Кіріспе

Батыс Йоркширдегі шағын үй, Англия
Батыс Йоркширдегі үй

Харууд үйі (/hɑːrwʊd/ HARwuud, /heər/ HAIR) – Батыс Йоркширдегі, Англиядағы Харуудта орналасқан шағын үй. Архитекторлар Джон Карр мен Роберт Адам жобалаған бұл үй 1759 және 1771 жылдар аралығында бай Батыс Үнді плантацияларының және құлдардың иесі болған Эдвин Ласселлз, 1-ші Харууд бароны үшін салынды. Ланселот "Кәсіби" Браун жасаған ландшафт Харуудта кең жайылған. Ласселлз отбасының әлі де тұратын жері болып табылатын Харууд үйі, елдегі ең маңызды тарихи үйлердің оннан құралған консорциумы – Англияның қазыналық үйлерінің мүшесі. Үй I санаттағы ескерткіш болып табылады, ал аумақтағы және ауладағы бірнеше нысандар I, II* және II санаттарына жатады.

Ерте тарих

Херевуд иелігі қазіргі көлемінде екі көршілес иелікті біріктіру арқылы құрылды: Херевуд қамалына негізделген Херевуд қамалының иелігі және Гауторп залының төбесіне негізделген Гауторп иелігі (Ланкаширдегі Бернли маңындағы Гауторп залымен шатастырмау керек). Гаскойн отбасынан мұрагерлікке ие болған Гауторптың Вентворттары көршілес Херевуд иелігін Райтер отбасынан сатып алғанда, бұл мүліктер біріктірілді. Біріктірілген иелік 1696 жылы лондондық саудагер сэр Джон Катлерге сатылды, ол қайтыс болғаннан кейін Болтер отбасына өтті. Олар оны 1721 жылы Ласселлдерге сатты.

Ласкеллер отбасы

Он жетінші ғасырдың соңында Ласселлз отбасының мүшелері Батыс Үндістанда плантациялар сатып алды, ал түскен табыс Генри Ласселлзге 1738 жылы осы қонысты сатып алуға мүмкіндік берді; оның ұлы Эдвин Ласселлз, 1-ші барон Харвуд, бай плантатор және құл иесі, 1759 және 1771 жылдар аралығында Гауторп Холлының орнына бұл үйді салды, ол қоныстың алғашқы төбесі болатын. Эдвин Англияның солтүстігінде тәжірибелі архитектор Джон Каррдың қызметін пайдаланды, ол Йоркширдің көптеген көрнекті отбасылары үшін жаңа ел үйлерін жобалаған. 1759 жылы негіздер салынды және 1765 жылға қарай үйдің құрылысы көбінесе аяқталды. Роберт Адам интерьерге эскиздер ұсынды, олар 1765 жылы бекітілді. Адам Каррдың жобаларына ғимараттың сыртқы түріне, соның ішінде ішкі аулаларына бірнеше шағын өзгерістер енгізді. Бірақ 1940 жылдардың соңында ханшайым және оның отбасы Харвудқа қайта көшіп келді, онда үй мен бақшалар тұрақты түрде жұртшылыққа ашылды және Йоркшир симфониялық оркестрі мен Лидс музыкалық фестивалі сияқты музыкалық ұйымдармен байланысты концерттер жиі өткізілді, ханшайым осы фестивальдің демеушісі болды. 1965 жылдың 28 наурызында ол Харвуд аумағында жүргенде қайтыс болды. Оның үлкен ұлы, лорд Харвуд, 7-ші граф, 1947 жылы әкесінен мұрагерлікке ие болып, Харвудта тұрды. Ол Корольдік опера театрының, кейін Англия Ұлттық опера театрының директоры болды; Харвудқа жақын жерде ол Лидс музыкалық фестивалінің атқару комитетінің мүшесі және Йоркшир симфониялық оркестрінің концерттерінің меценаты болды. 1947 жылдан бері қоныстың шекарасынан тыс орналасқан Доуэр үйі жекеменшік мектеп ретінде пайдалану үшін жалға берілді.

21 ғасыр

Үй Ласселс отбасының отбасылық резиденциясы және сегізінші граф Дэвид Ласселстің үйі болып табылады. Херевудта итальяндық Ренессанс дәуірінің шеберлерінің суреттері, сэр Джошуа Рейнольдстың, Джон Хоппнер мен сэр Томас Лоуренстің отбасылық портреттері, сондай-ақ 7-ші граф пен графиня жинаған заманауи өнер коллекциялары сақталған. Терраса галереясында әр маусымда уақытша көрмелер ұйымдастырылады. Үйдегі қызмет көрсету орындарында Мишлен жұлдызына ие асхана бар. Херевуд үйі мен аумағын аралаудан басқа, мұнда Гималай бағы мен ступасы, білім беру мақсатындағы құс бағы (2023 жылғы ақпан айында жабылды), ойын алаңы және тарихи Әулиелер шіркеуі мен оның әсем мармарлы бейіттері бар 100 гектардан астам бақтар орналасқан. 2007 жылдың мамыр айынан 2008 жылдың қазанына дейін аумақта Йоркширдегі алғашқы планетарий – Йоркшир планетарийі жұмыс істеді. Лидс ауылдық жолы үй мен көлдің оңтүстігінен, Харевуд иелігі арқылы өтеді, сондай-ақ Ақ раушан жолы да осы арқылы өтеді. 2005 жылғы деректі фильмде Дэвид Ласселс өзінің ата-бабаларының құл саудасымен байланысы туралы айтты, ал 2007 жылы BBC Look North бағдарламасы аясында актер Дэвид Харвуд үйге келіп, Ласселспен сұхбаттасты, өйткені оның Барбадостағы ата-бабалары Херевуд графтарының құлдары болған. 2023 жылдың наурыз айында Херевудтың портретіне тапсырыс берілгені және ол Херевуд үйіне ілінетіні хабарланды.

Танымал мәдениет

Суретші Дж. М. В. Тернер үйге келіп, 1797–8 жылдары акварельмен сыртқы пейзажды суретке түсірді. Үй 1991 жылы «King Ralph» комедиялық фильмінің түсірілім алаңы ретінде пайдаланылды. 1996 жылдан бері, иеліктің бір бөлігі ITV телеарнасының «Emmerdale» операсының ауылы ретінде дамытылды, ол 24 жыл бұрын құрылғаннан бері Йоркширдегі екі түрлі ауылда орналасқан. 1999 жылы рок-музыканты Элтон Джон екі концерт өткізді. Джена Коулман мен Том Хьюз ойнаған ITV арнасының танымал «Victoria» сериалы Harewood House-та түсірілді. 2006 жылдың 1 шілдесінде ирландтық вокалдық поп-тобы Westlife «Face to Face» туры аясында концерт берді. 2018 жылдың қараша айында «Downton Abbey» фильмін түсіру үшін Harewood House пайдаланылды. Үй 2018 жылғы Рождество күні BBC арнасында көрсетілген Мэри Берридің «Рождестводағы ауылдық үйі» бағдарламасының түсірілім орны болды.

Херевуд құс бақшасы мен фермасының тәжірибесі

Хэрвуд үйіндегі құс бағында экзотикалық құс түрлерінің шағын жиынтығы болды, оның 5-тен астамы Халықаралық табиғатты қорғау одағының (IUCN) қауіпті немесе жойылып бара жатқан түрлерінің тізіміне енген. Ол Британдық және Ирландиялық зоопарктар мен аквариумдар қауымдастығының (BIAZA) мүшесі еді. Бақта Гумбольдт пингвиндері, Чили фламинголары, Дюйвенбод лорилері және макаоларды көруге болады. 2023 жылдың қаңтар айында Хэрвудтың қамқоршылары құс бағын жабу туралы шешім қабылдады: нақты күні жыл соңында хабарланады. "Фермалық тәжірибе" бұрынғысынша ашық болады. Құс бағы орналасқан жер жаңа орманды баққа айналдырылады, соның ішінде кейбір тарихи серуендеу жолдары қайта жаңартылады. Барлық құстарға жаңа үйлер табылған. Қамқоршылар соңғы тексеруде "жайдың физикалық инфрақұрылымында көптеген мәселелер анықталды" деді, оларға 4 миллион фунт стерлинг жұмсау қажет, және олар "Хэрвуд тәжірибесінің осы бөлігін жабу туралы өте қиын шешім қабылдауға мәжбүр болдық" деді.