Кіріспе
Модуль файлдары (MOD music, tracker music) – 1980-ші жылдардың соңында Amiga жүйелерінде пайда болған MOD файл форматынан бастау алған музыка файл форматтарының тобы. Осы файлдарды (музыкалық трекерлер деп аталатын бағдарламалық қамтамасыз етуді қолдана отырып) жасайтындар және тыңдайтындар бүкіл әлемдік MOD қауымдастығын құрайды. Бұл үлгілер ноталардың нөмірлерін, аспаптардың нөмірлерін және басқару хабарламаларын қамтиды. Ән үлгілер тізімінен құралады, ол осы үлгілердің әнде қандай ретпен ойнатылатынын көрсетеді. Модуль файлдарының бір кемшілігі – модульдерді дұрыс ойнатудың нақты стандартты сипаттамасы жоқ, соның салдарынан модульдер әртүрлі ойнатқыштарда әртүрлі дыбысталуы мүмкін, кейде айқын айырмашылықтар болуы мүмкін. Бұл көбінесе модуль файлындағы үлгілерге қолданылатын эффектілерге және әртүрлі ойнатқыштардың авторлары оларды қалай іске асыруды таңдайтынына байланысты. Дегенмен, трекерлік музыканың артықшылығы – оны ойнату үшін өте аз процессорлық жүктеме қажет, және ол нақты уақыт режимінде орындалады.
the quadraphonic sound system
Module file (MOD music, tracker music) is a family of music file formats originating from the MOD file format on Amiga systems used in the late 1980s. Those who produce these files (using the software called music trackers) and listen to them form the worldwide MOD scene, These patterns contain note numbers, instrument numbers, and controller messages. And the song is built of a pattern list, that tells in what order these patterns shall be played in the song. A disadvantage of module files is that there is no real standard specification in how the modules should be played back properly, which may result in modules sounding different in different players, sometimes quite significantly so. This is mostly due to effects that can be applied to the samples in the module file and how the authors of different players choose to implement them. However, tracker music has the advantage of requiring very little CPU overhead for playback, and is executed in real time.
Танымал форматтар
Әрбір модуль файл пішімі алдыңғы нұсқаларда енгізілген түсініктерге негізделеді. MOD форматы (.MOD)
MOD форматы – тректелген музыка үшін алғашқы файл форматы. Бұл форматтың өте қарапайым нұсқасы (тек өте аз үлгілік командалар мен қысқа үлгілерді қолдайды) 1987 жылы Карстен Обарскидің Ultimate Soundtracker бағдарламасымен Amiga үшін ұсынылды. Ол 4 арна мен 15 үлгіні пайдалану үшін жасалған. Ultimate Soundtracker көп ұзамай NoiseTracker және Protracker бағдарламаларымен алмастырылды, олар көбірек трекер командаларына (эффекттерге) және аспаптарға мүмкіндік берді. Кейіннен, жеке компьютерде пайда болған MOD форматының нұсқалары арналар санын кеңейтті, панорамалау командаларын қосты (Amiga-ның төрт аппараттық арнасы алдын ала анықталған стерео конфигурациясы болды) және Amiga-ның жиілік шегін кеңейтті, бұл жазбалардың октаваларын қолдауға мүмкіндік берді. Бәлкім, ең көп тараған трекер форматтарының бірі (көптеген компьютерлік ойындар мен демонстрацияларда қолданылуының арқасында), сонымен қатар оны пайдалану оңай, бірақ пайдалану үшін аз ғана үлгілік командаларды ұсынады. Oktalyzer форматы (.OKT)
Бұл Amiga-ға сегіз арналы дыбыс әкелуге жасалған алғашқы әрекет болды. Кейінгі ойнатқыштар осы модульдерден талапты араластыру технологияларын пайдаланып, дыбыс сапасын жақсартты. MultiTracker форматы (.MTM)
Америкалық Demoscene тобы Renaissance жасаған MultiTracker бағдарламасы PC трекер қауымдастығына 32 арналы дыбысты әкелді. 32 бір мезгілдегі арнаны толық пайдаланған әндер сол дәуірдің әдеттегі компьютерлеріне үлкен жүктеме салды. MED/OctaMED форматы (.MED)
Бұл формат sound/pro/noisetracker форматтарына өте ұқсас, бірақ деректер сақталу әдісі басқаша. MED SoundTracker бағдарламасының тікелей көшірмесі емес, оның өзгеше ерекшеліктері мен файл форматтары болды. OctaMED – MED-тің сегіз арналы нұсқасы, ол ақырында OctaMED Soundstudio бағдарламасына айналды (ол 128 арналы дыбыс, қосымша синтезатор дыбыстарын, MIDI қолдауын және басқа да көптеген жоғары деңгейлі мүмкіндіктерді ұсынады). AHX форматы (.AHX)
Бұл формат синтезатор трекері. Модуль файлында үлгілер жоқ, керісінше қажетті дыбысты синтездеудің қалай жасалатынының сипаттамасы бар. Бұл өте кішкентай дыбыс файлдарына (AHX модульдері көлемі әдетте 1к–4к) және ерекше дыбысқа әкеледі. AHX чиптүн дыбысымен музыка жасау үшін арналған. AHX трекері Kickstart 2.0 және 2 МБ жадты қажет етеді. ScreamTracker 3 форматы (.S3M)
Scream Tracker 3 S3M форматы үлгілерді баптауды (үлгілер үшін ортаңғы C нотасының жиілігін нақты анықтау), ойнату арналарының санын арттыруды, көлемді басқару үшін қосымша бағанды пайдалануды (басқа трекерлер панорамалау командаларын да өңдеу үшін кеңейтті) және файл көлемін кішіреу үшін үлгі деректерін қысуды енгізді. FastTracker 2 форматы (.XM)
XM форматымен FastTracker 2 бағдарламасы үлгілерге көлемді және панорамалық эффекттерді қолданатын «аспаптар» түсінігін енгізді. Сонымен қатар, бірнеше үлгіні бір аспапқа сәйкестендіру мүмкіндігі қосылды, бұл көп үлгілі аспаптар немесе барабан жиынтықтары үшін пайдалы болды. XM аспаптарға негізделген панорамалауды пайдаланады – үлгілердегі аспап нөмірлері әрқашан арнаның панорасын ағымдағы үлгінің бастапқы панорасына қайтарады. Ол MOD эффект командалық әріптерін, сонымен қатар дыбысты басқару үшін бірнеше өзіндік әріптерін пайдаланады. Композитор бастапқы темптер мен жылдамдықтарды анықтай алады; аспаптарға оларды беру арқылы үлгілерге эффекттер қоса алады; үлгінің қайталануын орнатып, автоматты үлгі тербелісін қолдана алады. Модуль файлы аяқталғаннан кейін ол трекер қауымдастығына жіберіледі. Композитор жаңа композицияны модуль файлдары сақталатын бірнеше сайттың біріне немесе бірнешеуіне жүктейді, оны өздерінің компьютерлерінде файлды жүктеуге ниетті аудиторияға қолжетімді етеді. Әрбір модуль файлында мәтіндік ақпаратты кодтау арқылы композиторлар өздерінің аудиториясымен және бір-бірімен байланыс орнатып, электрондық пошта мекенжайларын, жанкүйерлеріне және басқа композиторларға сәлемдесулерін және виртуалды қолтаңбаларын қосады. Көптеген трекер музыканттары MOD бағдарламалық жасақтамасын пайдаланушылар арасында халықаралық танымалдыққа ие болды және олардың кейбіреулері жоғары деңгейдегі бейне ойындар студияларында жұмыс істеді немесе ірі жазба компанияларында пайда бола бастады. Белгілі суретшілер: Эндрю Сега, Purple Motion, Darude, Александр Брэндон, Питер Хаджба, Аксуэлл, Венециялық тұзақтар, Джеспер Кид, TDK, Томас Дж. Бергерсен, Маркус Каарлонен, Михиел ван ден Бос және Дэн Гардопе. Сондай-ақ, Aphrodite-тің алғашқы релиздерінің көпшілігі OctaMED бағдарламасын орындайтын екі синхрондалған Amiga компьютерлерінде жасалғаны және Джеймс Холден өзінің алғашқы материалдарының көп бөлігін Jeskola Buzz бағдарламасында жасағаны белгілі. Deadmau5 және Infected Mushroom тобынан Erez Eisen бағдарламаның алғашқы кезеңдерінде Impulse Tracker бағдарламасын пайдаланды.
The MOD format was the first file format for tracked music. A very basic version of this format (with only very few pattern commands and short samples supported) was introduced by Karsten Obarski’s Ultimate Soundtracker in 1987 for the Amiga. It was designed to use 4 channels and fifteen samples. Ultimate SoundTracker was soon superseded by NoiseTracker and Protracker, which allowed for more tracker commands (effects) and instruments. Later, variants of the MOD format that appeared on the Personal Computer extended the number of channels, added panning commands (the Amiga’s four hardware channels had a pre defined stereo setup) and expanded the Amiga’s frequency limit, allowing for more octaves of notes to be supported. Arguably one of the most widespread tracker formats (also due to its use in many computer games and demos), it is also one of the simplest to use, but also only provides few pattern commands to use. The Oktalyzer format (. OKT)
This was an early effort to bring eight channel sound to the Amiga. Later replayers have improved on the sound quality attainable from these modules by more demanding mixing technologies. The MultiTracker format (. MTM)
Produced by American Demoscene group Renaissance, MultiTracker brought up to 32 channel sound to the PC tracker community. Songs that took full advantage of the 32 simultaneous channels were extremely taxing to typical computers of the era. The MED/OctaMED format (. MED)
This format is very similar to sound/pro/noisetracker, but the way the data is stored is different. MED was not a direct clone of SoundTracker, and had different features and file formats. OctaMED was an eight channel version of MED, which eventually evolved into OctaMED Soundstudio (which offers 128 channel sound, optional synth sounds, MIDI support and many other high end features). The AHX format (. AHX)
This format is a synth tracker. There are no samples in the module file, rather descriptions of how to synthesize the required sound. This results in very small audio files (AHX modules are typically 1k–4k in size), and a very characteristic sound. AHX is designed for music with chiptune sound. The AHX tracker requires Kickstart 2.0 and 2 Mb RAM memory. The ScreamTracker 3 format (. S3M)
The Scream Tracker 3 S3M format added sample tuning (defining the exact frequency of the middle C for samples), increased the number of playback channels, made use of an extra column specifically for volume control (which was extended by other trackers to handle panning commands as well), and compressed pattern data for smaller file sizes. The FastTracker 2 format (. XM)
With the XM format, FastTracker 2 introduced the concept of "instruments", which applied volume and panning envelopes to samples. It also added the ability to map several samples to the same instrument for multi sampled instruments or drum sets. XM uses instrument based panning – instrument numbers in patterns always reset the channel’s panning to the current sample's initial panning. It uses MOD effect command letters, plus a few of its own for more sound control. The composer can define initial tempos and speeds; provide envelopes to samples by assigning them to instruments; set sample looping and apply automatic sample vibrato oscillation. Once the module file is finished, it is released to the tracker community. The composer uploads the new composition to one or more of several sites where module files are archived, making it available to their audience, who will download the file on their own computers. By encoding textual information within each module file, composers maintain contact with their audiences and with one another by including their email addresses, greetings to fans and other composers, and virtual signatures. Many tracker musicians gained international prominence within MOD software users and some of them went on to work for high profile video game studios, or began to appear on large record labels. Notable artists include Andrew Sega, Purple Motion, Darude, Alexander Brandon, Peter Hajba, Axwell, Venetian Snares, Jesper Kyd, TDK, Thomas J. Bergersen, Markus Kaarlonen, Michiel van den Bos and Dan Gardopée. It is also widely known that many of Aphrodite's early releases were made on two synchronized Amigas running OctaMED, and that James Holden made majority of his early material in Jeskola Buzz. Deadmau5 and Erez Eisen of Infected Mushroom have both used Impulse Tracker in their early career.
Музыкалық дискі
Музыкалық дискі – демосценада компьютерде жасалған әндер жинағын сипаттау үшін қолданылатын термин. Олар альбомның компьютерлік баламасы есептеледі. Музыкалық дискі әдетте, тыңдаушыға әндерді ойнату үшін қосымша бағдарламалық қамтамасыз ету қажет болмайтындай, арнайы пайдаланушы интерфейсі бар бағдарлама түрінде ұсынылады. Терминнің «дискі» бөлігі музыкалық дискілердің бұрын бір дискетке сыйып, демо-партилерде оңай таратылуымен байланысты. Қазіргі заманғы платформаларда музыкалық дискілер көбінесе қатты дискіге жүктеліп алынады. Amiga музыкалық дискілері әдетте MOD файлдарынан тұрады, ал PC музыкалық дискілері көбінесе XM немесе IT сияқты көп арналы форматтарды қамтиды. Музыкалық дискілер Commodore 64 және Atari ST платформаларында да кең таралған, онда олар өздерінің туа біткен форматтарын қолданады. Байланысты терминдерге музыкалық жинақ (music pack) кіреді, ол өз ойнатқышын қамтымайтын демосцена музыкалық жинағын білдіреді, сондай-ақ чипдискі (chipdisk) – тек чиптундарды қамтитын музыкалық дискі, MP3 музыкалық дискілерінің үлкен көлеміне байланысты ПК-да кең танымал болды.