Кіріспе
Белтон үйі – Англияның Линкольншир графтығындағы Грантем қаласының жанындағы Белтон шағын ауданында орналасқан I санаттағы тарихи ескертікіш. Ол 1685 және 1687 жылдар аралығында 3-ші баронет сэр Джон Браунлоу салған. Үйдің айналасында формальды бақтар мен үлкен орманды саябақтағы әртүрлі архитектуралық нысандарға (folly) жететін даңғылдар бар. Белтон үйі Кароль стиліндегі сәулет өнерінің ең жақсы үлгілерінің жиынтығы деп есептеледі және Тюдор дәуірінен бері Англия жасаған нағыз халықтық стиль болып саналады. Бұл әдеттегі ағылшын ел үйінің толыққанды мысалы; тіпті Белтонның негізгі фасады қазіргі британдық тас жолдарындағы сарайларға бағыт көрсететін белгілерге ұқсас болған деген де болжам бар. 1984 жылға дейін үш ғасырға жуық уақыт бойы Белтон үйі Браунлоу отбасының резиденциясы болды, олар 16 ғасырдың соңында бұл аймақта жер сатып алған. Олардың мұрагерлері – Куст отбасы 1776 жылы Барон Браунлоу титулын алды. Өте бай болғанына қарамастан, сэр Джон Браунлоу 3-ші баронет сол кездегі басқалар салған әсем барокко сарайларының орнына салыстырмалы түрде қарапайым үйді салуды жөн көрді. Осы кезеңдегі провинциялық Кароль стилі дизайн үшін таңдалып алынды. Дегенмен, жаңа үй сол кездегі соңғы жаңалықтармен жабдықталды, мысалы, негізгі бөлмелерге арналған жылжымалы терезелер орнатылды және үйді жоспарлаудағы қазіргі талаптар орындалды, отбасы пайдаланатын бөліктер мен қызметшілердің жұмыстарын атқаратын аймақтар бөлініп жасалды. Келесі буын үйдің ішкі жайын өзгертіп, олардың әлеуметтік жағдайы мен талғамдарын көрсете білді, бірақ үйдің құрылысы мен дизайны көбінесе өзгеріссіз қалды. 1914 жылдың тамызында Белтон үйі мен оның саябағы Бірінші дүниежүзілік соғысқа аттанған жаңадан құрылған 11-ші (Солтүстік) дивизияның жиналу орны ретінде пайдаланылды, ал 1915 жылдың қазан айында ол автоматтары бар полктің үйі және оқу алаңы болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде үйдің аумағында RAF Belton Park құрылды, сонымен қатар екі RAF полкінің эскадрильясы орналасты. 1944 жылдың қарашасына қарай Белтонде 1850 адамға жуық әскери қызметкер болды. Көптеген бай ағылшын отбасылары сияқты, Кусттар да қаржылық қиындықтарға тап болды. Жетінші барон мұражайды жұртқа ашты. Жақын жердегі орманға отбасыларды тарту үшін ойын алаңы салынды. Алайда, қаржылық қиындықтар тым ауыр болды және 1984 жылы олар үйді және оның көптеген заттарын Ұлттық сенім қорына (National Trust) табыс етті. Сенім қоры жөндеу және консервациялау жұмыстарын қаржыландыру үшін жаңа мүмкіндіктер мен қызығушылықтарды ұсынды. Мүлікті түсіру орны ретінде пайдаланудан және Мармур залын азаматтық некелерге лицензиялаудан қосымша кіріс түседі. 2021 жылы Белтон үйін 340 290 адам барды.
Belton House is a Grade I listed country house in the parish of Belton near Grantham in Lincolnshire, England, built between 1685 and 1687 by Sir John Brownlow, 3rd Baronet. It is surrounded by formal gardens and a series of avenues leading to follies within a larger wooded park. Belton has been described as a compilation of all that is finest of Carolean architecture, said to be the only truly vernacular style of architecture that England had produced since the Tudor period. It is considered to be a complete example of a typical English country house; the claim has even been made that Belton's principal façade was the inspiration for the modern British motorway signs which give directions to stately homes. For about three centuries until 1984, Belton House was the seat of the Brownlow family, which had first acquired land in the area in the late 16th century. Their heirs, the Cust family, were created Baron Brownlow in 1776. Despite his great wealth Sir John Brownlow, 3rd Baronet, chose to build a comparatively modest house rather than one of the grand Baroque palaces being built by others at the time. The contemporary, if provincial, Carolean style was the selected choice of design. Nevertheless, the new house was fitted with the latest innovations, such as sash windows for the principal rooms, and followed the latest thinking on house planning, in seeking to separate those parts of the building that were for the use of the family from the areas where servants carried out their domestic duties. Successive generations made changes to the interior of the house which reflected their changing social position and tastes, yet the fabric and design of the house changed little. In August 1914, Belton House and its park were used as the assembly point for the newly formed 11th (Northern) Division before its deployment in World War I, and in October 1915 it was used as the home depot and training ground of the Machine Gun Corps. During World War II, RAF Belton Park was established in the grounds of the house, as were two RAF Regiment squadrons, by November 1944 1,850 personnel were based at Belton. The Custs, like many previously wealthy English families, were faced with mounting financial problems. The seventh Baron opened the estate to the public. An adventure playground was built in the nearby woods to attract families to the house as a tourist attraction. However, the financial difficulties were too great and in 1984 they donated the house, with most of its contents, to the National Trust. The trust introduced new features and attractions to fund repairs and conservation. Further revenue is raised from the use of the property as a filming location, and from licensing the Marble Hall for civil weddings. It was visited by 340,290 people during 2021.
Тарих
Брауноулар отбасы, заңгерлер әулеті, 1598 жылы табыстарын арттыру үшін Линкольнширде мүлік сатып ала бастады. Осы мүліктердің ішінде Грантемнен шалқап жатқан Белтон имениесі де болды. Отбасының байлығын қалыптастырған Ричард Браунлоу 1603 жылы сэр Генри Пакенхэмнен осы имениеге ие болу үшін келіссөздер жүргізіп, алты жылдан кейін оны өз иелігіне қайтарды. 1617 жылы Пакенхэмдер король Джеймс I-ді имениеде бір түнге қонақ етті. Бұл оқиға Пакенхэмдерді қаржылық жағдайдан құртты және олардың мүліктік құқығын Браунлоуға өмір бойына жәрдемақы алу шартымен беруге мәжбүр етті. Браунлоу Белтон имениесінде көп тұрмады және оған көп өзгеріс енгізбеді, басқа мүліктерде тұруды артық көрді. Ол қайтыс болғаннан кейін, оның ұлы сэр Джон Браунлоу I мұрагерлікке ие болды, ол 1679 жылы баласыз қайтыс болды. Алайда Джон Браунлоу екі алыс туысына жақын болды: сол аттас үлкен немере інісі Джон Браунлоу және 1676 жылы екеуі де 16 жаста болған кезде үйленген үлкен немере сіңлісі Элис Шерард. Үлкен әйелінің мұрасын алғаннан кейін Элис және Джон Браунлоулар Лондонның жоғары қоғамына араласуға тырысты. Осы мақсатта олар Блумсберидегі жаңадан танымал Саутгемптон алаңында қалалық үй сатып алды және байлықтарын көрсету үшін Белтон имениесінде жаңа сарай салуға шешім қабылдады. 1684 жылы олар сарай салуға жұмысшылар мен материалдар сатып алды, кірпішшілер, тас қалаушылар мен шеберлерді жалдады және қазіргі апельсинхананың жанында орналасқан ескі имаратты мұқият бұзып, оның құрылыс материалдарын қайта пайдаланды. Белтон үйінің іргетасы 1685 жылдың 23 наурызында салынды және оның сыртқы құрылысы келесі жылдың екінші жартысына дейін аяқталды. Үйдің ішкі бөлігі 1687 жылы толыққанды аяқталды.
Жеке тұрғын үй
Браунлоулар 1688 жылдың қараша айында Белтон үйіне көшіп келді. 1695 жылдың 29 қазанында олар III Уильямды қабылдады, ол ондағы қонақ күнінен осыншалықты ләззат алғандықтан, келесі күні Линкольнге сапар жасағанда ұсынылған тамақты жеуге тым шаршады. Екі жыл өткен соң, 1697 жылдың шілдесінде сэр Джон Браунлоу II Дорсеттегі туыстарының үйінде өз-өзіне қол жұмсады. Белтон үйінің меншігі оның інісі Уильямға өтті, ол 1721 жылы қайтыс болғанға дейін Әлистің онда тұруына рұқсат берді, ал ол осы уақытты бес қызы үшін тиімді некелер ұйымдастырумен өткізді. Олардың бірі – оның кіші қызы Элеонора мен Уильямтың ұлы, сэр Джон Браунлоу III. 1718 жылы Тирконнел виконты атанған Джон III, Әлис қайтыс болғаннан кейін Белтон үйін мұраға алды және үйді қайта жабдықтады. Сэр Джон Браунлоу III де 1754 жылы баласыз қайтыс болды, және сэр Джон Браунлоу I сияқты, ол өзінің күш-жігерін немересіне, оның әпкесі Энн мен сэр Ричард Касттың ұлы Джонға жұмсады. Касттар отбасы құл саудасымен байланысты болған. Олар Грантемдегі үйге көшіп, Тирконнел виконтының қамқорлығын алды. Джон III қайтыс болғаннан кейін Анна Белтон үйін мұраға алды және 1766 жылға дейін онда тұрды, содан кейін ол оны Джон Кастқа берді. Ол 1743 жылы Грантемнен парламент депутаты болып сайланды, содан кейін 1761 жылдан 1770 жылға дейін Палаталар палатасының спикері болды. 1770 жылы Белтон үйіндегі ескерткішінде айтылғандай, Каст өзінің қызметінің "көп шаршауынан" қайтыс болды. Белтон үйі оның ұлы Браунлоу Кастқа өтті, ол 1776 жылы Браунлоу бароны атанды. Браунлоу Каст Белтон үйіне үлкен өзгерістер енгізді. Біріншіден, 1770-1771 жылдары ол үйдің ішкі бөлігін жөндеуді ұйымдастырды, содан кейін ғасырдың қалған бөлігінде үйді жаңғырту үшін архитекторлар Джеймс Уайатт пен Джон Лэнгвортты жалдады. 1807 жылы Браунлоу Каст қайтыс болды және оның орнын 1815 жылы Браунлоу графы атанған Джон басқарды. Граф сонымен қатар Белтон үйіне және оның жеріне өзгерістер енгізді, 1809-1820 жылдары Джеймс Уайаттың немере інісі Джеффри Уайатвиллді және 1830 жылдары Энтони Салвинды жұмысқа алды. 1853 жылы қайтыс болғаннан кейін оның орнын немересі бағындырды, ол 1867 жылы қайтыс болды, Белтон үйін және Гертфордширдегі Ашридж иелігін, 1849 жылы 1-ші графтың үлкен ұлы Джон Эгертон, Алфорд виконты мұра еткен, тағы бір немересі Адельберт Браунлоу Кастқа қалдырды. 3-ші граф Ашриджде немесе Лондонның Карлтон Хаус Террасасында тұруды жөн көрсе де, ол 19-шы ғасырдың қалған бөлігін Белтон үйін 17-ші ғасырғы түріне қайтарумен өткізді. Үй ХХ ғасырға жақсы күйде кірді, бірақ бұл ғасыр Белтон мен оның иелігіне ауыр проблемалар тудырды. 1921 жылдың қаңтарында 3-ші граф баласыз қайтыс болды. Салдарынан оның атағы жойылды және оның иелігін Адельберт Салусбери Коккейн Каст, 5-ші Браунлоу бароны мұраға алды. Отбасының жерінің құнының төмендеуі және 3-ші графтың мұрагерлік салығы 5-ші баронды Ашриджді және оның өнер коллекцияларын сатуға мәжбүр етті. 1927 жылы Адельберт қайтыс болғаннан кейін, үйді ұлы Перегринге бергеннен кейін, одан әрі мұрагерлік салықтар төленді. 6-шы Браунлоу лорды 1936 жылы Эдуард VIII-нің күтудегі лорды ретінде тақтан бас тартуына қатысты. Тақтан бас тарқаннан кейін Виндзор герцогы болған Эдуард VIII, 1930 жылдары өзінің сүйіктісі Уоллис Симпсонмен бірге Белтонға келді, және Браунлоу дағдарыс кезінде оны Белтон үйінде тұруға көндіруге тырысты.
Белтон үйі және дүниежүзілік соғыстар
Белтон-паркте Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанға дейін көптеген жылдар бойы британдық армия бөлімшелерін дайындау үшін уақытша лагерьлер орналастырылды, бірақ тұрақты құрылыстар болған жоқ. Соғыс басталғанда, көптеген британдық жер иелері сияқты, 3-ші граф Браунлоу Белтон мен Эшриджтің үйі мен жерін соғысқа жұмсау үшін үкіметке ұсынды. Ұсыныс қабылданды және 1914 жылдың тамызында Белтон Хаус пен оның паркі жаңадан құрылған 11-ші (Солтүстік) дивизияның жиналу орны ретінде пайдаланылды. 1915 жылдың сәуіріне қарай Белтон иелігінде әскерлер үшін кішкентай қала салынды, онда YMCA, кинотеатр және жеке теміржол желісі сияқты ыңғайлы жағдайлар болды. 1915 жылдың қазан айында Белтон паркінің оңтүстік бөлігінде пулеметшілер корпусының үй депосы мен оқу алаңы құрылды. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі жылдар көптеген ірі иеліктердің иелері үшін қиын сынақ болды. Бұрынғыда үй ішінде де, сыртында да жұмыс істейтін қызметкерлер көп, қажетті және арзан болған, бірақ енді олардың саны азайды. Миллиондаған адам жеке қызметтен кетіп, әскерге қосылды, ал олардың өте азы ғана қайта оралды. Әйелдер үй шаруашылығы қызметкерлері зауыдтарда соғысқа шақырылды және енді үлкен елдік үйлерден тыс жерде оңай және жақсы жалақымен өмір сүруге болатынын түсінді. Белтон Екінші дүниежүзілік соғыста да әскери қызмет атқарды. 1942 жылдың наурыз айында RAF полкінің депосы паркте құрылды және RAF Belton Park деп аталды. Ол Ниссен үйлерінде орналастырылды. Депомен қатар, Белтон-паркі RAF полкі офицерлерінің кадеттік оқу орталығын (OCTU) қамтыды, ол офицерлерге полкте қызмет ету үшін қажетті кәсіби дағдыларды ұсынды. 1942 жылы Белтон-паркінде екі RAF полкі эскадрильясы құрылды: наурыз айында 2788-ші майдандық эскадрилья және мамыр айында 2774-ші майдандық эскадрилья. 1944 жылдың қарашасына дейін Белтонда 1850 адам орналасқан. Соғыс келесі жылы аяқталғанда, RAF полкі қайта ұйымдастырылды және Белтон-паркі №1 депо болып, OCTU ретінде жұмысын жалғастырды. RAF полкі 1946 жылдың тамызында Белтонды қалдырып, Линкольнширдегі деполарын және қосалқы деполарын жапты.
Ұлттық қор
Соғыстардан кейін мыңдаған сәулеттік құндылығы жоғары шатырлы үйлер бұзылды немесе толыққанды қанаттары қиратылды. 1955 жылы ғана әр бес күнде бір үй бұзылған. Осы тұрғыда Белтонның тірі қалғанына шүкірлік етеміз, себебі отбасының проблемаларымен қатар, үй соншалықты нашарлаған еді, 1961 жылы 6-шы барон үш жылға созылған қайта жаңарту бағдарламасын қадағалау үшін архитектор Фрэнсис Джонсонды жұмысқа алды. Шатыр ауыстырылды, көптеген панельдері демонтаждалып, жөнделді және жаңа карниздер орнатылды. Сонымен қатар, құрғақ шірудің кең таралмауына тырысты. Алдыңғы онжылдықта Белтон I санаттағы ескерткіш ретінде тіркелді, бұл ерекше қызығушылық тудыратын құрылыстарға арналған ең жоғары санат. 1990 жылғы "Көңілді үй" атты зерттемесінде архитектура тарихшысы Джерваз Джексон Стопс үйдің негізгі фасады Ұлыбритания автожолдарындағы белгілерге шабыттандырғанын айтады, олармен сәнді үйлердің жақындығы көрсетіледі. Жетінші барон үйді және иелікті сақтап қалу үшін оны көпшілікке ашуға тырысты. Жақын жердегі орманда отбасыларды үйге туристік орталық ретінде тарту үшін ойын алаңы салынды. Алайда, қаржылық қиындықтар тым ауыр болды және 1984 жылдың қаңтар айында ол үйдің, бақтың және оның бір бөлігінің иелігін тарихи мүліктерді басқаруда тәжірибелі қайырымдастық ұйымы National Trust-ке берді. 30 сәуір – 2 мамыр 1984 жылдары Кристис аукционында үш күн бойы мазмұндары аукционға шығарылды. Ұлттық қор кейін саябақтың жерін және қалған мазмұнның көп бөлігін 8 миллион фунт стерлингке сатып алды (қазіргі шамамен £) Ұлттық мұра ескерткіш қорынан алынған грантпен. Бельтонды иеленгеннен кейін Trust-тың басымдығы – кірісті арттыру және адамдарды Бельтонда көбірек уақыт өткізуге және сапарға шығуға ынталандыру үшін мейрамхана құру болды. Үй, оның ішкі заттары мен шаруашылық ғимараттары сыйлық берілген кезде жарамды күйде болғанмен, қазір консервация және қайта жаңарту бағдарламасының бөлігіне айналды. Сонымен қатар, Ұлттық қор 1698 жылдан бастап Браунлоу отбасы жинаған күміс коллекциясын көрсететін күміс көрмесі сияқты жаңа мүмкіндіктер мен көрікті жерлерді енгізді. Мүлікті түсіру орны ретінде пайдаланудан және Мармур залын азаматтық некелерге лицензиялаудан қосымша кіріс түседі. Үй 1988 жылғы "Мундиал" балалар романының теледидарлық бейімделуінде және сондай-ақ 1995 жылғы BBC теледидарлық нұсқасында "Розингс Парк" ретінде "Гордость и предубеждение" фильмінде пайда болды. 2021 жылы оны 340 290 адам барды.
Сәулет
Николаус Певснер Белтонды "жаңашылдық емес, толыққанды үй" деп сипаттаса, Найджел Николсон оны "Тюдорлар дәуірінен бері Англиядағы жалғыз нағыз халықтық [архитектуралық] стильдегі ең жақсы үлгілердің жиынтығы" деп атады. Белтон – Роджер Пратт жобалаған және 1683 жылы бұзылған Кларендон үйінің кішілендірілген нұсқасы. Архитектура тарихшысы сэр Джон Саммерсон оны "өз заманындағы ең ықпалды үй, ұлы стильге ұмтылғандар үшін" деп санады. Осы үлгіге сәйкес, Белтон үйі жартылай жертөле үстінде екі қабаттан тұрады және қызметтік қанаттарымен бірге H әрпіндей пішінде салынған, екі жағындағы орталық қасбетінің үстінде фронтон орналасқан, ал үйдің тереңдігі екі бөлмелік. Белтон үйінің сыртқы қабырғасы 1 750 000 кірпіштен тұрғызылған, сыртын Линкольнширдегі Хейдур карьерінен алынған Анкастер тасымен, ал бұрыштарын Кеттоннан алынған ақ таспен қаптаған. 1777–78 жылдары Джеймс Уайт фасадына неоклассикалық әшекейлер қосты. Екінші қабаттағы терезелер бірінші қабаттағы терезелермен үйлесімді. Екі қабатта да ең соңғы жаңалық – жылжымалы терезелер қолданылған. Жартылай жертөле мен мансардадағы қабаттарда көне стильдегі терезелер мен торамалар сақталған, бұл қабаттардағы тұрғындардың мәртебесі төмен екенін көрсетеді. Үйдің екі негізгі қабаты мемлекеттік және отбасылық қабылдаулар үшін арналғаны, ал қызметшілер мен шаруашылық жайлар жартылай жертөле мен мансардаға шоғырланғаны сырттан анық көрінеді. Қызметшілер мен үй шаруаларын қажет болмағанда көзден таса ұстау тұжырымы салыстырмалы түрде жаңа болды және алғаш рет Пратт оны Беркширдегі Коулшилл үйінің жобасында қолданды. Заманауи әлеуметтік комментатор Роджер Норт Белтонның жоспарындағы 5 және 14 нөмірлі артқа басқан баспалдақтарды өз заманындағы ең маңызды өнертабыстардың бірі деп бағалады. Белтон үйін кім жобалағаны нақты белгісіз, бірақ қазіргі талқылаулар бойынша оның дизайніне жауапты деп саналатын сәулетші – Уильям Уинд. Бұрын үйдің авторы ретінде сэр Кристофер Рен аталған, сондай-ақ үйдің Кларендон үйіне ұқсастығына байланысты Белтонды кез келген білікті суретші жобалаған болуы мүмкін деген пікірлер де айтылды. Уинд сәулетші болды деген болжам 1682 және 1685 жылдар аралығында Уинд қайта жаңғыртқан Белтон мен Кумбе аббаттығы арасындағы стильдік ұқсастыққа негізделген. Бұл туралы оның Белтон құрылысында жұмыс істеген бірнеше шеберлермен байланысы да куәлік етеді. 1690 жылы жазылған хатта Уинд Кумбе аббаттығындағы, Хэмпстед Маршалл мен Белтондағы жұмысына сүйене отырып, тағы бір тапсырыс берушісіне гипстеушіні ұсынады, сондай-ақ ол бұрын күмбезді жасаған ағаш шебері Эдвард Уиллкокпен де жұмыс істеген. Джон мен Элис Браунлоу сол кездегі ең білікті шеберлердің командасын жинап, жобаны жүзеге асыруға көмектесті. Бұл команданы бас шебер-мұрагер Уильям Стэнтон басқарды, ол жобаны қадағалап, өздігінен жұмыс істеді, мысалы, қызметтік қанатты салды. Оның оң жақтағы көмекшісі Джон Томпсон сэр Кристофер Ренмен бірге Лондондағы бірнеше шіркеулерде жұмыс істеді, ал бас ағаш шебері Джон Стерджес Уильям Талман басшылығымен Чатсворт үйінде жұмыс істеді. Темір шебері Джон Уоррен Стэнтонның басшылығымен Букингемширдегі Денхам-Плейсте жұмыс істеді, ал Белтондағы әдемі темір қақпалар мен аркасы оның туындысы болуы мүмкін. Осылайша, Белтонның құрылысшылары өте білікті болғандықтан, Уинд тек бастапқы жоспарлар мен сызбаларды жасап, оларды құрылыс алаңындағы шеберлерге түсіндірген болуы мүмкін. Бұл теорияны көршілес тұрақ блогының сыртқы көрінісі де дәлелдейді. Ол провинциялық және пропорциясы жағынан шеберлігі төмен, және оның Стэнтонның толыққанды жұмысы екені белгілі.
Ішкі бөлмелер
Белтонның бөлмелерінің жоспары сол кездегі шарапатты үй үшін ескірген болатын. 1660 жылғы Стюарттардың қайта орналасуынан және еуропалық идеялардың күшеюінен кейін, үлкен үйлерде орталық зал немесе дәлізден екі жаққа қарай кететін бөлме, киім шешетін бөлме және жатын бөлмесінен тұратын континенттік стильдегі мемлекеттік бөлмелер жиынтығы танымал болды. Мұндай бөлмелер жоғары мәртебелі қонақтар, мысалы, келген монархтар пайдалануына арналған. Белтонның ортасында зал болғанымен, оның екі жағындағы мемлекеттік бөлмелердің мәртебесі біртіндеп төмендемейді. Бұл Браунлоулардың аристократия емес, бай бірақ ақсүйектер санатынан шыққандығына байланысты болуы мүмкін. Вильгельм III Белтон үйінде болғанда, ол салонның үстінде орналасқан, екінші қабаттағы Ұлы асханадан тікелей кіретін "Ең жақсы жатын бөлмесі" деп аталатын үлкен бөлмеде тұрды. Бұл жоба екі негізгі қабатқа шашырап орналасқан қабылдау бөлмелері мен жатын бөлмелері бар ескі стильге сәйкес келді. Қолданылған жоспар Роджер Пратттың қонақ және отбасылық бөлмелердің бір-бірінен бөлек болуы керек деген теориясына сай болды. Осы философияның нәтижесінде отбасы батыс және шығыс қанаттардың бірінші және екінші қабаттарында орналасқан, ал орталықта мемлекеттік бөлмелер орналасқан. Үлкен сатырғыш, шарапатты және әсерлі болу үшін жоспарланған, үйдің шығыс жағына көтеріліп, бірінші қабаттағы зал мен салоннан екінші қабаттағы асхана мен жатын бөлмеге дейінгі қонақтардың мемлекеттік маршрутының бір бөлігін құрады. Бас кіреберіс залы, қабылдау және отбасылық жатын бөлмелері жер төбесінде және бірінші қабаттарда орналасқан, төменгі жартылай жертөледе қызметтік бөлмелер орналасқан. Елді мекеннің солтүстік және оңтүстік қасбеттерінің ортасындағы екі негізгі кіреберіс сыртқы сатырғыштар арқылы ашылған, бастапқыда солтүстік жағында бір жапырақты және оңтүстікте екі жапырақты сатырғыш болды, олардың әрқайсысы кейіннен бір кең сатырғышпен ауыстырылды. Негізгі бөлме – оңтүстік қасбеттің ортасында орналасқан үлкен Мраморлы зал (1). Бұл зал бөлмелердің шарапатты шеруінің басталуы болып табылады және солтүстік қасбеттегі бұрынғы Ұлы қонақ бөлмесіне немесе Салонына (9) сәйкес келеді. Мраморлы залда бұрынғы Кіші қонақ бөлмесі (11, қазіргі Таптама бөлмесі) және Ұлы сатырғыш (2) орналасқан, ал Салонның жанында екі бөлме (8, 10) орналасқан. Жатын бөлмелері екі қанаттың екі қабатында жеке-жеке орналасқан (3 және т.б.), үйдің мемлекеттік орталығын қоршайды. Мраморлы залда орналасқан сатырғыш – Белтонның асимметриялық орналасқан сирек нәрселерінің бірі. Оның берік гипстен жасалған төбесінде Лондондық гипстеуші Эдвард Гудж жасаған Браунлоу гербі бейнеленген, ол 1690 жылы Уильям Уинд хабарлағандай, "өз кәсібінде Англияның ең жақсы шебері" саналды. Үйдің ішінде денелік және рухани қажеттіліктер теңгерілген: ас үй (16) және шіркеу (7) екі қабатты үлкен залдар болды, олар жартылай жертөледен бірінші қабатқа дейін көтерілді. Бұл жоба үлкен және биік кеңістікті қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен қатар қызметшілерге қызметтік қабаттан шықпай-ақ шіркеуде ғибадат етуге мүмкіндік берді, ал олардың жұмыс берушілері бірінші қабаттағы шіркеуге қарап, отшатыры бар жеке галереядан ғибадат ететін. Шіркеуде Гудж жасаған ерекше төбе және күрделі алтарь бар. Үйдің ең карольдік ерекшеліктерінің бірі – шатырдың үстіндегі балюстрада мен күмбез, бұл Роджер Пратт ағылшын сәулет өнеріне енгізген тағы бір элемент. Белтондағы күмбез, Еуропадағыдай, көбінесе жоғары күмбезді залды жарықтандырмайды, бірақ қорғасын төбесінің үстінде үлкен көру платформасына кіруге мүмкіндік беретін сатырғыш орналасқан, ол жер бетінен балюстрадамен жасырылады, ол әдеттегі және көрінетін төбелі төбеде орналасқан. Осы биіктіктен Белтонның иелері үйден басталатын аллеялар мен формальды бақтардың толық симметриясын тамашалай алатын. Бұл үйдің ерекшелігін 18 ғасырда үйді жаңғырту кезінде сәулетші Джеймс Уайт алып тастады. Ол 1870 жылдары 3-ші граф Браунлоумен қалпына келтірілді. Белтонның көптеген бөлмелері соңғы 300 жылда пайдалану және дизайн тұрғысынан өзгеріске ұшырады. Ұлы қабылдау бөлмелерінің біріншісі – Мраморлы зал (1), оңтүстік кіреберісінен кіру залы ретінде қызмет етеді және оның аты қара және ақ мәрмәр плиткалардан жасалған шашка тақтасы үлгілі еденнен алынған. Белтонның жоспарланған кезінде үлкен зал енді үй ішіне тамақтануға арналған орын емес, үйге кірудің шарапатты кіреберісі ретінде қарастырылды. Залда бастапқыда Вильгельм Басқыншыдан бастап Вильгельм III-ге дейінгі корольдер, патшайымдар және императорлардың 28 портреті ілінген, бұл үйге династиялық маңыздылық сезімін беруге арналған. Браунлоулар отбасының портреттері, одан әлдеқайда аз және жаңа болғандықтан, бастапқыда тікелей жоғарыда орналасқан Ұлы асханада ілінген. Бөлме толығымен панельденген, ал панельдің кейбір бөліктері Грилинг Гиббонсқа жатқызылатын липа ағашынан жасалған әшекейлерді қамтиды. 19 ғасырдың басында бұл бөлме және басқалары Джефри Уайтвиллмен қайта жаңартылды, ол панельдеуді еменге ұқсату үшін бояп, жаңа есіктер орнатты. Салон (9) Мраморлы залдан ашылады. Бұл үлкен панельденген бөлме формальды солтүстік бақтарының аллеяларымен бір осьте орналасқан. Бұрын Ұлы қонақ бөлмесі деп белгіленген, ол әрқашан үйдің басты қабылдау бөлмесі болды. Ол өзінің бастапқы мәрмәр каминін сақтап қалған және Гудж жасаған түпнұсқа төбесінің викториялық көшірмесі бар әсем гипстен жасалған төбесіне ие. Бөлменің орталық бөлігі – 1839 жылы 1-ші граф Браунлоу үшін жасалған үлкен Обуссон кілемшесі. Салонның екі жағында екі кішкентай қонақ бөлмесі (8, 10) орналасқан, олар бастапқыда Мраморлы зал мен Салонда өтетін қоғамдық шаралардан жеке бөлме ретінде қызмет еткен. Осы бөлмелердің бірі, қазіргі Тирконнел бөлмесі (10), лорд Тирконнел тұрған кезеңде бірінші қабаттағы сәнді барокко стильіндегі бөлмелер жиынтығын жасау үшін жатын бөлмесіне айналдырылды. Оның 1754 жылы қайтыс болғаннан кейін ол 3-ші граф Браунлоу бір ғасырдан астам уақыттан кейін қайта жабдықталған бильярд бөлмесіне айналды. Көзге түсетіні, еден отбасының гербі мен белгісімен боялған. Еденнің нақты мерзімі белгісіз, бірақ 19 ғасырдың басы ұсынылған. Бірінші қабаттағы соңғы үлкен қабылдау бөлмесі – Гондекотер бөлмесі (16), Мельхиор д'Ондекотердің (1636–1695) аулалардағы құстар көрінісін бейнелейтін үш үлкен майлы картинасының құрметіне осылай аталды, олар нео-карольдік панельдеуге орнатылған. Панельдеу 1876 жылы 3-ші граф Браунлоумен бөлмеге енгізілді, ол сол кезде елді мекеннің басты асханасы ретінде жабдықталды. Бөлме бастапқыда 1808 жылы екі қабатқа көтерілген ескі ас үйдің жоғарғы бөлігінен кітапхана ретінде құрылды. Батыс сатырғышы (14) бастапқыда қызметтік сатырғыш болды және оның әшекейі қарапайым болды, бірақ 19 ғасырдың соңына қарай ол отбасымен үнемі пайдаланылды. Мраморлы залының екі жағында Ұлы сатырғыш (2) және ерте 18 ғасырдың Мортлейк гобелендерінен тұратын Таптама бөлмесі (11) орналасқан. Ұлы сатырғышты Мраморлы залының шығыс жағына орналастыру бұл кезеңдегі үйлерде әдетте сатырғышты залға қоятындықтан, ерекше жағдай. Сатырғыш Мраморлы залының үстіндегі Ұлы асханаға дейін батыс, солтүстік және шығыс қабырғаларының бойымен үш қабатқа көтеріледі. Осылайша сатырғыш үйдің үш негізгі қабылдау бөлмесі арасындағы процессиялық маршрут ретінде қызмет етті. Ұлы асхана көп өзгеріске ұшырады және карольдік әшекейлердің барлық іздері жойылды. Бұрынғы қонақ бөлмесі, 1778 жылы Джеймс Уайт оны күмбезді төбесі бар қонақ бөлмесіне айналдырды; 1876 жылы оның мақсаты тағы да өзгерді, осы жолы кітапханаға айналдырылды. Бөлмеде 350 жылдан астам уақыт бойы жиналған 6000 томдық кітаптар бар, кітап жинаудың тамаша мысалы. Күсттердің кітап жинауға құштарлығы түпнұсқа кіта...
Бақтар мен саябақтар
1690 жылы сэр Джон Браунлоуға елендерді бағуға қаражат бөлініп, бақшаға айналдыру үшін белгілі бір аумақты қоршауға рұқсат берілді. Бұл жердің бір бөлігі кем дегенде 1580 жылдан бері саябақ болған деген деректер бар. Саябақ аллеялармен жоспарланған, оның ішінде үйден шығысқа қарай созылатын, бүгінге дейін сақталған Шығыс аллеясы да бар. Браунлоу сондай-ақ үлкен көл немесе тоған қазып, 21 400 шамасында күл ағашы, 9 500 шамасында емен ағашы және 614 жеміс ағашы отырғызды. Уильям Винде бақшалардың жоспарына кеңес берген болуы мүмкін. Үйге жақын жерде, канал көлдерімен шектелген плантациялардағы симметриялық жолдармен, «округтік нүктелерге» (бақтағы дөңгелек ашық орындар, олардан тік жолдар шатыраланады) ұқсас, әдемі безендірілген формальды бақтар орналасқан. XVIII ғасырдың соңында бұл партерлер алынып тасталды және канал көлдері толтырылды. Лорд Тирконнел саябақта және бақта сақталған көптеген архитектуралық ерекшеліктерге жауапты болды. 1742 және 1751 жылдар аралығында готикалық қиратылыс, каскад және Беллмоунт мұнарасы деп аталатын көрініс немесе бельведер сияқты бірнеше сәнді құрылыстар оның үшін салынды. Салынған кезде мұнараның әр жағында екі кішкентай қанат болған, бірақ кейіннен олар алынып тасталды. 1-ші граф Браунлоу Джеффри Уятвиллге үйден паркке көңіл бөлгізіп, Уятвилл итальян бағын жасады, оны апельсинариямен және оны қайта орналастырғаннан кейін Арыстан экседрымен әшекейледі. 1838 жылы Браунлоу Энтони Салвинге 1838 жылы мүлікті жақсартуды тапсырды. Салвиннің қосымшаларына қоғамдық үй, шаруашылық коттедждері, усақ үй және қайық үйі кірді. Белтон саябағы мен бақтары Historic England тарихи саябақтар мен бақтар тізілімінде І дәрежелі мүлік ретінде тізімделген. Белтонның иелері Белтон ауылындағы Әулие Петр және Әулие Павел шіркеуінде жерленген. Шіркеу үйге жақын орналасқан. Браунлоу қабірлері Англиядағы ең толық отбасылық ескерткіштердің бірі болып табылады – шамамен 350 жыл бойы ұрпақтан-ұрпаққа жалғасып келе жатқан.
Тізімге енгізілген атаулар
Белтон иелігінде бірқатар тізімделген ғимараттар бар. Үйдің өзі, сондай-ақ атқосымдары І дәрежелі деп тізімделген, ал Батыс ауласының қоршауы, Батыс қанаты және сыраханасы ІІ* дәрежелі. Үйдің солтүстік-батысындағы итальян бағында бірқатар тізімделген құрылыстар бар, олардың ішінде: ІІ* дәрежелі апельсинхана, сондай-ақ солтүстік және оңтүстікке қарай баспалдақтар мен жұптасқан урналар, фонтан, терраса қабырғасы және Арыстан экседры, барлығы ІІ дәрежелі. Үйдің солтүстігінде, террасада екі жұп мүсін және урна, басты бақтың осі бойында тағы сегіз урна, голланд бағындағы екі цистерна және мүсін бар, барлығы ІІ дәрежелі, ал ең жоғары нүктедегі күн сағаты ІІ* дәрежелі. Белтон саябағының жабайы бөлігінде бірқатар тізімделген нысандар бар; оның кіреберіс қақпалары ІІ* дәрежелі, ал қайық үйі, готикалық құрылыс және сорғы станциясы ІІ дәрежелі. Саябақтағы тізімделген нысандар: Беллмоунт мұнарасы және ғибадатхана, екеуі де ІІ* дәрежелі, Боутинг Хаус көліндегі каскад, Энтони Салвиннің қайық үйі, ха-ха, мұз үйі, құдық және Джон Эгертон, Виконт Альфордқа, сондай-ақ Браунлоу отбасының иттеріне арналған ескерткіштер, барлығы ІІ дәрежелі. Саябақтың периметріндегі тізімделген нысандар, Оңтүстік Лодж қақпаларынан басқа, барлығы ІІ дәрежелі: Солтүстік Лодж және оның іргелес қоршауы мен қабырғалары, Оңтүстік Лодж және оның І дәрежелі қақпалары, сондай-ақ төрт шекаралық қабырға.