Кіріспе

Америкалық электр локомотивтері класы. Пенсильвания темір жолының GG1 локомотивтері – АҚШ-тың солтүстік-шығысындағы Пенсильвания темір жолы (PRR) үшін салынған электр локомотивтері класы. Бұл класс ерекше арт-деко дизайнымен, сағатына 100 мильге дейін жылдамдықпен пойыз тарту қабілетімен және шамамен 50 жылдық ұзақ қызмет ету мерзімімен танымал. 1934 және 1943 жылдар аралығында General Electric және PRR-дің Altoona Works зауыты 139 GG1 локомотивін құрастырды. GG1 1935 жылы PRR желісінде пайдалануға берілді, ал кейін Penn Central, Conrail және Amtrak теміржолдарында да жұмыс істеді. Соңғы GG1 локомотиві 1983 жылы New Jersey Transit компаниясымен қызметтен шығарылды. Көптеген локомотивтер металлға тапсырылды, бірақ 16-сы мұражайларда сақтаулы.

Корпус және механикалық

GG1 ұзындығы 79 фут (24 м) және салмағы болды. Локомотивтің рамасы екі бөлікке бөлініп, шартық буынмен біріктірілген, бұл локомотивке тік қисықтарда жүруге мүмкіндік берді. Корпус рамаға орналастырылған және дәнекерленген болат жалатымен қапталған. Басқару кабиналары локомотивтің ортасына жақын, негізгі маймен салқындатылатын трансформатордың және маймен қыздырылатын пойыздік жылыту қазандығының екі жағында орналасқан. Бұл конструкция алғаш рет PRR-дің өзгертілген P5 класында қолданылды, ол соқтығыс кезінде экипаж қауіпсіздігін арттырды және локомотивтің екі бағытта жұмыс істеуін қамтамасыз етті. Булы локомотивтерге арналған Уайт нотациясын пайдалану арқылы, әр рама 4-6-0 локомотиві болып табылады, бұл Пенсильвания темір жолының жіктеу жүйесінде "G" деп белгіленеді. GG1 екі мұндай раманы артқа қарай орналастырған, 4-6-0+0-6-4. Тиісті AAR дөңгелек орналасуы 2-C+C-2 болып табылады. Бұл, бір рама екі осьті, қуаты жоқ ( "2") және үш осьті қуатты ( "C") жиынтығына орнатылған, шартық буын арқылы сол конструкцияның тағы бір рамасына (+) жалғастырылған дегенді білдіреді. Қуаты жоқ "2" осьтері локомотивтің екі шетінде орналасқан. GG1 Leslie A200 дабылымен жабдықталған.

Электрлік және қозғалтқыш

Локомотив корпусының екі шетіндегі пантографтар 11 000 В, 25 Гц айнымалы токты (AC) жоғары сымдардан жинау үшін қолданылды. Жұмыс істеу кезінде, әдетте, алдыңғы пантограф төмен түсіріліп, артқы пантограф ток жинау үшін көтерілетін, себебі артқы пантограф істен шықса, ол алдыңғы пантографқа тимейтін еді. Екі кабина арасындағы трансформатор 11 000 В кернеуді тартқыш моторлар мен басқа да жабдықтарға қажетті кернеуге дейін төмендетті. GG1 локомотивінің диаметрлі жетек дөңгелектерін алты ось бойында кюльді жетек арқылы қозғалтты. Қажетті қуатты қамтамасыз ету үшін қос тартқыш моторлар қолданылды, әр осьті екі мотор жетектеді. Төрт полюсті, 400 вольт, 25 Гц жиілікті тартқыш моторлардың әрқайсысы белгілі бір қуатқа ие болды. Моторлар кюльді жетектер арқылы серпімді жетек дөңгелектеріне орнатылды, бұл салыстырмалы түрде ұзын локомотивтік рамада икемді аспа жүйесін қамтамасыз етті, соның арқасында рельс жағдайына қарамастан, дөңгелектің толық салмағы рельске түсіп, жақсы тартуға мүмкіндік берді. Бір қатарлы коммутаторлы мотордың жылдамдығы, моторға берілетін кернеуді арттыру арқылы, осылайша мотор арматурасы арқылы өтетін токты арттыру арқылы, оның моментін және де мотордың жылдамдығын арттыруға болады. Инженер кабинасында моторларға кернеу беруге арналған 21 позициялық басқару құрылғысы болды. Локомотивтің екі шетінде төрт қозғалмайтын жетекші/соңғы дөңгелектер орнатылған.

Жылу үшін бу өндіру

1930 жылдары теміржол жолаушылар вагондары локомотивтен шыққан бумен жылытылды. GG1 локомотивінің вагондарына арналған "бу желісін" қамтамасыз ету үшін мұнаймен қыздырылатын бу генераторы болды.

Тарих

1910-шы жылдардың соңында PRR FF1 локомотивін алды, бірақ оны жолаушылар пойыздары үшін тым баяу деп тапты; ол ауыр жүк тасымалына жұмылдырылды. 1920-шы жылдардың ортасында, сол кезде үшінші рельстен қуат алатын L5 электр локомотиві келді. Пенсильвания темір жолы O1 және P5 локомотивтерін жасағанда, рельстегі мүмкіндіктері мен қуаты үшін P5-ті O1-ге қарағанда артық деп таңдады. P5 локомотивімен болған жол қиылысындағы апаттан кейін кабина ортаға жылжытылып, P5a деп белгіленді. PRR үздік электр локомотивін іздеуін жалғастырды, себебі P5 жоғары жылдамдықтарда жақсы тұрақтап тұрмады және P5a-ны одан да жақсартуға бола ма деп ойлады. Көп ұзамай, «Пенсильвания» сәттілікке жетіп, 1932 жылы екі компаниямен байланыс орнатты. GG1 локомотивінің механикалық дизайны негізінен EP3-ке негізделген, оны PRR Нью-Йорк, Нью-Хейвен және Хартфорд темір жолынан P5a-мен салыстыру үшін алған болатын. 1933 жылы PRR P5a локомотивтерін жаңалауды шешті; General Electric және Westinghouse компанияларынан P5a-ға қарағанда жеңілірек осьтік жүктемеге, күштірек қуатқа, ең кеміндегі жылдамдыққа, ағымдағы сыртқы пішінге және бірыңғай (орталық) басқару кабинасына ие локомотивтердің прототиптерін жасауды сұрады. Екі компания да 1934 жылдың тамызында PRR-ға өз прототиптерін тапсырды. Westinghouse-тің R1 локомотиві «P5a-ның ұзартылған және күшті нұсқасынан асып түспейтін» болды, оның дөңгелек орналасуы AAR стандарты бойынша 2 D 2 болатын. 1937 мен 1943 жылдар аралығында Алтунада тағы 81 локомотив салынды. 1935 жылдың 28 қаңтарында Вашингтоннан Нью-Йоркке дейінгі желідегі электрлендіруді аяқтауды белгілеу үшін PRR 10 ақпанда жол ашу алдында Пенсильвания темір жолы 4800 локомотивімен арнайы пойызды жүргізді. Ол Филадельфияға дейін бір бағытта жүріп, кері жолды 1 сағат 50 минутта аяқтады. 1950-ші жылдардың ортасында жолаушылар пойыздарына деген сұраныс төмендегенімен, GG1 4801–4857 локомотивтері максималды жылдамдыққа қайта жабдықталды және жүк тасымалына жұмылдырылды. Олар бастапқыда пойызды жылытуға арналған бу генераторларын сақтап қалды және мерекелік маусымдағы почта пойыздары үшін жолаушылар қызметіне қайта шақырылды. GG1 локомотивтері үшін жылдамдық шегі 1967 жылдың қазанына дейін 75–80 миль/сағат болды, кейбіреулеріне бірнеше жыл бойы 100 миль/сағат рұқсат етілді. 1970-ші жылдардың соңында Metroliner вагондарына күрделі жөндеу жүргізілген кезде, GG1 локомотивтері Amfleet вагондарын тасымалдағанда, Нью-Йорктен Вашингтонға 3 сағат 20-25 минутта жүруге жоспарланған пойыздарда қысқа мерзімге 100 миль/сағат жылдамдықпен жүруге рұқсат алды. 1968 жылдың 8 маусымында екі Penn Central GG1 локомотиві Роберт Ф. Кеннедидің жаназалық пойызын Нью-Йорк Пенн станциясынан Вашингтонға дейін тартты. Бір кезде PRR атақты өнеркәсіптік дизайнер Раймонд Лоуиді «GG1 локомотивінің эстетикасын жақсарту» үшін шақырды. Лоуи сондай-ақ бес алтын жолақ пен Брансуик жасыл түсті бояу схемасын қосты.

Оқиғалар

1943 жылғы 6 қыркүйекте «Конгресс Лимитед» пойзы Пенсильвания штатының Филадельфия қаласының Кенсингтон ауданындағы Франкфорд-Джанкшн қаласында апатқа ұшырады. Пойызды GG1 4930 локомотиві тартқан. Апаттың себебі пойыздың 16 вагонының жетіншісінің алдыңғы жағындағы подшипник салындысының (ыстық салынды) өртенуі болды. Подшипник салындысы істен шығып, ось сынды, шассидің астыңғы бөлігіне тиіп, вагонды жоғары лақтырып жіберді. Вагон сигнал тірегіне соқтығысты, нәтижесінде терезелер бойындағы шатыр «сардина жәшігі сияқты» жарылып түсті. 8-ші вагон тіректің тік бөлігіне U әрпіндей оралып қалды. Келесі алты вагон жол бойына шашырап, соңғы екі вагоны зақымдалмады. Барлығы 79 жолаушы қаза тапты, барлығы 7-ші және 8-ші вагондарда болған, ал 117 адам жарақат алды, олардың кейбіреулері ауыр жарақат алды. 1953 жылғы 15 қаңтарда Бостоннан түнгі рейспен келген 173-ші пойыз GG1 4876 локомотивімен Вашингтонға жақындады. Пойыз Юнион станциясынан солтүстікке қарай 3 км жердегі сигналдан өтті, содан кейін машинист газды азайтып, тежегіштерді қолдана бастады. Машинист пойыздың жылдамдығы төмендемейтінін, ал шұғыл тежегішті қолданудың әсері болмайтынын түсінгенде, локомотивтің дабыл сигналын берді. Сигналшы дабыл сигналын естіп, 4876-ның жылдамдығын байқап, станция бастығы кеңсесіне хабарласты. 4876 бірнеше стрелкалардан қауіпсіз жылдамдықтан асып өтіп, станцияға кірді. Пойыз соққышқа соқтығып, станция бастығы кеңсесінен өтіп, күту залына кірді. Бұрыш клапанының тұтқасы дұрыс орнатылмағандықтан вагонның астына тиіп қалған. Клапан жабылып болғаннан кейін, жабық клапанның артындағы барлық вагондардың пневматикалық тежегіш құбырлары толық қысымда қалды, бұл вагондардағы тежегіштерді босатып, локомотив пен алғашқы үш вагондардағы тежегіштер шұғыл түрде қолданылды. GG1 локомотивтерінің ірі электромеханикалық бұзылуының жалғыз жағдайы 1958 жылдың ақпан айында АҚШ-тың солтүстік-шығысын шарпыған қарлы бораннан туындады, нәтижесінде GG1 локомотивтерінің жартысына жуығы істен шықты. Суық температурадан туындаған ұсақ қар, локомотивтердің ауа сүзгілерінен өтіп, электр компоненттеріне жетті. Қар еріген кезде компоненттерде қысқа тұйық пайда болды. Сонымен қатар, тағы 21 локомотив жалға алынды, олардың 11-і Нью-Йорк және Лонг-Бранч қалалары арасындағы қалалық пойыздарға арналған. Amtrak бастапқыда сатып алынған GG1 локомотивтерін 900-ден 929-ға дейін қайта нөмірледі, кейін темір жол басына «4» цифрын қосты. Бұл жалға алынған локомотивтердің нөмірлерін қайталады, олар 4930-дан 4939-ға дейін қайта нөмірленді, 4935-тен басқа, ол бұрынғы PRR/PC нөмірін сақтап қалды. Amtrak 1975 жылы GG1 локомотивтерін General Electric E60 локомотивтерімен алмастыруға тырысты. E60 сынақ кезінде жолдан шығып, тергеу жүргізуге мәжбүр болды (E60 Amtrak-пен бірге пайдаланылатын P30CH дизель локомотивтерімен бірдей шассиді пайдаланды), бұл қабылдау процесін кешіктірді. Күтілген қызмет жылдамдығына қол жеткізілмеді (кестедегі лимит 90 миль/сағ, содан кейін 80, содан кейін 90 миль/сағ). Amtrak екі жеңіл еуропалық локомотивті импорттап сынақтан өткізгеннен кейін ғана ауыстыру мүмкін болды: Швецияның ASEA компаниясы жасаған X995 (Rc4a) және француздық X996. Темір жол ASEA локомотивін таңдады, бастапқыда оны «шведтік жылдамдық» немесе «Қуатты тышқан» деп атады, ал кейіннен оны «шведтік ет қоймасы» деп атады. Electro Motive Diesel, сол кезде General Motors компаниясының бөлігі, AEM 7 деп аталатын одан туындаған локомотивті жасауға лицензия алды. Соңғы GG1 локомотивтері пайдаланылғанда, 13 локомотив Нью-Джерси Транзит (#4872–4884) компаниясына тиесілі болды, олар Нью-Йорк және Саут-Амбой арасындағы Солтүстік Джерси Жағалау желісінде (бұрынғы Нью-Йорк және Лонг-Бранч) 1983 жылғы 29 қазанға дейін жүрді, осылайша 49 жылдық қызметтен кейін локомотивтер қызметтен шығарылды.

Танымал мәдениетте

1930 жылдардың ортасында көптеген теміржолдар локомотивтер мен жолаушылар вагондарын жылдамдық сезімін беру үшін жаңартып, оңтайландырды. Union Pacific компаниясы M 10000, ал Чикаго, Берлингтон және Куинси темір жолы Zephyr-ға ие болса, PRR компаниясы GG1 локомотивін жасады. Ол PRR ұсынған көркем күнтізбелерде де көрсетілді, олар "халық арасындағы беделін жақсарту" үшін пайдаланылды. PRR-дің GG1 локомотивтері 1941 жылғы "Бродвей Лимитед", 1945 жылғы "Сағат", 1961 жылғы "Үнсіздік жарылысы", 1962 жылғы "Манчжурлық үміткер" және 1990 жылғы "Авалон" фильмдерінде пайда болды. 1973 жылғы "Жетілік" фильмінде екі GG1 локомотиві көрсетілді – қара Penn Central және күміс, қызыл және көк Amtrak локомотивтері. Penn Central GG1 1973 жылғы "Соңғы мәліметтер" фильмінде де пайда болады. PRR GG1 4821 1952 жылғы "Жер бетіндегі ең ұлы шоу" фильмінде Ringling Bros. Barnum & Bailey циркін Филадельфияның Гринвич алаңына жеткізіп, фильмнің режиссері Сесил Б. Демилл оның келуін баяндайды. 1951 жылғы "Даңқты жеңіс" фильмінің соңында GG1 #4849 стансаға кіргені көрсетіледі. GG1 және Конгресс АҚШ пошта қызметінің "Барлығы кемеге!" 1999 жылғы "20 ғасыр американдық пойыздары" жинағында почта маркаларында бейнеленді. Railroad Tycoon II, Railroad Tycoon 3, Train Fever, Transport Fever және Transport Fever 2 компьютерлік ойындарында ойыншылар өздерінің пойыз бағыттарында GG1 локомотивтерін сатып алып, пайдалана алады. GG1 соңғы жылдары Trainz Simulator ойындарының стандартты жиынтымында қолжетімді, сондай-ақ Railworks, Dovetail Games Train Simulator және Microsoft Train Simulator үшін қосымша ретінде де қолжетімді. 2023 жылғы Atomic Heart атқыштар ойынында фантастикалық советтік түс схемасындағы GG1 локомотиві ортадағы элемент ретінде пайда болады. GG1 модельдері G, O, S, HO, N және Z масштабтарында Rivarossi, Bachmann, Tyco, Lionel, MTH, USA Trains, Kato, Astor, Fine Art Models, Märklin және басқа да өндірушілермен шығарылды.