Кіріспе
Жапон қағазы дәстүрлі түрде тутов ағашының қабығынан жасалады. Уаши (和紙) – гампи ағашының ішкі қабығынан, мицумата бұтасынан (Edgeworthia chrysantha) немесе қағаз тутовы (кодзо) бұтасынан алынған талшықтарды қолмен өңдеу арқылы жасалатын дәстүрлі жапон қағазы. Уаши әдетте ағаш массасынан жасалған қарапайым қағаздан берік және көптеген дәстүрлі өнер салаларында қолданылады. Оригами, шодо және укиё-э вашиден жасалған. Ваши киім, тұрмыстық заттар, ойыншықтар, сондай-ақ синто дінінің қызметкерлеріне арналған киімдер мен ритуалдық заттар, Будда мүсіндерін жасау үшін де қолданылды. Тіпті 1998 жылғы қысқы Паралимпиада жеңімпаздарына сыйлық ретінде гүл шоқтары да осыдан жасалған. Әлемдегі Лувр және Ватикан мұражайлары сияқты мұражайлар мен кітапханаларда тарихи құнды мәдени мүліктерді, картиналарды және кітаптарды жөндеу үшін, оның жұқалығы, икемділігі, аз қоспаларының арқасында 1000 жылдан астам сақталуы және ылғалмен тазалауға ыңғайлылығы себепті ваши қолданылады. Жапон қолөнері ретінде ол ЮНЕСКО-ның материалдық емес мәдени мұра тізіміне енгізілген.
Washi (和紙) is traditional Japanese paper processed by hand using fibers from the inner bark of the gampi tree, the mitsumata shrub (Edgeworthia chrysantha), or the paper mulberry (kōzo) bush. Washi is generally tougher than ordinary paper made from wood pulp, and is used in many traditional arts. Origami, shodō, and ukiyo e were all produced using washi. Washi was also used to make various everyday goods like clothes, household goods, and toys, as well as vestments and ritual objects for Shinto priests and statues of Buddha. It was even used to make wreaths that were given to winners in the 1998 Winter Paralympics. Washi is also used to repair historically valuable cultural properties, paintings, and books at museums and libraries around the world, such as the Louvre and the Vatican Museums, because of its thinness, pliability, durability over 1000 years because of its low impurities, and high workability to remove it cleanly with moisture. As a Japanese craft, it is registered as a UNESCO intangible cultural heritage.
Тарих
VII ғасырда қағаз Қытайдан Корея түбегі арқылы Жапонияға жеткізілді, ал жапондықтар Хэйан дәуірінде қағаз жасау әдісін жетілдіре отырып, васиді (和紙) жасады. 805-809 жылдар шамасында Жапонияда дамыған қағаз жасау техникасы нагаси суки (流し漉き) деп аталды, бұл дәстүрлі таме суки (溜め漉き) техникасының процесіне қағаз талшықтарының берік қабатын қалыптастыру үшін шырыш қосу әдісі болды. Жақсартылған васи діни рәсімдерді безендіру үшін қолданылды, мысалы, гохей, ōnusa (ja: 大麻 (神道)) және синто ғибадатханаларындағы сиде. Эдо дәуірінде васиден жасалған көптеген кітаптар мен халыққа арналған укиё-э гравюралары ағаштан жасалған баспа арқылы жарық көрді.
Өндiру
Уаши қағаз жасаудың дәстүрлі әдісімен жасалады, бірақ қолмен атқарылатын жұмыстарға көп көңіл бөлінеді. Бұл ұзақ және күрделі процесс, көбінесе қыс мезгілінде жүзеге асырылады, себебі уаши жасау үшін таза, мұздай су өте қажет. Суық бактериялардың өсуін тежейді, бұл талшықтардың ыдырауына жол бермейді. Сонымен қатар, суық талшықтарды жиырытып, қағазға серпінділік береді. Бұл шаруалардың қысқы маусымдағы жұмысы, олардың табысын толықтыратын қосымша көз болатын. Жапон қағазын жасауда ең көп қолданылатын талшық – қағаз шөп. Шөп бұтақтары қайнатылып, сыртқы қабығынан арылып, кептіріледі. Содан кейін талшықтардан крахмал, май және танин алып тастау үшін сілтемен қайнатылады, ал қолданылған сілтені кетіру үшін ағын суға салынады. Талшықтар ағартылады (химиялық заттармен немесе табиғи жолмен, өзеннің қорғалған бөлігіне орналастыру арқылы) және талшықтардағы қалдықтар қолмен тазартылады. Дайын өнім тасқа немесе тақтаға салынып, соғылады. Ылғалды целлюлоза шары ыдыста сумен және талшықтардың біркелкі таралуына көмектесетін қосымша заттармен араластырылады. Дәстүрлі түрде бұл нери, тороро аои өсімдігінің тамырынан немесе ПЭО, полиэтилен оксидінен жасалған қою зат. Қағаз жасаудың екі дәстүрлі әдісінің бірі (нагаши зюки немесе таме зюки) қолданылады. Екі әдісте де целлюлоза экранға жиналып, талшықтардың біркелкі таралуы үшін шайқалады. Нагаши зюки (ыдыста нери қолданылады) жұқа қағаз, ал таме зюки (нери қолданылмайды) қалың қағаз шығарады.
Түрлері
Жетеклі өңдеу арқылы, кез келген шөп немесе ағаштан васи жасауға болады. Гампи, мицумата және қағаз түбі – үш танымал көз.