Кіріспе
Бактериялық ақуыздар класы. Коагулаза – бірнеше микроорганизмдер өндіретін ақуыз ферменті, ол фибриногенді фибринге айналдыруға мүмкіндік береді. Зертханада ол Staphylococcus түрлерінің арасын ажырату үшін қолданылады. Маңыздысы, S. aureus көбінесе коагулазаға оң нәтиже береді, яғни оң нәтижелі коагулаза тесті S. aureus немесе басқа 11 коагулазаға оң нәтижелі стафилококктардың бар екенін көрсетеді. Ал теріс нәтижелі коагулаза тесті S. epidermidis немесе S. saprophyticus сияқты коагулазаға теріс нәтижелі организмдердің бар екенін көрсетеді. Дегенмен, қазір S. aureus-тің барлығы коагулазаға оң нәтиже бермейтіні белгілі. Коагулазаға оң нәтижелі стафилококктар көбінесе патогенді болып табылады, ал коагулазаға теріс нәтижелі стафилококктар көбінесе мүмкіндік инфекцияларымен байланысты. Коагулазаны Yersinia pestis те өндіреді. Коагулаза қандағы протромбинмен әрекеттеседі. Соның нәтижесінде пайда болатын кешен стафилотромбин деп аталады, ол ферментті протеаза ретінде әрекет етуге және бауырда өндірілетін фибриноген плазма ақуызын фибринге айналдыруға мүмкіндік береді. Бұл қанның ұюына себеп болады. Коагулаза S. aureus бактериясының бетіне тығыз байланысады және қанмен жанасқанда оның бетін фибринмен қаптауы мүмкін. Фибриннің түйірленуі бактерияны фагоцитозден қорғайды және оны иесінің басқа қорғаныс механизмдерінен оқшаулайды. Сондықтан фибрин қабығы бактерияларды одан да қауіпті етеді. Байланысқан коагулаза MSCRAMM адгезин ақуыздарының кең отбасының бір бөлігі болып табылады.
Coagulase is a protein enzyme produced by several microorganisms that enables the conversion of fibrinogen to fibrin. In the laboratory, it is used to distinguish between different types of Staphylococcus isolates. Importantly, S. aureus is generally coagulase positive, meaning that a positive coagulase test would indicate the presence of S. aureus or any of the other 11 coagulase positive Staphylococci. A negative coagulase test would instead show the presence of coagulase negative organisms such as S. epidermidis or S. saprophyticus. However, it is now known that not all S. aureus are coagulase positive. Whereas coagulase positive Staphylococci are usually pathogenic, coagulase negative Staphylococci are more often associated with opportunistic infection. It is also produced by Yersinia pestis. Coagulase reacts with prothrombin in the blood. The resulting complex is called staphylothrombin, which enables the enzyme to act as a protease to convert fibrinogen, a plasma protein produced by the liver, to fibrin. This results in clotting of the blood. Coagulase is tightly bound to the surface of the bacterium S. aureus and can coat its surface with fibrin upon contact with blood. The fibrin clot may protect the bacterium from phagocytosis and isolate it from other defenses of the host. The fibrin coat can therefore make the bacteria more virulent. Bound coagulase is part of the larger family of MSCRAMM adhesin proteins.
Тромбтың сынағы
Коагуляция сынағы дәстүрлі түрде Staphylococcus aureus-ті коагуляция теріс стафилококктардан ажырату үшін қолданылады. S. aureus коагулязаның екі түрін (атап айтқанда, байланысқан коагуляза және еркін коагуляза) шығарады. Байланысқан коагуляза, әлдебір "жабысу факторы" ретінде белгілі, препараттық коагуляция сынағын жүргізу арқылы анықталады, ал еркін коагуляза түтікшелік коагуляция сынағы арқылы анықталады.
Слайдты сынау
Автоаглютинацияны жоққа шығару үшін теріс бақылаумен слайдтық коагуляция сынағы жүргізіледі. Үлгі нөмірімен, сынақ (T) және бақылау (C) деп белгіленген слайдқа екі тамшы физиологиялық тұзды ерітінді салынады. Екі тұзды ерітінді тамшысын сыналынатын организммен сым тізбегі, түзу сым немесе ағаш таяқша арқылы эмульсиялайды. Сынақ тамшысына бір тамшы плазма (ЭДТА-мен антикоагуляцияланған қоян плазмасы ұсынылады) қосылып, жақсы араластырылады, содан кейін слайдты шамамен 10 секунд бойы ақырын шайқап отырады. Егер нәтиже "оң" болса, 10 секунд ішінде плазмада макроскопиялық түйірлену байқалады, ал тұзды ерітінді тамшысында түйірлену болмайды. Егер нәтиже "теріс" болса, түйірлену байқалмайды. Егер слайдтық коагуляция сынағы теріс нәтиже берсе, нәтижені растау үшін түтікшелік сынақ жүргізілуі керек. Екі тамшыда түйірлену байқалса, бұл автоаглютинацияны көрсетеді, сондықтан түтікшелік сынақ жүргізілуі тиіс. Түтікшелік сынақ барлық мекемелерде жүргізілмейді, бірақ нәтиже көбінесе зертханадағы қан егісінің нәтижелеріне байланысты болады.
Түтікті сынау
Түтікшелік тест, грам-оң кокктер (яғни, каталазаға оң реакция беретін) стафилококк колониясымен инокуляцияланған қоян плазмасын қолданады. Түтікше 37°C температурада 1,5 сағат инкубацияланады. Егер нәтиже теріс болса, инкубация 18 сағатқа дейін жалғастырылады. Егер "оң" (мысалы, күдікті колония S. aureus болса), плазма ұйып, қан қыстырығы пайда болады (кейде қыстық өте айқын болып, сұйықтық толығымен қатаяды). Егер "теріс" болса, плазма сұйық күйде қалады. Теріс нәтиже S. epidermidis болуы мүмкін, бірақ бұл тек биохимиялық тесттерді, аналитикалық профиль индексі әдістерін қолдана отырып, толық сәйкестендіру тестімен расталады. Егер сынаманы бөлме температурасында 30 минут немесе тоңазытқышта 10 минут салқындатуға рұқсат етілмесе, жалған теріс нәтиже болуы мүмкін, себебі сарысу еруі мүмкін. Егер нәтиже шынымен теріс болса, сарысу салқындағаннан кейін сұйық күйде қалады. Коагулаза оң стафилококктар тізімі: Staphylococcus aureus subsp. anaerobius, S. aureus subsp. aureus, S. delphini, S. hyicus, S. intermedius, S. lutrae және Staphylococcus schleiferi subsp. coagulans. Клиникалық маңызы бар коагулаза теріс стафилококктар тізімі: S. saprophyticus, S. cohnii subsp. cohnii, S. cohnii subsp. urealyticum, S. captitus subsp. captitus, S. warneri, S. hominis, S. epidermidis, S. caprae және S. lugdunensis.