Кіріспе

АҚШ президенті үшін тәуелсіз саяси науқан. Ральф Надердің, саяси белсенді, автор, лекторы және адвокаттың 2004 жылғы президенттік науқаны 23 ақпан 2004 жылы басталды. Бұл Надердің үшінші президенттік науқаны болды, ол 1996 және 2000 жылдары Жасыл партиясынан кандидат ретінде қатысқан; 2004 жылы ол тәуелсіз кандидат ретінде бақ сынады. Надер 2002 жылы АҚШ Реформалық партиясының қолдауын алды, соның арқасында бірнеше штаттың дауыс бюллетенінде Реформалық партияның кандидаты ретінде тіркелді. Кейбір штаттарда Надер тәуелсіз кандидат ретінде, ал басқа штаттарда дауыс беруге қатысу шарттарын орындамаған деп есептелді.

Өмірбаян

2003 жылдың сәуірінде Salon басылымы Ральф Надердің 2004 жылы президенттікке кандидат болу мүмкіндігін қарастырып жатқанын, сондай-ақ ол оған ұмтылып бара жатқанын хабарлады. Ол бірнеше «Жасыл партия» өкілдерімен осы мүмкіндікті талқылады. 2003 жылдың желтоқсанында ол келесі жылы «Жасыл партияның» президенттік тізіміне түспейтінін жариялады.

Хабарландыру

Надер 2004 жылғы 22 ақпанда NBC телеарнасының "Пресспен кездесу" бағдарламасында президенттікке кандидат болады деген ниетін жариялады. Демократтардың ішкі сайлауына қатысқан кандидаттар да Надердің жариялауын елеусіз қалдырды. Джон Керри «Бұл жарыста барлық адамға үндеу жасауды жоспарлап отырмын, соңында біз баламаны қажетсіз етеміз» деді. Ал Джон Эдвардс идеологиялық спектрдегі сайлаушыларды біріктіруді мақсат ететінін және Надердің «менің үгіт науқаныма ешқандай әсері болмайды» деп жауап берді.

Популистік партия

Жаңа саяси партия құру арқылы, тәуелсіз кандидат ретінде тіркелуге қарағанда сайлау бюллетеніне қол жеткізу оңайрақ болатын штаттарда Ральф Надердің штабы Популистік партияны құруды жөн көрді. Надер 2004 жылғы жалпы сайлау бюллетеніне Миннесота штатында "Артық өмір" және Луизиана штатында "Жақсырақ өмір" деген атаумен енді. Бұл Популистік партияның бұрынғы американдық осы аттас партиямен де, немесе Дэвид Дьюк және Бо Гритц сияқты кандидаттарды ұсынған, сондай-ақ расистік, ақ үстемдік ұйымы деп танылған, ХХ ғасырдың соңындағы Популистік партиямен де ешқандай байланысы болған жоқ. Надердің штабы жаңа Популистік партия ұйымының 2004 жылы Ральф Надерге дауыс беруге мүмкіндік беру мақсатында ғана құрылатынын күткен. Алайда, Мэриленд штатының Популистік партиясы 2005 және 2006 жылғы сайлауларда губернаторлыққа, басқа да штаттық лауазымдарға, ал жергілікті деңгейде штаттық жиналысқа, округтік және қалалық лауазымдарға кандидаттарды тіркеуге тырысты.

Басқа тараптар

Делавэр штатында Надер 15 тамызда Делавэрдің тәуелсіз партиясының қолдауын қабылдады. Нью-Йорк штатында Надерді Тәуелсіздік партиясы өздерінің партиялық конвенциясында кандидат ретінде ұсынды, сонымен қатар ол Бейбітшілік және Әділдік партиясының бюллетеньдері бойынша дауыс беруге қойылды.

Дауыс беру бюллетеньдері

2004 жылдың 26 қазанында Надер 34 штаттың және Вашингтон қаласының дауыс бюллетенінде тіркелді, ал Калифорния, Джорджия, Индиана, Массачусетс, Миссури, Огайо, Оклахома және Вирджиния штаттарында бюллетеньге енбеді. 2004 жылдың 5 сәуірінде Надер Орегон штатының дауыс бюллетеніне кіруге тырысып, сәтсіз аяқтады. "Жазбада көрсетілмеген ережелер" 700-ден астам жарамды сайлаушының қолтаңбасын жарамсыз деп таныды, олардың барлығын округтік сайлау органдары тексеріп, әр параққа куәландыратын қол қойып, мөр басып растаған болатын. Бұл қолтаңбалардың азайтылуы Надерге қажетті 15 306 қолтаңбадан 218-і жетпейтінін көрсетті. Ол қажетті қолтаңбаларды жинап, петиция ұсынуға уәде берді. Мемлекеттік хатшы Билл Брэдбери көптеген қолтаңбаларды жалған деп таныды; Марион округінің апелляциялық соты бұл әрекеттің конституцияға қайшы екенін, себебі Брэдберидің жарамсыздық критерийлері сайлау кодексінде көрсетілмеген "жазбада көрсетілмеген ережелерге" негізделгенін анықтады, бірақ штаттың Жоғарғы соты бұл шешімді кейіннен өзгертіп жіберді. Надер бұл шешімге АҚШ Жоғарғы сотына шағымданып, бірақ 2004 жылғы сайлауға дейін шешім шығарылмады. Надердің аты бюллетеньге жазылмаған көптеген штаттарда Надер/Камехо таңдауына қолмен дауыс беруге рұқсат берілді және олар есепке алынды. Алабама және Нью-Йорк штаттарында дауыс бюллетеніне кандидаттық жолдасы Питер Камехоның орнына Америка Коммуникациялық жұмыскерлерінің вице-президенті Ян Д. Пирс, ал 2000 жылы "Надер үшін еңбек" қозғалысын басқарған тұлға енгізілді. Пирс Огайо штатында да оның кандидаттық жолдасы ретінде тіркелген, бірақ олар бюллетеньге енбеді. Монтана штатында Камехоның орнына Ада округының (Айдахо штаты) Жасыл партиясының белсендісі және "Айдахо патриоттары" ұйымының негізін қалаушы Карен Санчирико келді.

Конгресс қара нәсілділер тобымен кездесу

Надер Конгресс қара нәсілділер тобымен кездесуге қатысты. Кездесу тез арада дау-жанжалға ұласып, бірнеше CBC мүшесі наразылық білдіріп кетіп қалды. Надер президент Джордж Буштың ықпалын әлсірету үшін жеткілікті мөлшерде тәуелсіз сайлаушылар мен республикашылдарды өз жағына тарта алатынын мәлімдеді. Топ мүшелері дауыс бөлгенінің Демократиялық партияның үміткері Джон Керриге зиян келтіретінінен қорқып, Надерді президенттікке кандидат болудан бас тартуға шақырды. Өкіл Шейла Джексон Ли (D TX) алдағы сайлауды "топ мүшелерінің сайлау округіндегі азаматтар үшін өмір мен өлім сауалы" деп атады. Надер конгрессмен Мел Уоттті өзіне қатысты екі рет "құмарлықсыз нәсілдік сөз" айтқан деп айыптады. Надер топ төрағасы Илайджа Каммингске кешірім сұрап хат жолдады, бірақ оған жауап келмеді.

Сын

Бірқатар либералды саяси тұлғалар, оның ішінде 2000 жылы Надердің сайлауалды кампаниясын қолдағандар, одан 2004 жылы сайлауға түспеуді сұрады. Бір демократ RalphDontRun.net деген веб-сайт ашып, Надерді сайлауға түспеуге шақырды, содан кейін оның қолдаушыларын демократтық үміткер Джон Керриді қолдауға өтінді. Надер бұл сынға жауап ретінде, оның қарсыластары оны саясат тұрғысынан кінәлай алмайтынының дәлелі екенін айтты және сол кезде 45 миллионға жуық американдық медициналық сақтандырудан құр қалған еді деген дерекке сілтеме жасады.