Кіріспе

Атингем паркі – Шропширдегі ағылшын ел үйі және иелік. Атчам ауылының жанында, B4380 Шрусбери – Веллингтон тас жолында орналасқан. Ұлттық қорға тиесілі және I санаттағы ескерткіш. Атингем паркі 1785 жылы Ноэль Хилл, 1-ші Бервик бароны үшін салынған, бұрынғы Tern Hall үйінің орнына. Ол мұраға алған ақшасымен және титулымен бірге сәулетші Джордж Стюартқа ескі залдың айналасына жаңа, әсем үй салуды тапсырды. Жаңа ел үйі ескі үйді толығымен қамтыды және аяқталғаннан кейін «Атингем Холл» деп аталды. Иелік шамамен 100 мың шаршы метрді құрайды, ал Атингемнің кең саябақтары мен бақтары II* санаттағы мәртебеге ие. 2022/23 жылдары 560 000-нан астам адам келді, бұл оны Ұлттық қордың ең танымал мүлкі етіп көрсетті. Парк аумағында II* санаттағы бес ғимарат бар, олардың ішінде сарай кешені, B4380 тас жолында көрінетін Tern Lodge бағанасы және Терн өзені арқылы салынған екі көпір бар. Сонымен қатар, иеліктің тіреу қабырғалары, ара шаруашылығы, мұз үйі, қоршалған бақ, сарайдың алдындағы хан сарай және Үй шаруашылығы сияқты II санаттағы 12 құрылым бар.

Тарихқа дейінгі, римдік және ерте ортағасырлық

Атингэм паркінің археологиясы әртүрлі тарихи кезеңдерді және адамдардың қоныстануын қамтиды. Адамдар бұл өңірде қола дәуірінен бері шамамен 4000 жылдан бері өмір сүріп келеді, ал бай аллювиалды топырақты егін шаруашылығына пайдаланған. Жалпы аумақта жеті ескерткіш бар, олардың ішінде темір дәуірінің қонысы, римдік бекіністері және Рим Британиясындағы төртінші ірі цивитас – Вирокониумның маңызды бөлігі (жақын маңдағы Вроксетер ауылының орнында) бар. Сондай-ақ саксон сарайларының археологиялық қалдықтары да кездеседі. Орта ғасырларда Бервик Мавистон ауылы тіркелген. Бұл ауыл қазірге дейін сақталмаған, бірақ бүгінде ескі үйдің орнындағы қамал мен балық шаруашылығына арналған тоғандардың қалдықтарын көруге болады. Ауыл мен үйдің тарихы Норман шапқыншылығына дейін жетеді және 1086 жылғы "Домсдей" кітабында айтылған. Бұл алғашқы үй орта ғасырларда құлдырап, 1790 жылы "Грант сарайы" деп аталатын жаңа үймен ауыстырылды. Бұл ауыл 1780 жылдарға дейін, жаңадан құрылған Барон Бервик Атингхэмді салып, ауылды өз жерінен шығарып тастағанға дейін қоныстанған. Барон Бервик атағы осы ауылдың атынан шыққан.

Хилл отбасы

Хилл отбасының Парк аймағымен байланысы Тудор дәуірінің мемлекет қайраткері, Женева Библиясы аудармасын ұйымдастырушы Сэр Роуленд Хиллдің азаматтық қайырымдылығымен байланысты. Ол осы жердегі өзенге алғашқы тас көпір салды, бұл Лондон мен Шропширдегі оның кең ауқымды азаматтық жобаларының бір бөлігі болды. Оның портреті әлі де сарайда ілініп тұр. Оған Магна-Картаны ұстаған бірнеше ескерткіш орнатылған. Қазіргі сарай салынбас бұрын, бұл жерде Хокстоунның Ричард Хиллдің туысы, «Ескі Сэр Роулендтің туысы» салған «Терн Холл» деп аталатын ғимарат болған.

Бервиктің барондары

Атингэм, соның ішінде Кронхилл, 1780-жылдардан бастап 1953 жылы оның атағы жойылғанға дейін Бервик барондарының резиденциясы болды. Томас Генри Ноэль Хиллдің, 8-ші Бервик баронының (1877–1947) баласыз қайтысынан кейін, Аттингэм иелігі, сарай және бірқатар құрылыстар Ұлттық трастқа сыйға тартылды. Атингэм паркін Джеймс Уайаттың ізбасары Джордж Стюарт жобалаған, ол Терн-холлды өз ішіне біріктірген. Бұл Стюарттың елдік үйлердің жалғыз сақталған мысалы; кейін ол Шрусберидегі Сент-Чад шіркеуін салды. Пропорциялары сынға ұшырады: Саймон Дженкинстің пікірінше, «фасады тым биік, тіпті казарма сияқты, портик бағаналары өте жіңішке». Үлкен кіреберіс алаңында әсерлі қақпа және негізгі ғимараттың екі жағына созылған екі бір қабатты қанат бар. Бас қабылдау бөлмелері үйдің екі жағында ерлер және әйелдерге арналған бөлек жиынтықтарға бөлінген. 1789 жылы 1-ші Бервик лорды қайтыс болды, оның орнын ұлы Томас Ноэль Хилл, 2-ші Бервик бароны басты. Томас өнерді жинаушы және қолдаушы болды, ол үйді жақсартуға және иелікті кеңейтуге тапсырыс берді. Бұл 1805 жылы Джон Нэштен сурет галереясын салуды тапсыруды қамтыды, бірақ жоба бастапқыда кемшіліктерге толы болды, себебі ол ағып тұрудан зардап шекті. Құйма темір мен иілген шыныдан салынған, ол төменгі галереяға жарық береді. 2013 жылы нәзік Нэш шатырының үстіне жаңа қорғаныш шатыр салу жұмыстары басталды, 1970 жылдары орнатылған ескісін жаңасымен алмастырды, ол ағып тұруды тоқтатып, табиғи ауа райының әсерін азайтады. Жаңа шатырда температураны бақылау, жалюзилер және ультракүлгін сәулелерге төзімді шыны бар. 2-ші Бервик лорды қаржылық қиындыққа тап болды, сондықтан 1827 және 1829 жылдары үйдегі барлық заттар аукционға шығарылды, ал кейбіреулерін оның екі бауыры сатып алды. Уильям 1842 жылы қайтыс болды, ал оның кіші інісі Ричард Ноэль Хилл, 4-ші Бервик бароны мұрагер болды; ол кіші ұлы және дін қызметкері болғандықтан, мұрагер болады деп күтпеген еді. Ол иеліктегі Кронхиллде тұрды және сол жерде Кронхилл мылтығын ойлап тапты. Ричардтың орнын 1861 жылы ағасы Уильям Ноэль Хилл, 6-шы Бервик бароны басты, ол армияда полковник болды және Атингэмде тұруды қаламады. Уильям 1882 жылы қайтыс болды, ал оның жүрегі туысы Ричард Генри Ноэль Хилл, Бервиктің 7-ші бароны иелікке ие болды. 7-ші баронның қаржылық қиындықтары болды және ол қарыздарды өтеу үшін отбасылық мұралық заттарды сатты. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Атингэм 8-ші Бервик лордына тиесілі болды, ол мүлікті голланд-американдық Ван Берген отбасына жалға берді, олар Атингэмде жарақат алған сарбаздар үшін аурухана ашуға ынталандырды. Аурухана 1914 жылдың қазан айында ашылды және 1918 жылға қарай 60 төсек пен операциялық залға ие болды. Соғыс кезінде 8-ші Бервик лорды Шропшир ескертушілерімен және Парижде дипломат ретінде қызмет етті. Соғыс жылдары ол суретші Уильям Стокс Хултонның қызы Тереза Хултонмен хат алмасып жүрді, ол 1919 жылдың маусым айында оған үйленді. Соғыс кезінде Тереза Хултон Лондонда бельгиялық босқындармен және Италияда Қызыл Крест медбикесі ретінде жұмыс істеді. Жұбайлар үйді қайта жаңартуға арнады, ал Хултон тарихи тоқымаларды сақтау жауапкершілігін өз мойнына алды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Эджбастон шіркеуінің Англия қыздар мектебі эвакуацияланды және үйдің бір бөлігінде тұрды; кейін ол Әйелдердің көмекші әуе күштеріне арналған.

Қайта қалпына келтіру және сақтау

1990 жылға дейін Атингэмнің көп бөлігі жұртшылыққа жабық болды және келушілер тек бірнеше бөлмеге ғана кіре алды. 2000 жылдан 2016 жылға дейін Ұлттық қор "Атингэм қайта ашылды" деген зерттеу және консервация бағдарламасын жүргізді, онда консерваторлар көпшілік көз алдында жұмыс істеді және бөлмелер жаңадан безендірілді. Қайта жаңарту жұмыстарының ішінде Сурет галереясының кілемін ауыстыру және 2012 жылы қосымша шатырды ауыстыру болды. 2014 жылы келушілер үйдің күтілуге мұқтаж ерекше жағдайларын анықтауға қатысуға шақырылды. Атингэм – Херефордшир, Шропшир және Стаффордшир аймақтары үшін Ұлттық қордың өңірлік орталығы.

Елді мекендердегі ғимараттар

Мүлікте қоршалған бақ пен жеміс бақшасы бар. Бақшада өсірілген жаңа өнімдер мүлік ішіндегі шайханаларда қолданылады және келушілерге сатылады. Қоршалған бақ – Грузия дәуірінен сақталған сирек нысан; 1990 жылдары қайта жаңарту бағдарламасы басталды, нәтижесінде 2008 жылға қарай бақтың 25 пайызы қайта өңделді. Жеміс бақшасында 37 түрлі жеміс ағашы өседі. Атингэмде елдегі сақталған екі Регенттік ара үйінің бірі орналасқан. Атингэмдегі ара үйі 1805 жылы салынған, оның шиферлі шатыры ара ұяларын құрғақ ұстауға арналған, ал торлы конструкциясы аралардың еркін кіріп-шығуына мүмкіндік береді. Атингэмдегі ат қоралары бірінші лорд Бервик үшін үймен бірге арнайы салынған. Стюарт жобалаған олар пирамида тәрізді әшекейлермен безендірілген және талғам мен байлықты көрсету үшін үйге келетін жол бойында орналасқан.

Парктік аумақ

Елі шамамен 800 мың шаршы метрді құрайды, бірақ 1800-жылдардың басында екі есеге дейін кеңейтілді. Атингэмдегі кең саябақтар мен бақтар ІІ* санаттағы мәртебеге ие. Парк Хамфри Рептонмен көркейтілді және орманды жерлер мен бұғылар паркі бар. 2018 жылы саябақта 180-ге жуық көгершін өмір сүрді, олардың саны жыл сайынғы сойылу арқылы сақталады. Елді мекеннің ортасынан ағатын Терн өзені Терн көпірінен оңтүстікке қарай ағып, үлкен Северн өзеніне қосылады. Өзендер де иелікпен пайдаланылды, Терндегі темір зауыттары 1700 жылдары отбасылық байлықты арттырды. Өзендердегі балық тамақ үшін де, демалыс үшін де маңызды ресурс болды. Парк көптеген сирек кездесетін омыртқасыз жануарлардың мекені болғандықтан, арнайы ғылыми қызығушылыққа ие (SSSI) болып табылады. Парк айналасында 7 СССИ бөлімдері бар, олардың жалпы саны бүкіл меншіктің үштен екі бөлігіне жуық, шамамен үштен бір бөлігін құрайды. Парк айналасындағы құлаған ағаштардың қалдырған өлі сүрек мөлшері оны әр түрлі түрлер үшін, негізінен, қоңыздар үшін керемет тіршілік ету ортасына айналдырады. Бұл қоңыздардың бірнеше түрі ежелгі ағаштардың экологиясына бейімделген, соның ішінде жалпақ қабық қоңызы, Notolaemus unifasciatus және жібек саңырауқұлағы қоңызы, Atomaria barani. 2005 жылы Шропшир ботаникалық қоғамы парктегі флораны зерттеуді жүргізді, онда паркте 68 түр анықталды, олар 1969-72 жылдарғы соңғы зерттеуде тіркелмеген. Жердің суын тоқтату бірнеше түрлерге әсер етті, олар Alopecurus aequalis, Rumex maritimus және Veronica scutellata, сондай-ақ Veronica officinalis және Ulex europaeus сияқты құрғақ шалғындық түрлерінің қосылуымен жоғалды.

Кронхилл

Қоныстағы Кроңхиллдің жақын маңдағы итальяндық вилласы Англиядағы осы стильдің маңызды алғашқы үлгісі болып табылады және оны сәулетші Джон Нэш жобалаған. Ол 2-ші лорд Бервик үшін, Сурет галереясымен шамалас уақытта жобаланған, ал онда тұңғыш рет оның жер басқарушысы Фрэнсис Уолфорд тұрды. Кронхилл кең аумақта, Северн өзенінің аңғары мен Врекин төбесін көре алатын төбеде орналасқан. Вилла Ұлттық сенім қорына тиесілі және жеке жалға берілген. Жыл бойында бірнеше күн келушілерге ашық.