Кіріспе
Шашты кептіруге арналған үй техникасының түрі. Шашты кептіргіш, шашты кептіргіш немесе фен – ылғал шашты құрғату үшін судың булануын жылдамдату мақсатында қоршаған ортаның немесе ыстық ауаның үстінен соққымен өтетін электромеханикалық құрылғы. Фендер шаштың пішіні мен стильін жақсырақ бақылауға мүмкіндік береді, себебі әрбір талдың ішіндегі уақытша сутекті байланыстардың қалыптасуын үдетеді және бақылайды. Бұл байланыстар күшті (тұрақты толқын құралымдарымен қалыптасқан күкірт байланыстарына қарағанда шашты қалыптастыруға жарайды), бірақ уақытша және ылғалға өте сезімтал. Олар шашты бір рет жуғанда жоғалады. Фенмен жасалған шаш үлгілері көбінесе көлемді және ұқыпты болады, кептіру кезінде кернеу, бекіту және көтеру үшін стильдеу құралдарымен, шаш щеткаларымен және тарақтармен одан әрі жақсартуға болады. Фендер 19 ғасырдың соңында ойлап табылды. Алғашқы, тұрақты модельді Франциядағы шаштараздық салонынан Александр Ф. Годфрой жасаған. Қолға ұсталатын, тұрмыстық фен 1920 жылы пайда болды. Фендер сұлулық салондарында кәсіби шаш стилисттерімен және тұтынушылармен үйде қолданылады.
A hair dryer, hairdryer, hairdrier or blow dryer is an electromechanical device that blows ambient or hot air over damp hair to speed the evaporation of water to dry the hair. Blow dryers enable better control over the shape and style of hair, by accelerating and controlling the formation of temporary hydrogen bonds within each strand. These bonds are powerful (allowing stronger hair shaping than the sulfur bonds formed by permanent waving products) but are temporary and extremely vulnerable to humidity. They disappear with a single washing of the hair. Hairstyles using blow dryers usually have volume and discipline, which can be further improved with styling products, hairbrushes, and combs during drying to add tension, hold and lift. Blow dryers were invented in the late 19th century. The first, stationary, model was created by Alexandre F. Godefroy in his salon in France. The handheld, household hair dryer first appeared in 1920. Blow dryers are used in beauty salons by professional stylists and in the household by consumers.
Функция
Шашты кептіру құралдарының көпшілігі электрлік қыздыру орамдарынан және ауаны үрлейтін желдеткіштен тұрады (әдетте универсалды мотормен қуатталады). Көптеген құрғақшаштардағы қыздыру элементі – мика оқшаулағыштарына оралған, жалаңаш, спираль тәрізді нихром сымы. Нихром жоғары кедергісіне және қызған кезде тот басуға төмен бейімділігіне байланысты қолданылады. 2007 жылы дүкендерде жүргізілген сауалнама көрсеткендей, көптеген шашты кептіру құралдары «жедел жылу» мүмкіндігіне ие болғандықтан керамикалық қыздыру элементтерімен (керамикалық жылытқыштар сияқты) жабдықталған. Бұл құралдардың қызуына және шаштың кебуіне аз уақыт кететінін білдіреді. Осы құралдардың көптеген түрлерінде «қалыпты режим» түймелері бар, олар қыздырғышты өшіріп, түйме басылғанда бөлме температурасындағы ауаны үрлейді. Бұл функция шаштың түрін сақтап тұруға көмектеседі. Салқын ауа шаштың ұшының бөлінуін азайтады және шаштың жылтырлығын арттыруға көмектеседі. Көптеген құралдар «иондық» режиммен жабдықталған, ол шаштағы статикалық электрдің жиналуын азайтады, бірақ иондық технологияның тиімділігі күмәнді. Өндірушілер бұл шашты «тегіс» етеді деп мәлімдейді. Шашты кептіру құралдары диффузорлар, ауа ағынын шоғырландырғыштар және тарақшалы саптамалар сияқты қосымша жиынтықтармен қол жетімді. Диффузор – жұқа, боялған, химически иістелген немесе табиғи түрде иіліп тұратын шаштарға қолданылатын жиынтық. Ол ауа ағынын таратып, шашты кептіру кезінде оның шашырауына жол бермейді. Шаш баяу кебеді, төмен температурада және физикалық әсер аз болады. Бұл шаштың ұшының бөлінуіне қарсы тұрады және оған көлем береді. Ауа ағынын шоғырландырғыш диффузордың кері әрекетін жасайды. Ол кептіргіштің ұшын тарылтады, соның салдарынан жылуды бір нүктеге шоғырландырып, оны жылдам кептіруге көмектеседі. Тарақшалы саптама ауа ағынын шоғырландырғышқа ұқсас, бірақ ол тарақ тістерімен аяқталады, сондықтан пайдаланушы шашты щетка немесе тарақ қолданбастан кептіре алады. Шашты кептіру құралдары бас құрттарын емдеудің тиімді құралы ретінде танылған.
Түрлері
Бүгінде екі негізгі типтегі шаш кептіргіштері бар: қолға ұсталатын және бекітілген күмбезді кептіргіштер. Күмбезді кептіргіште адамның басына кигізілетін қатты пластиктен жасалған күмбез болады, ол шашты кептіруге арналған. Ыстық ауа күмбездің ішкі жағындағы кішкентай тесіктер арқылы соғылып, шашты тегіс кептіреді. Күмбезді кептіргіштер көбінесе шаштараздықтарда кездеседі.
Шашты кептіргіш щеткасы
Шашты кептіруге арналған щетка (сонымен қатар "ыстық ауа щеткасы", "дөңгелек щеткалы шашты кептіру құралы" және "шаш үлгісін жасаушы") щетка пішінінде болады және көлем беру үшін де қолданылады. Дөңгелек щеткалы шашты кептіру құралдарының екі түрі бар: айналмалы және статикалық. Айналмалы дөңгелек щеткалы шашты кептіру құралдарында цилиндрлер автоматты түрде айналады, ал статикалық дөңгелек щеткалы шашты кептіру құралдарында айналмайды.
Тарих
1888 жылы француз стилисті Александр Годфрой алғашқы шашты кептіргішті ойлап тапты. Оның өнертабысы газ пешінің түтін шығаратын құбырына бекітілетін, үлкен отыратын нұсқадағы капоттан тұрды. Годфрой оны Франциядағы шаштаразында пайдалану үшін жасады, ол қолмен ұстауға арналмаған еді. Оны пайдалану үшін адамның астында отыруы қажет болатын. Армян-американдық өнертапқыш Габриэль Казанджан 1911 жылы АҚШ-та алғашқы шаш кептіргішті патенттеді. 1920 жылдар шамасында шаш кептіргіштер қолмен ұсталатын түрде нарыққа шыға бастады. Бұл National Stamping and Electricworks компаниясының White Cross таңбасымен, содан кейін U.S. Racine Universal Motor Company және Hamilton Beach Co. компанияларының жаңалықтарының арқасында мүмкін болды, бұл кептіргішті қолмен ұстауға жететіндей кішкентай етуге мүмкіндік берді. Тіпті 1920 жылдары да жаңа кептіргіштер көбінесе ауыр, шамамен және пайдалану қиын болды. Олардың көптеген жағдайларда қызып кетуі және электр тогынан зардап шегуі де жиі кездесетін. Шаш кептіргіштер тек 100 ваттты пайдалана алды, бұл шашты кептіруге қажетті уақытты ұзартты (қазіргі орташа кептіргіш 2000 ваттқа дейін жылуды пайдалана алады). 1920 жылдан бері шаш кептіргіштің дамуы негізінен қуатын арттыруға және сыртқы түрі мен материалдық өзгерістерге бағытталған. Шындығында, кептіргіштің механизмі оның пайда болғаннан бері едәуір өзгерген жоқ. Шаш кептіргіштің маңызды өзгерістерінің бірі – оны пластиктен жасау, осылайша оның салмағы жеңілдеді. Бұл 1960 жылдары жақсырақ электр моторларының енгізілуімен және пластиктің жақсаруымен кең таралды. Тағы бір маңызды өзгеріс 1954 жылы GEC компаниясы кептіргіштің дизайнын өзгертіп, моторды корпус ішіне орналастырғанда болды. 1951 жылы тұтынушыларға капотты кептіргіш таныстырылды. Бұл түрде кептіргіш, әдетте кішкентай портативті қорапта орналасып, тесіктері бар капотқа қосылатын түтік арқылы жұмыс істеді, оны адам басына орнатуға болады. Бұл бүкіл басқа бірдей мөлшерде жылу беру арқылы жұмыс істеді. 1950 жылдары салондарда ең көп кездесетін қатаң капотты шаш кептіргіш те пайда болды. Оның адам басына оралатын қатты пластиктен жасалған шлемшесі бар. Бұл кептіргіш 1950 жылдардағы капотты кептіргіш сияқты жұмыс істейді, бірақ әлдеқайда жоғары қуатты. 2000 жылға қарай шаш кептіргіштерден болатын өлім-жітім саны жылына төрт адамнан аспайтын деңгейге түсті, бұл 20 ғасырдың ортасындағы электр тогынан зардап шеккен жүздеген жағдайлардан күрт өзгешелік.
Мәдени сілтемелер
Британдық тарихи драмалық телесериал «Даунтон Абби» 1925 жылы өткен 6-шы маусымның 9-шы эпизодында бір кейіпкер портативті шаш кептіргіш (фен) сатып алғанда осы өнертапқыштың пайда болуын көрсетті.