Модельдік ракеталар өндірісінің тарихы және дамуы

Кіріспе

Функционалды модельдік зымырандарды жасаушы компания.

Estes Industries – АҚШ-тың Колорадо штатының Денвер қаласында құрылған модельдік зымырандарды жасаушы компания. Компания тұңғыш рет тұрақты және сенімді жұмыс істейтін модельдік зымыран қозғалтқыштарын жаппай өндірді. Ол қарапайым және қолжетімді қозғалтқыштары, керек-жарақтары және зымыран құрастыру жиынтықтары үшін эксперименталды әуесқойлық ракета жасаумен айналысатын хоббишілер арасында танымал.

Тарих

Estes Industries компаниясын Вернон Эстес 1958 жылы құрды; 1961 жылы компания Колорадо штатының Пенроуз қаласының шетіндегі 77 акр жерге көшіп барды. 1969 жылы Вернон компанияны Массачусетс штатының Ньюдэм қаласындағы Damon Corporation компаниясына сатты, бұл компания сонымен қатар Эстестің кішігірім бәсекелесі, Аризона штатының Финикс қаласындағы Centuri Engineering компаниясын қоса алғанда, көптеген хобби компанияларын сатып алды. Damon екі компанияны Centuri Engineering деген атпен біріктірді. Пенроуз мекемесі Estes Industries деген атпен қызметін жалғастырды. Centuri Engineering модельдік зымыран өнімдері де Финикстегі Centuri кеңселерiнен әзірленді, сатылды және таралды, бірақ Centuri өнімдерінің өндірісі көп ұзамай Пенроуздың Estes зауытына көшірілді. Centuri модельдік зымыран өнімдерінің сатылымы Estes брендінің өнімдерінен кем сәтті болды және Centuri Engineering кеңселерi Финиксте жабылды, ал Centuri өнімдерінің желісі 1983 жылы тоқтатылды. 1989 жылы Damon Corporation компаниясы жаулап алынғаннан кейін Estes Industries сатылып, Hobby Products құрамына енді. Компанияның коммерциялық атауы Centuri Corporation деп қысқартылды. 1996 жылы Hobby Products Калифорния штатының Корона қаласындағы Cox Products компаниясының активтерін сатып алды, бұл компания модельдік ұшақтарды және жанар майлы модельдік ұшақ қозғалтқыштарын жобалаумен және өндірумен айналысады. Cox активтері Estes зауытына көшірілді. 2002 жылы біріктірілген компания тағы да сатылып, компанияның атауы Estes Cox Corp. болып өзгертілді. 2002 жылдың 30 тамызында 1991 жылдан бері бас атқарушы директор болған Барри Тюник Estes Cox Corporation компаниясын жеке капитал қоры TCW Capital-дан 15 миллион долларға сатып алды. 2010 жылдың 15 қаңтарында Estes Cox компаниясын Hobbico, Inc. сатып алды. 2018 жылдың 10 қаңтарында Hobbico Делавэрдегі АҚШ банкроттық сотында банкроттықтан қорғануға өтініш берді. Банкроттық салдарынан Estes Cox 2018 жылдың 12 сәуірінде Estes Industries LLC компаниясына сатылды. "Mabel" машинасы Model Missiles Incorporated компаниясы үшін модельдік зымыран қозғалтқыштарын қауіпсіз және арзан өндіруге арналған, негізінен машина операциялары үшін қысылған ауаны пайдаланатын, электр ұшқындарының зымыран отынын кездейсоқ тұтандыру қаупін жоятын құрал болды. Mabel машинасы әр 5,5 секунд сайын толыққанды модельдік зымыран қозғалтқышын өндіре алатын. Операция қозғалтқыш корпусының түтігін айналмалы үстелге жүктеуден басталды. Үстел содан кейін бірнеше станциялар арқылы жылжыды, онда тұмсық, отын, кешіктіру және шығару компоненттері орнатылды. Содан кейін ауыр қағаз лентасынан қағаз қақпақ кесіліп, босаған шығару зарядын ұстап тұру үшін енгізілді. Дайын қозғалтқыш үстелден шығарылып, принтерге жіберіліп, төмендегі дайын қозғалтқыштар қорабына түсірілді.

Estes Industries was founded by Vernon Estes in 1958; in 1961, the company moved to a 77 acre tract of land on the outskirts of Penrose, Colorado. In 1969, Vernon sold the company to the Damon Corporation of Needham, Massachusetts, a company which also purchased a number of other hobby companies including a smaller competitor of Estes, Centuri Engineering of Phoenix, Arizona. Damon merged the two companies under the name Centuri Engineering. The Penrose entity continued doing business as Estes Industries. Centuri Engineering model rocket products continued to be developed, marketed and sold from the Centuri offices in Phoenix as well, although the actual manufacturing of Centuri products was soon moved to the Estes facility in Penrose. Sales of Centuri model rocket products were never as successful as Estes brand products and the Centuri Engineering offices in Phoenix were finally closed and the Centuri product line was discontinued in 1983. Following a hostile takeover of the Damon Corporation in 1989, Estes Industries was divested and became part of Hobby Products. The business name of the company was shortened to Centuri Corporation. In 1996, Hobby Products acquired the assets of Cox Products of Corona, California, a company involved with the design and manufacture of model airplanes and glow fuel model airplane engines. Cox's assets were moved to the Estes facility. In 2002, the combined company was sold again and the company's name was changed to Estes Cox Corp.

On August 30, 2002, Barry Tunick, who had been the chief executive officer since 1991, acquired Estes Cox Corporation from the private equity fund, TCW Capital, for the sum of $15 million. On January 15, 2010, Estes Cox was acquired by Hobbico, Inc. On January 10, 2018, Hobbico filed for bankruptcy protection under the auspices of the United States Bankruptcy Court in Delaware. As a result of the bankruptcy, Estes Cox was sold to Estes Industries LLC on April 12, 2018. "Mabel" was a machine designed to safely and inexpensively manufacture model rocket engines for Model Missiles Incorporated, primarily using compressed air for machine operations, effectively eliminating the risk of electrical sparks inadvertently igniting rocket propellant. Mabel was capable of producing a completed model rocket engine every 5 1/2 seconds. The operation began with an engine casing tube being loaded onto a rotating table. The table then advanced through multiple stations where the nozzle, propellant, delay and ejection components were added. A paper end cap was then cut from a roll of heavy paper tape and inserted to retain the loose ejection charge. The completed engine was then ejected from the table, sent through the printer and dropped into the finished engine box below.

Астродомдағы модельдік зымырандардың жабық ұшырылуы

Бірнеше кішкентай ракеталармен қатар, Эстес 1969 жылдың 31 желтоқсанында Хьюстон Астродомындағы Bluebonnet Bowl ойынының бірінші кезеңінің үзілісінде Сатурн V ракетасының моделін жабық үй ішінде ұшыруға демеушілік етті.

Эстес зымырандары

Эстес ракета модельдерінің кең ассортиментін өндірді, әдетте фюзеляж үшін картон түтіктерді, ал қанаттар мен мұрын конустары үшін балса ағашын пайдаланды. Алғашқы модельдер дизайн жағынан салыстырмалы түрде қарапайым болды, олардың өлшемі, сатыларының саны және қайта қалпына келтіру әдісімен ерекшеленді. Эстестің ұсынған алғашқы жиынтығы – Astron Scout (Rocket Kit K 1) болды және 70 центке сатылды. Осы жиынтықтан кейін Astron Mark (K 2) және Astron Space Plane (K 3) ұшақтары шықты. Көбірек жетілдірілген Astron X-Ray ракетасының пластиктен жасалған, ішін көруге болатын жүк бөлімі болды. Бұл дәуірдегі тағы бір танымал дизайн – Camroc, ол үлкен модельдердің мұрын конусын алмастырған шағын камера, қозғалтқыш өртенгеннен кейін және ракета төмен қарағанда фильмнің кішкентай дискісіне бір сурет түсіруге арналған. Cineroc үлкен ракеталардан ұшырылатын шағын кинокамераны пайдаланды, ракета көтерілгенде бірнеше кадр түсіріп алатын. 1960 жылдары Эстес NASA-ның танымал Gemini Titan және Saturn V пилотты ракеталары сияқты масштабты модельдерді ұсынды. 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басындағы кейінгі модельдер жиынтықтары көбінесе өнімділіктен гөрі көрсетуге арналған, оларға масштабты немесе спорттық масштабты дизайн және «экзотикалық» модельдер кірді. 1981 жылғы Estes каталогында Space Shuttle-дың көшірмесі болды. Centuri да осындай дизайнмен танымал болды, және екі компания да жиі бір-бірінің соңғы үлгілерінен дизайн элементтерін көшіріп алды. 1980 жылдардың соңындағы хоббидегі төмендеу екі компанияның бірігуіне әкелді. 1990 жылдары модельдер желісі күрт қысқартылды, ал қалғандары әдетте өте қарапайым «үш қанат және мұрын конусы» дизайны болды, олар жартылай немесе толығымен алдын ала жиналған. 2019 жылға қарай Эстес Saturn V сияқты күрделі модельдерді қоса алғанда, сатуға көптеген ракеталар ұсынды.

Estes зымыран қозғалтқышының түстерлік кодтамасы

Estes қозғалтқыштары қолдануға ұсынылатын түстермен белгіленген. Жасыл қозғалтқыштар бір сатылы модельдерде қолданылады. Көп сатылы зымырандардың жоғарғы сатылары мен өте жеңіл бір сатылы зымырандар үшін күлгін қозғалтқыштар арналған. Көп сатылы модельдердің барлық күшейткіш және аралық сатылары үшін қызыл қозғалтқыштар қолданылады. Көк қозғалтқыштар "бітілген" және зымыранмен жұмыс істейтін жарыс машиналарын, аэродинамикалық тежегішпен қалпына келтірілетін зымырандарды және радиобасқарылатын ұшқыштарды ұшыру үшін пайдаланылады; оларда кідірту немесе шығару заряды жоқ. Бұрын қара түсті статикалық сынақтарға арналған қозғалтқыштарда қолданған, олар да жарылудың алдын алу үшін бітілген. Жоғарғы сатылы қозғалтқыштарды әдеттегі бір сатылы зымырандарда пайдалану қауіпті болуы мүмкін. Ұзақ кідіру уақыты мәселе тудыруы мүмкін. Зымыран парашют немесе лентасы шығарылған кезде төмен түсудің жартысына жеткен болуы мүмкін, және жерге тигенше жеткілікті мөлшерде баяуламай қалуы мүмкін.

Эстес нөмірін кодтау

Әр зымыран қозғалтқышының сыртқы қабығында код басылған. Бұл кодты Ұлттық ракеталық ассоциация (NAR) анықтайды. Мұндай кодтың мысалы – A8 3. Жалпы импульс түрі (Ньютон секунд) 1/4A0.31–0.62 1/2A0.63–1.25 A1.26–2.50 B2.51–5.00 C5.01–10.00 D10.01–20.00 E20.01–40.00 F40.01–80.00. Үлкен әріп (мысалы, A) қозғалтқыштың жалпы импульсін көрсетеді. Әрбір келесі әріп алдыңғы әріптің импульсінен екі есе үлкен қуат диапазонын білдіреді. (Мысал: Бір C қозғалтқышы 5.01-ден 10 Ньютон секундқа дейін импульс тудыра алады, ал G қозғалтқышы 80.1-ден 160 Ньютон секундқа дейін импульс тудырады.) G қозғалтқышынан жоғары қуатты қозғалтқыштар жоғары қуатты модельдік зымырандар деп есептеледі. Бірінші сан (мысалы, 8) қозғалтқыштың Ньютонмен өлшенген орташа итермелеу күшін немесе қозғалтқыштан таралатын орташа итермелеу күшін көрсетеді. Осылайша, B6 0 және C6 0 екеуі де бірдей 6 Ньютон орташа итермелеу күшін береді, бірақ C6 0 жалпы импульсі екі есе көп болғандықтан, екі есе ұзақ жұмыс істейді. Зымыран қозғалтқыштары тұтанғаннан кейін көп ұзамай максималды итермелеу күшін өндіреді, содан кейін итермелеу күші тұрақты деңгейге төмендейді, ол өрт сөнуге дейін 2,5 секундқа дейін сақталады. Соңғы сан (мысалы, 3) итермелеу күші мен лақтыру заряды арасындағы секундтық кешігуді көрсетеді. Нөлдік кешігуі бар қозғалтқыштар әдетте көп сатылы зымырандардағы күшейткіш қозғалтқыштар ретінде қолданылады және лақтыру заряды болмайды. Бұл жағдайда, жанатын отын жоғарыдан жарылып, жоғарғы сатыдағы қозғалтқыштың соплосына еніп, осылайша оны тұтандырады және күшейткіш жинағын қауіпсіз жерге құлап түсуіне мүмкіндік береді.

Estes қозғалтқышының құрылысы

Қозғалтқыштар берік картон түтікшеде құрастырылған. Ішінде балшықтан жасалған сопло, қатты отын, кешіктіру заряды, шығару заряды және балшықтан жасалған ұстағыш қақпақ орналастырылған. Қатты отын сопло арқылы енгізілген және отынмен жанасқан қапталған сым арқылы тұтандырылады. Электр тогы сымды қыздырып, қатты отынды тұтатады. Қозғалтқышты күшейткіш қозғалтқыш отынының ыстық газдарымен де тұтандыруға болады.

Қабылдау

Estes модельдік зымырандары көпшілік арасында танымал және көптеген хоббишілер мен педагогтар қолданады. Алайда, Орталық Арканзас университетінің тобы жүргізген өлшемдерде Estes зымыран қозғалтқыштарының A3 4T, A8 3, B4 4, B6 4, C6 5 және D12 3 үлгілерінің көрсетілген импульстан 15,4%-дан 22,8%-ға дейін кем импульс бергені анықталды. Австралия Қорғаныс күштері академиясындағы зерттеуде Estes D11 P қозғалтқышының импульсі Estes техникалық сипаттамаларынан 11,4%-ға төмен, ал C6 0 қозғалтқышының импульсі 4,45%-ға төмен болды. Үшінші зерттеуде A10 PT қозғалтқышының жалпы импульсі Estes мәлімдемесінен 20%-ға кем екені анықталды. 2000 жылы Эллис Лэнгфорд (кейін Estes Industries, LLC президенті болған) жоғары биіктікте қара ұнтақты модельдік зымыран қозғалтқыштарының жұмысын зерттеу жобасын жүргізді. Лэнгфордтың зерттеулері биіктік артқан сайын жалпы импульс пен орташа итермелеудің айтарлықтай артатынын көрсетті. Estes Industries компаниясының техникалық сипаттамалары шамамен 5000 фут биіктіктегі Penrose өндіріс орналымында жүргізілген сынақтарға негізделген, ал үш зерттеу және Ұлттық ракеталық қауымдастырының сертификаттау сынақтары теңіз деңгейіне жақын биіктікте жүргізілді.