Ли-он-Солент әскери-теңіз базасының тарихы

Кіріспе

Соленттегі Лидегі бұрынғы Корольдік әскери-теңіз әуе станциясы (Royal Naval Air Station Lee on Solent; немесе HMS Daedalus 1939–1959 және 1965–1996, сондай-ақ HMS Ariel 1959–1965), Англияның Хэмпшир графтығында, Ли-он-Солент маңында орналасқан. Бұл флоттың әскери-теңіз әуе күштерінің негізгі жағалау әуеайлақтарының бірі болды және алғаш рет 1917 жылы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде гидросамолет базасы ретінде құрылды. 1934 жылы аэродром ашылып, 1939 жылғы 24 мамырда HMS Daedalus деп аталды – сол күні флоттың әскери-теңіз әуе күштерінің әкімшілік басқаруы Корольдік әуе күштерінен Адмиралтействоға берілді және Ұлыбританиядағы әскери-теңіз әуе күштеріне өткен төрт әуеайлақтың бірі болды.

Корольдік әуе күштері (1918-1939 жж.)

1918 жылғы 1 сәуірде RNAS Royal Flying Corps (RFC) бірлесіп Royal Air Force (RAF) құрамына енді, ал Ли-он-Солент теңіз ұшақтарын даярлау мектебі RAF базасы болды. 1920 жылдар бойы әскери авиациялық оқу RAF аясында жалғасты, Калшот және Ли-он-Солент екеуі де су ұшақтарын пайдалану бойынша оқу жүргізді, бастапқыда соғыс кезіндегі Short Type 184 ұшақтарын, ал 1921 жылдың соңынан бастап жаңа Fairey IIID ұшақтарын қолданды. 1924 жылғы 1 сәуірде Royal Air Force флотының әуе күштері құрылды, оған әдетте ұшақ тасымалдағыштары мен соғыс кемелеріне (Ли-он-Солент сияқты жағалау базаларындағылар да бар) орналасатын RAF бөлімшелері кірді. 1931 жылы Ли қаласының батысында алғашқы шөптік ұшу-қону жолағы салынды, Ли-он-Солент RAF жағалау аймағының штаб-пәтеріне айналды және ірі қайта құру бағдарламасы басталды. 1936 жылғы 14 шілдеде кеңейтілген RAF жағалау аймағы RAF жағалау қолбасшылығына айналды, штаб-пәтері Ли-он-Солентте қалды. Осының салдарынан 1939 жылғы 24 мамырда RAF жағалау қолбасшылығының штаб-пәтері Нортвудқа көшірілді және Ли-он-Солент HMS Daedalus болып жарияланды. Капитан Т. Бултиль Ли-он-Соленттің алғашқы Корольдік теңіз күштері станциясының командирі болды және 1939 жылғы 25 мамырда негізгі су ұшақтары мен резервтік эскадрильясы ретінде қызметке кірісті. Ол бастапқыда Supermarine Walrus амфибиялық ұшақтарымен, сондай-ақ Fairey Seafox және Fairey Swordfish су ұшақтарымен жабдықталды. Эскадрилья ұшқыштарды су ұшақтарын басқаруға оқытты және Fleet Air Arm катапульттік эскадрильялары үшін резервтік ұшқыштарды қамтамасыз етті. Басқа бір бөлім – 771 теңіз әуе эскадрильясы, флоттың қажеттіліктеріне сәйкес құрылған, солтүстік «Х» және оңтүстік «Y» ұшуларымен, Fairey Swordfish торпедалық бомбалаушы және Supermarine Walrus ұшақтарымен жабдықталған. 753 және 754 теңіз әуе эскадрильялары да 1939 жылғы 24 мамырда таратылған RAF бөлімі, RAF теңіз ынтымақтастығы мектебінің негізінде құрылды, ол 1919 жылы Ли-он-Солентте құрылған болатын. 753 NAS Blackburn Shark торпедалық байқаушы-барлаушы екіұшақты және Fairey Seal байқаушы-барлаушы екіұшақты пайдаланды. 754 NAS Supermarine Walrus амфибиялық және Fairey Seafox гидроұшақтарымен, сондай-ақ Percival Vega Gull әскери жаттықтырушы ұшақтарымен жабдықталды. 1939 жылдың мамыр айында бетонды ұшу-қону жолақтарының құрылысы басталды, осылайша RNAS Ли-он-Солент шөптік ұшу-қону жолақтарынан бас тартқан алғашқы әуе базаларының бірі болды. Аталған екі ұшу-қону жолағы: 13/31 бағытындағы және 24/06 бағытындағы ұзындығы. Кейін, тамыз айында 710 теңіз әуе эскадрильясы құрылды. Бұл HMS Albatross су ұшағына қызмет ететін алты Supermarine Walrus ұшағы бар су ұшақтары эскадрильясы болды.

On 1 April 1918, the RNAS combined with the Royal Flying Corps (RFC) to form the Royal Air Force (RAF) and the Lee on Solent Naval Seaplane Training School became an RAF station. Naval aviation training continued throughout the 1920s under the RAF with both Calshot and Lee on Solent providing training in operating seaplanes initially using the wartime Short Type 184s and, from late 1921, the new Fairey IIID. On 1 April 1924, the Fleet Air Arm of the Royal Air Force was formed, encompassing those RAF units that normally embarked on aircraft carriers and fighting ships (including those at shore bases such as Lee on Solent). In 1931 the first grass airstrip at Lee was constructed to the west of the town, Lee on Solent became HQ RAF Coastal Area, and a major rebuilding programme ensued. On 14 July 1936, an expanded RAF Coastal Area became RAF Coastal Command, with the HQ remaining at Lee on Solent. As a consequence, on 24 May 1939, HQ RAF Coastal Command moved to Northwood and Lee on Solent was commissioned as HMS Daedalus. Captain T Bulteel was the first Royal Navy station commander of Lee on Solent and took up post the following day on 25 May 1939. as a Basic Seaplane Training and Pool Squadron. It was initially equipped with Supermarine Walrus amphibian aircraft and, Fairey Seafox and Fairey Swordfish Seaplane aircraft. The squadron trained pilots in operating seaplane aircraft and provided a pilot reserve for Fleet Air Arm catapult squadrons. The other unit was 771 Naval Air Squadron, formed out of a fleet requirements unit, with a northern 'X' flight and southern 'Y' flight, equipped with Fairey Swordfish torpedo bomber and Supermarine Walrus. 753 and 754 Naval Air Squadrons also formed on 24 May 1939, out of the disbanded RAF unit, the School of Naval Co operation RAF, which had itself formed at Lee on Solent in 1919. 753 NAS operated Blackburn Shark torpedo spotter reconnaissance biplane and Fairey Seal spotter reconnaissance biplane. 754 NAS used Supermarine Walrus amphibian and Fairey Seafox floatplane along with Percival Vega Gull military trainer aircraft. May 1939 also saw the construction commence of concrete runways begin thus making RNAS Lee on Solent one of the early airbases to move away from grass airstrips. The two runways in question: heading 13/31 and in length and heading 24/06 with a length of Later on, in August, 710 Naval Air Squadron formed. This was a seaplane squadron with six Supermarine Walrus for the seaplane tender HMS Albatross.

Екінші дүниежүзілік соғыс (19391945)

Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда, Ли-де-Солентте құрылған немесе орналасқан Флоттың әуе күштерінің екінші сап эскадрильялары, 772 әскери-әуе эскадрильясы 771 әскери-әуе эскадрильясының «Y» рейсінен флоттың қажеттіліктері үшін құрылды, төрт «Фейри Семсербалық» су ұшағымен жабдықталды. Сонымен қатар, 778 әскери-әуе эскадрильясына ұшақтар мен қару-жарақтарды сынау және тактиканы бағалау міндеті жүктелді, ол HMS Daedalus-та «Блэкберн Рок» және «Скуа» ұшақтарымен, сондай-ақ «Фейри Семсербалық» және «Супермарин Валрус» ұшақтарымен жұмыс істеді. Қараша айында 770 әскери-әуе эскадрильясы құрылды, ол «де Хавилленд Мот», «Глостер Си Гладиатор», «Блэкберн Скуа» және «Фейри Семсербалық» сияқты әртүрлі ұшақтарды пайдаланды. 1940 жылдың наурыз айында 781 әскери-әуе эскадрильясы, байланыс эскадрильясы құрылды. Ол «де Хавилленд Хорнет Мот», «Фейри Фулмар», «Фейри Семсербалық» және «Супермарин Валрус» сияқты әртүрлі ұшақтармен жабдықталды. 764 әскери-әуе эскадрильясы 1940 жылдың сәуір айында «Аванс» су ұшақтарын даярлау эскадрильясы ретінде құрылды. Ол «Супермарин Валрус» амфибиялық ұшақтарымен және «Фейри Сифокс» және «Фейри Семсербалық» су ұшақтарымен жабдықталды. Эскадрилья 1940 жылдың 3 шілдесінде HMS Daedalus-тан RAF Pembroke Dock-ке кетті, артында «Сифокс» су ұшақтары қалды. 763 әскери-әуе эскадрильясы, торпедалық, бақылаушы, барлау тобы №1, 1940 жылдың мамыр айының соңында RNAS Jersey-ден HMS Daedalus-қа келді. (Адмиралтейство Джерси әуежайын әскери-әуе станциясы ретінде пайдалануға алды. Алайда, Германияның Францияны басып алуына және Ла-Манш аралдарына жақын орналасуына байланысты, үкімет аралдарды қорғау мүмкін емес деп шешті). Эскадрилья Ли-де-Солентте шамамен бір ай болды, содан кейін шілде айында RNAS Worthy Down-ға көшірілді. Бастапқыда HMS Daedalus-қа төрт «Беллман» ангары орнатылды, бірақ 1940 жылдың 16 тамызында Люфтваффе әуе базасына шабуыл жасап, едәуір зақым келтірді. «Юнкерс Ю 88» көп мақсатты ұшақтары мен «Мессершмитт Bf 110» истребитель-бомбардировщиктерінің шабуылынан бірнеше адам қаза тауып, бірнеше ғимаратқа ауыр зақым келтірілді, оның ішінде екі «Беллман» ангары қирады. 780 әскери-әуе эскадрильясы қазан айында RNAS Eastleigh-ден HMS Daedalus-қа келді. Бұл бөлім тәжірибелі азаматтық ұшқыштарды теңіздік ұшуға даярлауды тапсырды. Ол «Блэкберн Шарк», «де Хавилленд Джипси Мот», «де Хавилленд Хорнет Мот», «де Хавилленд Тайгер Мот», «Фейри Семсербалық», «Хокер Харт», «Хокер Нимрод», «Персиваль Проктор» және «Персиваль Вега Гулл» сияқты әртүрлі ұшақтарды пайдаланды. 1940 жылдың соңында 702 әскери-әуе эскадрильясы Ли-де-Солентте ұзақ қашықтыққа соққан катапульттік эскадрилья ретінде қайта құрылды, «Фейри Сифокс» ұшақтарымен қаруланған сауда кемелерінен жұмыс істеді, ал жағалық базасы HMS Daedalus болды. Келесі үш жылда әуе базасын жақсарту жұмыстары жалғасты. Қосымша жер сатып алынып, үшінші ұшу-қону жолағы салынды. Қолданыстағы қысқа ұшу-қону жолағы қайта түзетіліп, ұзартылды, ал 1942 жылы ұзындығы, ені және бағыты: 18/00, 24/06 және 11/29, барлығы кең болды. Осы кезеңде де шашырату ангарларының құрылысы жалғасты. Ақырында сегіз «Фромсон Массиллион» ангары болды, олардың көлемі x, бұл F, H, L, M, N, O, P және R деп белгіленген ангарлар болды. Олар «A&J Main & Co Ltd» компаниясымен он бір ангармен толықтырылды, олардың көлемі «Фромсон» типтеріне ұқсас болды, бірақ есіктері сәл төмен болды. Бұл ангарлар А, В, С, Д, Е, Г, Ж, К, Q, Т және У деп аталды. 1940 жылдың тамызындағы Люфтваффе шабуылы кезінде алғашқы бақылау кеңсесі зақымдалды және оны ауыстыру үшін Адмиралтейство жобалаған жаңа бақылау мұнарасы салынды. Екінші дүниежүзілік соғыстың ортасына қарай әуе базасы бір уақытта бес бірінші және үш екінші сап эскадрильясын қабылдай алатын болды. №26 эскадрильясы сәуір айының соңында Лиге келді, ол «Супермарин Спитфайр Vb» ұшағымен жұмыс істеді және мамыр айының соңында «Супермарин Спитфайр Va» ұшағымен №63 эскадрильясы қосылды, сондай-ақ британдық бір орындық истребитель-бомбардировщик «Хокер Тайфун Ib» жабдықталған, №1320 («Абдулла») рейсі. №268 эскадрильясымен бірге, «Солтүстік Америкалық Мустанг II» американдық ұшағымен жабдықталған, ұзақ қашықтықты, бір орындық ұшақ және №414 эскадрильясы RCAF «Солтүстік Америкалық Мустанг I» ұшағын пайдаланды, бұл бірліктер аралас №34 барлаушы қанаты, Корольдік әуе күштері екінші тактикалық әуе күштері құрады. 1944 жылдың 6 маусымында сағат 0441-де «Оверлорд» операциясына қатысқан алғашқы одақтас ұшақ HMS Daedalus кемесінен ұшып кетті. Әуеде бақылау жасау тобы екі ұшақпен жұмыс істеді, бір ұшақ әуе шабуылына қарсы қорғаныс жасады, ал екінші ұшақ әскери-теңіздік атыс үшін әуеде бақылау жасады. Бұл жұмысты атқару үшін көп ұшақ қажет болды, өйткені шабуыл үшін пайдаланылған жағажайларда ұшақтарды ұстау қажет болды, бірақ ұшақтардың төзімділігі шектеулі болды. «Дейдалус» кемесі «Нептун» операциясын қолдауға 435 рет ұшып шықты, бұл D күні кез келген Ұлыбритания әуежайының ең жоғары көрсеткіші болды.

At the outbreak of the Second World War more Fleet Air Arm second line squadrons either formed or deployed at Lee on Solent, 772 Naval Air Squadron formed out of 'Y' Flight of 771 Naval Air Squadron, as a Fleet Requirements Unit, equipped with four Fairey Swordfish Floatplanes. At the same time a Service Trials Unit was stood up, with 778 Naval Air Squadron tasked with testing aircraft and armament, and assessing tactics, it operated with Blackburn Roc and Skua, along with Fairey Swordfish and Supermarine Walrus at HMS Daedalus and adding Fairey Albacore and Fulmar soon afterwards. In November the Deck Landing Training unit 770 Naval Air Squadron formed with a variety of aircraft, using de Havilland Moth, Gloster Sea Gladiator, Blackburn Skua and Fairey Swordfish. A Communications Squadron was formed in March 1940, 781 Naval Air Squadron. It was equipped with a variety of aircraft including de Havilland Hornet Moth, Fairey Fulmar, Fairey Swordfish and Supermarine Walrus. 764 Naval Air Squadron was formed in April 1940 as an Advance Seaplane Training Squadron. It was equipped with Supermarine Walrus amphibian aircraft, and Fairey Seafox and Fairey Swordfish floatplanes. The squadron left HMS Daedalus for RAF Pembroke Dock on the 3 July 1940, leaving behind its Seafox floatplanes. 763 Naval Air Squadron, Torpedo, Spotter, Reconnaissance Pool No.1, arrived at HMS Daedalus from RNAS Jersey at the end of May 1940. (The Admiralty had taken over Jersey Airport, to use as a Naval air station. However, due to the German occupation of France and the proximity to the Channel Islands, the Government concluded the Islands weren't defendable). The squadron remained at Lee on Solent for around one month before moving to RNAS Worthy Down in July. Four Bellman hangars were initially erected at HMS Daedalus, but on 16 August 1940 the Luftwaffe attacked the airbase and caused considerable damage. In the air raid by Junkers Ju 88 multirole combat aircraft and Messerschmitt Bf 110 fighter bomber aircraft, a number of people were killed and several buildings were seriously damaged, including destroying two of the Bellman hangars. 780 Naval Air Squadron arrived at HMS Daedalus from RNAS Eastleigh in October. This unit provided a conversion course tasked with training experienced civilian pilots in naval flying. It operated a variety of aircraft, including Blackburn Shark, de Havilland Gipsy Moth, de Havilland Hornet Moth, de Havilland Tiger Moth, Fairey Swordfish, Hawker Hart, Hawker Nimrod, Percival Proctor, and Percival Vega Gull. Then at the end of 1940 702 Naval Air Squadron reformed at Lee on Solent as a Long Range catapult squadron, operating with Fairey Seafox from armed merchant cruisers, with its shore base being HMS Daedalus. Improvements to the airbase were ongoing during the next three years. Additional land was acquired and a third runway was constructed. The existing shorter runway was re aligned and extended, and by 1942 the lengths, width and orientation were: 18/00 , 24/06 and 11/29 , all by wide. Construction of dispersal hangars also continued over the same period. There was eventually eight Fromson Massillion hangars with a footprint measuring x , these were hangars designated F, H, L, M, N, O, P and R. They were augmented with eleven hangars by A&J Main & Co Ltd, their footprint was identical to the fromson type, but had slightly lower doors. These hangars were designated A, B, C, D, E, G, J, K, Q, T and U. The original Watch Office was damaged during the August 1940 attack by the Luftwaffe’ and a new Admiralty designed control tower was constructed to replace it. By the middle of the Second World War the airbase had the capacity for five first line and three second line squadrons, at any one time. No. 26 Squadron arrived at Lee on Solent at the end of April, operating with Supermarine Spitfire Vb and was joined by the Supermarine Spitfire Va aircraft of No. 63 Squadron at the end of May and the British single seat fighter bomber Hawker Typhoon Ib equipped, No. 1320 ('Abdullah') Flight. Together with No. 268 Squadron, equipped with North American Mustang II an American long range, single seat fighter and No. 414 Squadron RCAF operating North American Mustang I, this mixture of units formed the Air Spotting Pool, operated by No. 34 Reconnaissance Wing, of the RAF Second Tactical Air Force. On 6 June 1944, at 0441 hours, the first allied aircraft to take part in Operation Overlord took off from HMS Daedalus. The Air Spotting Pool operated as pairs with one aircraft covering against an air attack while the other aircraft provided aerial spotting for naval gunfire support. A large number of aircraft was required for this work because of the need to maintain aircraft over the beaches used for the invasion but with aircraft that had a limited endurance. The number of sorties from HMS Daedalus in support of Operation Neptune was 435 and this was the highest total achieved by any UK airfield on D Day.

HMS Ariel (19591965)

Соғыстан кейін ол маңызды рөл атқара берді, 1959 жылғы 31 қазанда HMS Ariel деп қайта аталды, бұл оның электр, радар және құрлықтағы оқуға бағытталған екенін көрсетеді; ол 1961 жылы жабылуға дейін Worthy Down Royal Naval Air Electrical Training Establishment мекемесінің жұмысын өз мойнына алды. 1962 жылы әскери ортада сынақтан өткізу мақсатымен Бірлескен қызметтік Хоберкрафт бөлімшесі құрылды, одан кейін Әуе станциясы 1965 жылғы 5 қазанда HMS Daedalus деген есімге қайта оралды. Флоттың әуе күштері 1972 жылғы қарашада құрылған RNAS Лидедегі жеке тікұшақ іздеу және құтқару (SAR) ұшуын жүзеге асырды. Бұл 1973 жылғы 12 ақпаннан бастап RAF Торни аралында таратылған Корольдік әуе күштерінің SAR ұшуын тиімді түрде алмастырды. Таңнан кешке дейін, 15 минуттік дайындықпен, Шығыс Сассекстегі Бичи Хедтен Девондағы Старт Пойнтқа дейін Сауда және өнеркәсіп министрлігі тапсырысымен азаматтық іздеу және құтқару қызметін ұсыну қажеттігі болды. Ұшу 1982 жылғы сәуірден бастап қолданылмайды, бірақ 1983 жылғы ақпаннан бастап RNAS Портлендтегі (HMS Osprey) 772 теңіз әуе эскадрильясы HMS Daedalus-та бөлімше құрып жұмыс істеді: SAR-ды қамтитын «C» ұшуы, ол 1985 жылғы тамыздан 1988 жылғы наурызға дейін тәуелсіз бөлім болды (уақытша No. 22 эскадрильясымен ауыстырылды, содан кейін азаматтық теңіз күзетінің тікұшағы). Ол екі түрлі тікұшақ моделін ұшырды:

Westland Whirlwind HAR.9 (1972 жылғы қараша – 1977 жылғы наурыз)
Westland Wessex HU.5 (1977 жылғы сәуір – 1982 жылғы наурыз), (1983 жылғы ақпан – 1988 жылғы наурыз)

Бұрынғы бөлімшелер мен ұшақтар

Корольдік әуе күштері мен Корольдік теңіз-әскери флотының әуе күштеріне қарасты Соленттегі Лиде орналасқан бұрынғы ұшқыш бөлімдер мен маңызды ұшпайтын бөлімдердің тізімі. RAF жағалау аймағы мен RAF жағалау командалығы да бір кезде мұнда орналасқан.