілері» бағдарламасын қолдады, ол 3 жастағы балаларды сыныпта өздерін қорғауға үйрету және қаруландыруды көздейді. Ол камера алдында, «3 жасар бала автомат мылтығынан Hello Kitty қарындаш жәшігін лақтыру арқылы өзін қорғай алмайды» деп айтып, нәрестелерді қолына алып жүруді жақтады. 2023 жылдың қаңтарында Уилсон «Көркем өнер кеңесіне Украина президенті Владимир Зеленскийдің бюстін АҚШ Капитолийінің Өкілдер палатасының қанатында көрсету үшін алуды» тапсыратын заң жобасын ұсынды.
АҚШ-тың Өкілдер палатасы (2001-2022)
2001 жылы Уилсон өзінің бұрынғы бастығы Флойд Спенстің қазасына байланысты өткен арнайы сайлауда сайланды. Уилсон бір күні, өлім төсегінде жатқан Спенс ауруханадан қоңырау шалып, сайлауға түсуін өтінгенін айтты. Республикалық партияның өте бәсекелі бес үміткерлік сайлауында – бұл округтегі ең қиын жарыс – Уилсон дауыстардың 75% -ін жинады. Ол 18 желтоқсанда өткен арнайы сайлауда 73% дауыспен жеңіске жетті. 2002 жылы Уилсон төрт шағын партияның үміткерлеріне қарсы сайлауда толық мерзімге 84% дауыспен жеңіп сайланды. 2004 жылы Уилсон сенатор Фриц Холлингстің орнына үміткер ретінде қарастырылды, бірақ екінші мерзімге сайлануға шешім қабылдады. Ол Демократиялық партиядан ұсынылған Майкл Эллисорды және Конституциялық партиядан ұсынылған Стив Лефеминді 65% дауыспен жеңді. 2006 жылы Уилсон 62,7% дауыспен Эллисорды қайтадан жеңді. 2008 жылы Уилсон Демократиялық партияның үміткері, Ирак соғысының қатысушысы Роб Миллерді 54% - 46% есебімен жеңіп, қайта сайланды. Бұл округ бойынша 20 жыл ішіндегі ең шабуылды жарыс болды және Уилсонның 24 жылдық саяси мансабындағы ең қиын жарыс еді. Ол туған Лексингтон округінде 33 000 дауыспен жеңіске жетті, бұл жалпы нәтижедегі 26 000 дауыстан асып түсті. Сайлау қорабы өзгеріссіз. 2008 жылғы Оңтүстік Каролина штатының 2-ші сайлау округі. Уилсон 2010 жылы 53% дауыспен қайта сайланды. Округтерді қайта бөлу 2-ші округті біршама ықшамдады. Ол Бофорт және Хилтон-Хед аралдарын жоғалтты. Халық санының азаюын толықтыру үшін ол Айкен округінің барлық бөлігін және Оранжбург округінің бір бөлігін қосты. Бас сайлауда Уилсон қарсылықсыз сайланды және 96% дауыспен қайта сайланды. Демократиялық партиядан Фил Блэк және Еңбек партиясынан Гарольд Геддингс III үміткерліктеріне қарсы Уилсон 2014 жылы 62% дауыспен қайта сайланды. Демократиялық партиядан Арик Бьорн және Америка партиясынан Эдди Маккейнге қарсы Уилсон 2016 жылы 62% дауыспен қайта сайланды. Демократиялық партиядан Шон Карриган және Америка партиясынан Сонни Нарангқа қарсы Уилсон 2018 жылы 56,3% дауыспен қайта сайланды. Демократиялық партиядан Адейр Форд Бороухс және Конституциялық партиядан Кэтлин К. Райтқа қарсы Уилсон 2020 жылы 55,66% дауыспен қайта сайланды. Демократиялық партиядан Джадд Ларкинске қарсы Уилсон 2022 жылы 60,1% дауыспен қайта сайланды.
Жеке өмір
Реформацияланған пресвитериандық қауымның мүшесі Уилсон мен оның әйелі Роксан Дюсенбери Маккрори Уилсонның төрт ұлы және алты немересі бар. Уилсонға Конфедерация бригадасының генерал-майыры Дэвид А. Вайзигердің құрметіне есім қойылған, ол оның үлкен әжесінің ағасы болса, ал оның үлкен-үлкен атасы Стивен Х. Боиноның 16 құлы болған. Уилсон Вайзигердің "плантация иесі емес, банк кассирі болғанын" айтты, бірақ Вайзигердің Вирджинияда жеті құлы болған. 2005 жылы Rediff.com сайтында жарияланған мақаласында Уилсон өзінің әкесі Хьюдің Екінші дүниежүзілік соғыста "Ұшқан жолбарыстар" құрамында болғанын жазды. Уилсон отбасы Колумбиядағы Бірінші пресвитериан шіркеуіне қатысады.