Кіріспе

Marvel Comics кейіпкері, Marvel Comics кейіпкері. Один Борсон, Барлығының Әкесі – Marvel Comics баспасынан шыққан американдық комикстерде кездесетін ойдан шығарылған кейіпкер. Алғаш рет "Жолға бастар құпия" комиксінің 85-ші санында (1962 жылғы қазан) еске алынса, кейіпкер алғаш рет 86-шы санында (1962 жылғы қараша) пайда болды. Ол Стен Ли мен Джек Кирбидің қаламынан туған, скандинавия мифологиясының Один бейнесінен бейімделген. Кейіпкер Тордың әкесі және Асгардтың бұрынғы патшасы ретінде бейнеленеді. Энтони Хопкинс Марвел кинематографиялық әлеміндегі (MCU) "Тор" (2011), "Тор: Қара әлем" (2013) және "Тор: Рагнарок" (2017) фильмдерінде осы кейіпкерді сомдады.

Жариялану тарихы

Один алғаш рет "Жолға бастар сыр" журналының 85-ші санында (1962 жылғы қазан) есімдерінде айтылса да, оның алғашқы нақты пайда болуы "Жолға бастар сыр" журналының 86-шы санында (1962 жылғы қараша) болды. Ол Стэн Ли және Джек Керби Marvel Comics үшін жасаған.

Ойдан шығарылған кейіпкер өмірбаяны

Скандинавия мифологиясына сәйкес, Один Бордың (әке, алғашқы Асгардтардың бірі) және Бестланың (ана, мұз алып) ұлы, сондай-ақ Вили мен Ведің толық бауыры. Ағаларының көмегімен жас Один от демон Суртурды жеңеді; кейін Один ағаларының Суртурдың қолынан қаза тапқанын, бірақ олардың күштерін өз алдына алғанын айтады. Суртур кейін Жердің ішінде тұтқынға алынады. Содан кейін Один Асгардтың билеушісі болады, онда ол Барлығының Әкесі деген лақап атқа ие болады, және соңында үлкен құдай Гейяға ғашық болып, Тордың әкесі атанды. Тор дүниеге келгеннен кейін Один Асгардқа оралады, онда оның әйелі Фригга Тордың анасы рөлін атқарады. Один сондай-ақ Локидің асырап алған әкесі, оның әкесі, патша Лауфейді Один шайқаста өлтіреді: Бордың рухымен келісім жасасып, баланың Одиннің құлдырауына себеп болатынын білмейтін Бордың ниеті. Одиннің ниеттеріне қарамастан, Тор мен Локи ақырсоқ жау болады. Один Фриггадан туған Балдердің де әкесі еді. Тордың Мидгардқа (Жерге) деген қызығушылығы Одинге үнемі ренжітетін нәрсе еді, ол жаза ретінде Торды кем дегенде үш рет күшінен айырды. Әр жолы Тор өзінің қателіктерін өтеуге дайындығы, адал ниеттері және батылдығы Одинді бастапқы күші мен жеке басын қайтаруға көндіреді. Асгард халқының билеушісі және қорғаушысы ретінде Один Асгардқа және кейде Жерге қауіп төндіретін көптеген дағдарыстарға қатысты. Ерекше мысалдар: Локиді, дауыл алып Скаггты және Суртурды тоқтату (Тор мен Балдердің көмегімен); Асгардтың барлығын дерлік сіңіргеннен кейін Абсорбингті жеңу; Мангогты қуу; Рагнарёкты (Құдайлардың соңы) тоқтату үшін даналық үшін Мимирге оң көзін құрбан ету; Жояушының қаруындағы Аспандықтарды тоқтатуға тырысу; өлшемдер аралық тиран Дормаммумен "космостық шахмат" матчында Әмірші Әмір мен Хаос Иесі чемпиондары ретінде және Суртурдың Ажал семсерін, Қараңғылықты жағудан сақтап қалу. Один Асгардты қорғауда үш рет қаза тапты. Бірінші жағдайда Одинді Мангог өлтіреді, ал кейін Хела қайта тірілтеді. Екінші жағдайда Аспандықтар Құртушыны ерітіп, Тордан басқа барлық Асгардтықтарды қысып тастайды, ол әр пантеоннан энергияның бір бөлігін жинап, Одинді қайта тірілтуге жұмсайды, ол өз кезегінде Асгардтықтарды қайта тірілтеді. Ақырында Тор тағдырдың тоқымасын жойып, Асгардтың Рагнаркқа жол бермеуіне кедергі келтіреді, бұл бүкіл скандинав пантеонын және Асгардтың өзін жояды. Тор Одиннің мәңгілік өлі болуы мүмкін деп санайды. Одиннің күші оған адам түрінде көрініп, бұл әрқашан Одиннің жоспары болғанын айтады. Тор бос кеңістіктегі қыстаудан оралғанда, ол жоғалған асгардтықтарды таба бастайды, бірақ әкесі үшін іздемейді. Одиннің ұйқысы кезінде Тор Одинді күн сайын Суртурмен шайқасатын лимбода табады. Один Тордың орнын алмастыру ұсынысын қабылдамайды, ол Бордың қарғысын бұзғанын айтады, Бор сияқты тасталып кететінін айтады. Один Асгардтықтарды басқаруға тиіс екенін айтады, ал ол Асгардтық көкке тең келетін мемлекетте жалғасады, Суртурдың әлемге қайта кіруіне жол бермеу үшін. Кейін Одиннің Тоғыз әлемнен алыстауы оның қайта тірілген әкесі Борды Локи мен Хела оны қайта тірілткеннен кейін Торға қарсы шайқасқа баруға мәжбүр етеді. Бор өлтірілгенде Локи мен Балдер Торды патшаны өлтіргені үшін жер аударылады. "Қалталау" сюжеті кезінде Норман Осборн Асгард қару-жарағынан Одиннің найзасы Гунгнирді ұрлау үшін Күн күркіретін жібереді. Локи Одинге Норн тастарын қайтарып беруін сұрайды, сонда ол батырларға Бос орынды жеңуге күш береді. Один Асгардқа әлемді жеушілер шабуыл жасағаннан кейін қайта тіріледі. "Өзінен-өзі қорқу" сюжеті кезінде Один өзінің ағасы, Жылан Кульдың: Қорқыныш құдайының оралуын сезінеді. Уатту Нығаушымен қысқаша монологтан кейін Один өз халқына Асгардтық ұшаққа Тордың наразылығына қарсы оралуға бұйрық береді, ал Асгард соғысқа арналған машинаға қайта құрылады, ол Жерді толығымен жоюға және Жыланды жоюға ниеттенді. Тор Одинді оны Жерге қайтару үшін сендіреді, ал Iron Man Асгард кеңістігіне Одинмен кездесу үшін саяхаттайды, онда Iron Man Одиннен қару жасау үшін Асгардтың шеберханаларының бірін пайдалануға болатынын сұрайды, ал Один оған Svartalfheim шеберханаларын пайдалануға рұқсат береді, оның көлеңкесі Дүниежүзілік ағашқа түспей тұрып жыланды тоқтату үшін. Капитан Америка мен Аңсатушылар Брокстонға санасыз Торды әкеледі, сонда Один Торды сауықтыра алады. Ол ұлына қарайтын кезде, Один Тордың жыланның алдын ала айтқан өлімін болдырмауға тырысқанын мойындайды, Рагнаркқа жол бермеу үшін емес, ол ұлын жақсы көретіндіктен және оның жоғалуын қаламайтындықтан. Один Торды дайындайды, оған өзі соңғы рет Жыланды қуғанда киген қару мен шлемді сыйлайды және Торға Рагнарёк деп аталған Оддин қылышын сыйлайды (барлық нәрсені аяқтау үшін жасалған). Тор Жыланды өзінің өміріне құрбандық етіп өлтіргенде, Один осыдан зардап шеккендерді босатады және Жыланның денесімен Асгардтан оралды, оны Гермод пен Жерде қалған басқа Асгардтықтардан жабады. "Түпнұсқа күнә" сюжеті кезінде Торға Анджела Один мен Фригганың қызы екені ашылады; Асгардтың ондық патшалықтың періштелерімен соғысы кезінде нәресте ретінде "өлтірілген", содан кейін Один ондық патшалықты қалған тоғыз патшалықтан "жаза ретінде" бөліп тастады. Один кейін Локи оны Асгардқа оралуға дайындағанда өзінің еріксіз жер аударылысынан босатылды. Тор мен Анджела арасындағы шайқас тоқтатылды, когда Один Анджелу қызы ретінде таниды және Анджеланы Анджела есімімен періштелердің бірі ретінде тәрбиелегенін ашады. Періштелерге көрсеткен қызметі үшін патшайым Анджеланың өмірін кешірді, бірақ оны оның тегі үшін жұмақтан қуды. Жұмақтан кеткеннен кейін Один Торға, Локиге және Анджелаға оның балаларын әлі де жақсы көретінін айтады. Мьёльнирді пайдаланатын басқа біреуге ашуланған Один, жаңа әйел Торды қуу үшін Құртушыны жібереді, және өз жаңа жарлықтарын орындау және Құртушыны басқару үшін өзінің бауыры Куль Борсонды жаңа "Әділет министрі" етіп тағайындайды, бірақ Одиссон мен Фрейя оған көмектесу үшін әйел супергеройлер армиясын жинайды, нәтижесінде Один бас тартуға мәжбүр болады. "Соңғы күндер" сюжетінің бөлігі ретінде, Один барлық тіршіліктің соңы туралы арман көреді, Рагнарктан да үлкен оқиға. Асгардтықтар патша Локиді (көбірек зұлым болашақтан келген Локи нұсқасы) Мидгард жыланының үстінде көргенде, олардың соңы келді деп ойлағанда, Один мен Фригга Асгардтықтарды қорғау үшін пулеметпен пайда болады. All New, All Different Marvel бөлігі ретінде, Один Тор Одиссон жоғалып кеткеннен бері темір қауырсынмен Асгардты басқаратын тиранға айналды. Ол өзінің патшалығын қорғау үшін Күн күркіреушілер мен Құртушы бронясын пайдаланады және тіпті Фригганы және оның жолына келетін барлық адамды түрмеге жапты. Фригганы түрмеге жапты, өйткені ол әйел Торға Құртушыға қарсы көмектескен. Один әйел Тор Фригганың сот процесін тоқтатып, оған шабуыл жасағанда онымен шайқасты. Шайқас Локи Фриггаға уланған қанжарды қолданғаннан кейін тоқтатылды, содан кейін Один Фригганың денесін өзінің Оддин ұйқысы бөлмесіне апарды, онда ол өзінің күштерінің бір бөлігін оған салды. "Ұрпақтар" антологиясы кезінде Один Феникс күшімен бұрынғы махаббаты туралы естеліктермен бөліседі. Кейін Одиннің 1,000,000 ж.б.қ. Авангерлерінің құрамына кіргені анықталды, онда Агамотто және 1,000,000 ж.б.қ. қара пантера, рухты жолбасшы, темір жұдырық, Феникс және жұлдыз маркасы болды. "Тордың өлімі" сюжеті кезінде Один Мангогтың оралуымен бетпе-бет келді және оны жеңе алмады. Один мен Асгардты әйел Тор құтқарды, ол Мьёльнир құнына Мангогты өлтірді. Әйел Тор кейін Джейн Фостерге регрессиялады және қатесіне тап болды. Джейн Фостерге құрмет көрсеткеннен кейін Один Тормен бірлесіп, Джейн Фостерді қайта тірілту үшін Құдай Темпестің күштерін шоғырландырды. "Әлемдер соғысы" сюжеті кезінде Один тақ бөлмесінде Асгардты жеңудің қалай болатыны туралы ойланып отыр.

Күштері мен қабілеттері

Скандинавия құдайларының патшасы ретінде Один зор күш-қуатқа, төзімділікке және қалыпты Асгардтықтан әлдеқайда артық беріктікке ие, сондай-ақ Жердегі барлық аурулар мен уыттарға төзімді, сиқырға керемет қарсы тұра алады және Идунның алтын алмаларының арқасында ұзақ ғұмырлы. Один ұлы Тордың барлық қабілеттерін иеленеді, бірақ одан да жоғары дәрежеде. Один Один күшін – қуатты энергия көзін – түрлі мақсаттар үшін қолдана алады, оның ішінде энергияны проекциялау, иллюзиялар мен күш өрістерін жасау, левитация, молекулалық манипуляция, тіпті олар Жерде болса да, ол Асгардта болса да, басқа Асгардтармен телепатиялық байланыс орнату, адамдарды гипнозға салу және архидемон Мефистодан жан алу сияқты мүмкіндіктерге ие. Один күшінің арқасында ол бүкіл галактикаларды жоя алады, бұл оған Галактус сияқты күшті тұлғалармен тең құқықта күресуге мүмкіндік береді. Кейбір әңгімелерде Один жалпыға ортақ немесе тіпті көп өлшемді күшке ие ретінде бейнеленген. Ұқсас күшті қарсыластармен шайқасқанда Один сиқырлы найза Гунгнирді ("Көк найзасы") қолданады, ол уру металлынан жасалған артефакт және Один күшін бағыттау үшін пайдаланылады. Тіпті Один күшінсіз де ол Тордың балғасымен шайқаса алады. Жылына бір рет, Асгард қысында Один 24 сағатқа Один ұйқысына кетеді, осылайша қайта жаңғырып, күшін жинап алады (осы кезеңде ол осал болғандықтан, қатаң күзетіледі), бірақ Карнилла сияқты Норн патшайымдарының сиқыры сияқты күшті сиқырлармен әлсіреуі мүмкін. Один сонымен қатар шебер тактик және жоспарлаушы, ол Рагнарктың алдын алды және Ғарыштың төртінші әскерінің келуіне ғасырлар бойы дайындалды. Кейде бұл кейіпкер сегіз аяқты Sleipnir аты мен "ғарыш теңізінде" жүзе алатын және ойыншықтай кішірейтіп жібере алатын Skipbladnir атты сиқырлы кемені пайдаланады.

Қабылдау

2020 жылы CBR.com Одинді "Ең көп өлтірген 10 Marvel құдайы" тізімінде 3-ші орынға қойды.

Қазан-Жар-Геддон

Spider Punk ғаламшарында Эрик Мастерс Одинді өзіне күш сыйлаған адам деп айтады.

Ең керемет

Ultimate Marvel баспасында Одинге "The Ultimates" (көбінесе Тор арқылы) сілтеме жасалады, бірақ серияның бастапқы жазылуы Один мен Асгардтың нақты бар-жоғы туралы оқырманды күмәнді күйде қалдырады, себебі Тор скандинавиялық құдайдың қабылдауымен адам ретінде бейнеленеді және оның құдайға лайық күштерін беретін технологияға ие. "The Ultimates 2" соңғы санында Тор Торды өлтіріп, Асгард жауынгерлерінің әскерін шақырып, Локидің монстрлар әскеріне қарсы "Альтимативтерді" қорғауға көмектеседі, арқылы өзінің нағыз құдай екенін дәлелдейді. Тор Локиді жою алдындағы соңғы әңгімесінде Одинге сілтеме жасайды, оны Одинге қайтарады. S.H.I.E.L.D.-ден зейнетке шыққаннан кейін Тони Старк "Альтимативтерді" қаржыландыра бастағанда, Тор бұл шындығында Одиннің қалауы екенін хабарлайды. "Ultimate Comics: Thor" – "The Ultimates" алдынан жазылған туындысында, Один Торға өзінің Асгард екенін түсіндіреді. Один өлгенде, Асгард онымен бірге жойылмақ. Ол сондай-ақ Норн тастары мен Мьёльнирдің өзінің күшінің бір бөлігі екенін айтады. Локи Асгардты басып алып, жою үшін Мұз Алыптарының әскерін басқарғанда, Один Локиді Есіксіз Бөлмеге тығып, Мамонтпен болған шайқаста қаза табады. Асгард оның төңірегінде ыдырайды, ал Тор жауларына соңғы күшті соққысын беріп тұрады. Қазіргі уақытта, "Альтимативтерге" дейін, Тор мен Балдер қайта туып, Балдер (Дональд Блейктің "Ultimate" нұсқасы ретінде) құдайлардың қалпына келтірілетінін және Одиннің Асгардты қайта басқаруға оралатынын түсіндіреді. Кейіннен Один "Ultimate Comics: The Ultimates" туындысында "Ертеңгі Балалар" арқылы өлтіріледі. Ultimate Marvel кейіпкерлерінің қайтыс күйінде қалу дәстүрінен өзгеше, Один мен басқа Асгардтықтар әлі де белсенді (біраз дәрежеде), себебі олар Торға көріністерде пайда болады және оның үшінші сезімі ретінде әрекет етеді. Бұл Тордың "Валгаллаға айналуына" байланысты.

Теледидар

Один "The Marvel Super Heroes" сериясының "The Mighty Thor" сегментінде Лен Карлсон дауысымен көрінеді. Один "Робот тауық" эпизодының "Қымбат тұтынушы" бөлімінде Грег Грунберг дауыстаған. Один "Супербатырлар отряды" шоуында Джесс Харнелл дауысымен пайда болады. Один "Асулар: Жердің ең күшті батырлары" анимациялық сериалында Клэнси Браун дауыстаған.

Марвел кино әлемі

Один Marvel Cinematic Universe (MCU) медиасында Энтони Хопкинс сомдауында көрінеді. Ол алғаш рет «Thor» фильмінде пайда болып, кейін «Thor: The Dark World» және «Thor: Ragnarok» фильмдерінде де ойнайды. Бұған қоса, «What If ?» Дисней+ анимациялық сериалында Джефф Бергман дауыстаған Одиннің балама уақыт желісіндегі нұсқалары да кездеседі.

Бейне ойындар

Один Marvel: Ultimate Alliance ойынында пайда болады, оны Питер Ренадей дауыстаған.

Әр түрлі

Один «Thor & Loki: Blood Brothers» туындысында пайда болады, оны Джо Тейгер дауыстаған.