Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шотландия фольклорының бір бөлігі
Part of Scottish folklore
Шотландия фольклорында, ; ; сондай-ақ Бен МакДхуидің Ұлы сұр адамы немесе жай ғана Сұр адам деп те аталады) – бұл Бен Макдуи шыңы мен өткелдерін мекендейтін күш немесе жаратылысқа берілген ат. Бен Макдуи – Кэрнгорм тауларының ең биік шыңы, ал Бен Невистен кейін Британ аралдарындағы екінші ең биік шыңы.
In Scottish folklore, ; ; also known as the Big Grey Man of Ben MacDhui or simply the Greyman) is the name for a presence or creature which is said to haunt the summit and passes of Ben Macdui, the highest peak of the Cairngorms and the second highest peak in British Isles after Ben Nevis.
Сипаттама
Көптеген адамдар Үлкен Сұр Адаммен кездескендерін айтса да, оны көзімен көрген куәгерлердің саны аз. Оның өте жіңішке, үш метрден биік, терісі мен шашы қара, қолдары ұзын, иықтары кең екендігі хабарланады. Көбінесе бұл жаратылыс таудың тұманында көрінбейді, кездесулер тек таушылардың артынан келе жатқандағы шағылдың сықырлауы мен тау маңындағы көңілсіздік сезімімен ғана шектеледі. Оның бар екенін растайтын нақты дәлелдер аз ғана, бірнеше ерекше іздердің суреттері бар, сондықтан көпшілік куәгерлердің айтқандарына сенеді. Бұл бейне уэльс мифологиясындағы Бренн Ллвидке ұқсас, ол да жартылай денелі, үнсіз және тұманды сақсыз саяхатшыларды аулау үшін жамылғы ретінде пайдаланады. Am Fear Liath-тан айырмашылығы, Бренн Ллвид Уэльстің таулы аймақтарында кездеседі және балаларды аулауға көбірек бейім.
Although there have been many purported encounters with the Big Grey Man, few eyewitnesses have actually seen the creature. It is reported to be very thin and over ten feet tall, with dark skin and hair, long arms, and broad shoulders. Most often, the creature remains unseen in the fog of the mountain, with encounters limited to the sound of crunching gravel as it walks behind climbers and a general feeling of unease around the mountain. Tangible evidence of its existence is limited to a few photographs of unusual footprints, so the majority relies on the credibility of eyewitness encounters. The figure has many similarities with the Brenin Llwyd of Welsh mythology, this figure is also semi corporeal, silent and uses the mists as a cloak to prey on unwary travellers. Unlike the Am Fear Liath, Brenin Llwyd is found in mountainous locations across Wales, and is particularly noted to prey on children.
Байқалған жерлер
1925 жылы Дж. Норман Колли сұр адаммен кездесу туралы алғашқы жазбаны жасады. Танымал таушы, профессор және Корольдік географиялық қоғамның мүшесі Колли 1891 жылы Бен Макдуи тауының шаңырағына жақын жалғыз серуендеп бара жатқанда басынан өткен қорқынышты оқиғаны еске алды. «Мен тұман ішінде таудың шаңырағындағы қазаннан қайтып келе жатқанда, тек қана өз қадамдарымның шуын естімей, басқа да бір нәрсенің дыбысын естігендей болдым. Әрбір қадам басымда сықырлаған дыбыс естілді, кейін тағы сықырлады, бірақ тұман ішінде ештеңе көре алмадым. Менің қадамдарымнан әлдеқайда ұзын қадамдар басатын адам артымнан келе жатқандай сезім болды. Өзім-өзіме: «Бұл бәрі бекер», – дедім. Тыңдап көрдім, дыбыс тағы естілді, бірақ тұманнан ештеңе көре алмадым. Алға қарай жүргенімде, артымнан келе жатқан сықырлау дыбысы қорқынышқа толы сезіммен маған жете берді. Мен төрт-бес шақырымдай Rothiemurchus орманға дейін тастардың арасында басымды шайқап, соқырша жүгірдім. Бұл не екенін білмеймін, бірақ Бен Макдуи тауының шаңырағында қызық бір нәрсе бар, мен оған қайта бармаймын», – деді Колли. Коллидің оқиғасы жергілікті баспасөзде жарияланды, бұл қоғамдағы күмәнданшылдар мен сенушілер арасында пікірталас тудырды. Басқа таушылар да бұрын қорқып айта алмаған өз оқиғаларын бөлісті. Хью Д. Уэлш 1904 жылы ағасымен бірге таудың шаңырағына шыққанда күні-түні «суға толы қиыршық тастардың үстінен басып келе жатқандай, сықырлаған қадамдарды» естігендерін айтты. Екеуі де «жанында бір нәрсе бар екенін сезіп, қорқынышпен толған». Фрере Бен Макдуиге кемпинг жасаған кезде аты-жөнін жасырғысы келген тағы бір ортақ досының басынан өткен оқиғаны баяндады. Ол оянғанда жеңілмейтін үрей сезімін сезінгенін және шатырынан қара шашы бар алып кейіпті айға қарсы қара силуэт түрінде көргенін айтты. Желдің құбылуынан пайда болатын инфразвук алаңдаушылық пен күйбеңдеу сезімін тудыруы мүмкін және паранормальды құбылыстармен байланысты болуы мүмкін. «Үлкен сұр адам» аңызының кейбір визуалды элементтерін түсіндіруге болатын оптикалық иллюзия – Броккеннің көлеңкесі. Броккеннің көлеңкесі немесе «тау көлеңкесі» күннің белгілі бір бұрышта тұрған кездегі нақты атмосфералық жағдайларда пайда болуы мүмкін. Көлеңке айналасындағы бұлттарға түсіріліп, алып көлеңкелі адамның иллюзиясын тудырады. Ақын Джеймс Хогг 1791 жылы Бен Макдуиде Броккеннің көлеңкесімен кездесіп, «кем дегенде отыз фут биіктігі бар, пропорционалды, маған өте жақын алып қара нәсілді адамды» сипаттады. Мен қатты таңғалып, үрейлендім». Хоггтың үрейі, ол шапанын шешкенде, фигураның өзінің көлеңкесі екенін түсінгенде басылды, себебі ол өзінің секілді қимылдар жасады.
In 1925, J. Norman Collie gave the first recorded account of a Grey Man encounter. A noted hiker, professor, and member of the Royal Geographical Society, Collie recounted a terrifying experience he had as he hiked alone near the summit of Ben Macdui years earlier in 1891. "I was returning from the cairn on the summit in a mist when I began to think I heard something else than merely the noise of my own footsteps. Every few steps I took I heard a crunch, and then another crunch, as if someone was walking after me but taking steps three or four times the length of my own. I said to myself, this is all nonsense. I listened and heard it again but could see nothing in the mist. As I walked on and the eerie crunch, crunch sounded behind me, I was seized with terror and took to my heels, staggering blindly among the boulders for four or five miles nearly down to Rothiemurchus Forest. Whatever you make of it, I do not know, but there is something very queer about the top of Ben Macdui and I will not go back there again. "Collie's account was reported in the local press, which started a debate between sceptics and believers within the community. Other climbers came forward with their own encounters, which they had previously been afraid to share. One climber, Hugh D. Welsh, said that he hiked the summit with his brother in 1904, where throughout the day and night they heard "slurring footsteps, as if someone was walking through water saturated gravel." Both felt "frequently conscious of something near us, an eerie sense of apprehension." Frere also presented the encounter of another mutual friend, who wished to remain anonymous, while he camped on Ben Macdui. He reported waking up feeling an inescapable feeling of dread, and looked out of his tent to see a large figure with dark hair standing in front of the moon in silhouette. Infrasound, which can be generated by wind, can cause feelings of uneasiness and anxiety and is possibly connected to paranormal sightings. An optical illusion known as the Brocken spectre is a plausible explanation for some visual elements of the Big Grey Man legend. A Brocken spectre, or "mountain spectre," can occur in certain atmospheric conditions when the sun is at a particular angle. The subject's shadow can be cast onto a cloud bank around them, creating the illusion of a large shadowy humanoid figure. The poet James Hogg encountered a Brocken spectre on Ben MacDhui as far back as 1791, describing "a giant blackamoor, at least thirty feet high, and equally proportioned, and very near me. I was actually struck powerless with astonishment and terror." Hogg's terror subsided when he observed the figure making the same gestures as his own, realizing that it was merely his own shadow when he removed his hat.