Кіріспе

Зимбабве мен Мозамбиктегі Оңде аңғары Зимбабведің шығыс шекарасынан Мозамбикке дейін созылады. Аңғар Шығыс жотасының бөлігі болып табылады. Аңғар Мутаре қаласынан шамамен, ал Нянгадан да қашықтықта орналасқан. Нянга таулары мен Нянга ұлттық паркі аңғардың батыс шекарасын құрайды.

Қол жеткізу

Мутареден келгенде, Нянгаға қарай жолдың шамамен 50 км-де бұрылыс орналасқан. Аңғарға түсетін жол асфальтталған және 20 шақырымға жуық қашықтықта 800 метрге дейін тік құлдырап, иіліп-бұрылып төмен түседі. Асфальтталған жолдан шығып, аңғардың көп бөлігіне қызмет ететін жақсы тозаңды жолдар бар.

Климат

Хонде аңғарының климаты көбінесе қоңыржай. Қазан айының соңынан сәуір айының соңына дейін жаз айлары, ауа райы ыстық әрі ылғалды болады. Температура 28°C-қа дейін көтерілуі мүмкін, бұл жауын-шашынның көп бөлігі түсетін кезең. Мамырдан шілде айының басына дейін қысқы маусымда температура өте төмендеп, 2°C-қа дейін түсуі мүмкін. Ал қыркүйектен қазанға дейін көктемде ауа температурасы орташа есеппен 25-30°C шамасында болады. Жауын-шашынның көп бөлігі конвекциялық типке жатады. Жыл бойы әртүрлі уақыттарда, қалыпты конвекциялық жауын-шашынға қоса, орографиялық жауын-шашын да болады. Сондықтан, елдің бұл бөлігінде жауын-шашын ең көп түседі, себебі ол елдің 5 аймағының бірінші аймағында орналасқан, ал бірінші аймақ ең көп жауын-шашын алады. Аймақ жоталы жерде болғандықтан, қыстары суық болады, бірақ жалпы алғанда аймақтың климаты өте жағымды.

Топография

Хонде аңғарының орташа биіктігі теңіз деңгейінен шамамен 900 метрді құрайды, ал оның жақын маңайы 1800 метрден асып кетеді. Осы жер бедерінің күрт төмендеуі нәтижесінде әсем Мтарази және оған жақын орналасқан Мучуруру сарқырамалары пайда болған, олар жергілікті туристер арасында танымал.

Флора

Зимбабведегі Хонде аңғарының 500 шаршы шақырымы кеңінен өңделеді, көбінесе гравитациялық суару арналарымен суғару жүргізіледі. Хонде аңғарының осы бөлігінде Пунгве өзенін қоректендіретін көптеген кішігірім салалар кеңінен пайдаланылады.

Фауна

Хонде аңғары – Зимбабведегі құстарды бақылауға арналған ең танымал орындардың бірі. Бұл аймақта Мозамбикпен шектес жерлерден басқа, аймақтың көп бөлігінде кездеспейтін көптеген түрлерді кездестіруге болады. Бұл құнарлы аңғар теңіз деңгейінен 850 метр биіктікте жатыр және Зимбабведегі шай өндірудің маңызды аймақтарының бірі болып табылады. Ерекше түрлер: Анчьетаның шаграсы, мұртты шөп құсы, қызыл қанатты сораңғы, қара қанатты бишоп, қызыл бетті қызылқұс, кіші тұқымшақ, әнші цистикола, қызыл тамақты егіз құсқа паразит болатын егіз құс, сирек жылдам құс, ақшыл балқұрық, жасыл арқалы тоқылдақ, жолақты жасыл бұршақ, сары жолақты жасыл бұршақ, күміс жамбасты бұршақ, ақ құлақты барбет, ақшыл батис, қара тамақты құс, өзгермелі күнқұс, қола түсті күнқұс, зәйтүн түсті күнқұс, сары ішті құсқұсқұс, сұр құсқұсқұс, көк дақты ағаш көгершін, қара маңдайлы бұталы торғай. Мекендеу орталары: жазық және өзен жағалауындағы орман, батпақ, миомбо орманды жерлер, шай плантациялары, жүгері егістіктері. Құстарды бақылау: Аңғарда құстарды бақылауға арналған төрт негізгі аймақ бар: Аберфойл клубының маңындағы аймақ; Клубтың үстіндегі Гленэйглс табиғат қорығы, Шығыс Хайленд шай плантациясы және Аберфойлден 25 км қашықтықтағы Катийо шай плантациясы.

Су ресурстары

Хонде аңғарының сумен жабдықталуы шағын құбыр жүйелерінен және шағын қалаларды, даму орталықтарын, коммерциялық егістіктерді, қызмет көрсету орталықтары мен кейбір ауылдарды қамтамасыз ететін моторлы сорғылардан тұрады. Сонымен қатар, дамыған нысандарға қосылмаған өзен жағалауындағы ауылдық қауымдар өзендерден тікелей су алады. Хауна, Сачисуко, Хонде Армиясы, Зинди, Саманга, Мпотедзи және Сахуманида шамамен жеті шағын және орта көлемді есептегішті құбыр су жүйесі бар. Бұдан өзге, бірнеше ауылдар мен мектептерге су жеткізетін кішкентай, есептегішсіз сумен жабдықтау схемалары да бар. Белгілі кішкентай есептегішсіз сумен жабдықтау схемалары: "Хонде" "Пово" құбыр жүйесі, "Чингайра" құбыр жүйесі, "Сент-Колумб" орта мектебі, "Сагамбе" бастауыш және орта мектебі, "Мариге" су жобасы, "Махобо" құбыр жүйесі және "Мупенга" гравитациялық су жүйесі.

Экономика

Бұл аймақ төменде жатыр және ыстық болғандықтан, банан, шай және кофе өсіруге өте қолайлы. Жақсы танымал Қатыйо, Аберфойл, Румбизи және Чивира шай шаруашылықтары осы аңғарда орналасқан. Дегенмен, 2011 жылдан бері негізінен банан өндірісіне көшкен көптеген шағын және жеке шаруашылық фермерлері де бар. Хонде аңғарында бірнеше қолмен жұмыс істейтін суару жүйелері жұмыс істейді. Аңғардың ішіндегі негізгі қалалардың бірі – Хауна. Хауна қазіргі таңда қоғамдық ауруханаға ие.

Электр энергиясын өндіру

Қазірге дейін Nyamhingura, Duru, Pungwe A, B & C және Hauna электр станцияларын қуатпен қамтамасыз ететін электр энергиясын өндіру жобалары іске қосылды. Барлық станцияларды Nyangani Renewable Energy (Pvt) Ltd басқарады, олардың жалпы орнатылған қуаты 27 МВт; Жылдық орташа өндірісі 80,000 МВт/сағ.

Білім

Хонде аңғарында бірнеше мектеп және жоғары білім беру мекемелері бар.