Кіріспе
Кристофер Бранфорд Белл (12 қаңтар 1951 жыл – 27 желтоқсан 1978 жыл) – американдық музыкант және әнші-күйші. Алекс Чилтонмен бірге ол Big Star тобының алғашқы альбомы #1 Record (1972) арқылы жетекшілігін жасады. Ол 1970 жылдардың ортасында жеке мансабын дамытты, нәтижесінде ол қайтыс болғаннан кейін "I Am the Cosmos" LP альбомы жарық көрді. AllMusic Guide Беллді «американдық поп-музыканың танылмаған қаһармандарының бірі» деп атады және оның қалдырған әсерін бағалап, былай деді: «Өмірі трагедияға толып, мансабы коммерциялық салқындықтан қиындыққа тап болса да, әнші-күйшінің жазған туындыларының аз ғана бөлігі одан кейін пайда болған инди-рокерлердің ұрпақтарына зор ықпал етті». Беллдің прото-альтернативтік рок туындылары Бек, R.E.M., Teenage Fanclub, Pixies, Primal Scream, Afghan Whigs, Pete Yorn, Wilco, The Posies және The Replacements сияқты музыканттарға шабыт берді, олардың барлығы оның музыкасын орындады немесе Big Star тобына деген құрметтерін баспасөз беттерінде білдірді. Оның өмірі 2013 жылы Magnolia Pictures компаниясы шығарған «Big Star: Nothing Can Hurt Me» атты танымал деректі фильмінде көрсетілген. Беллдің өмірі мен Big Star тобының мансабы 2018 жылы жарық көрген «Крис Беллдің ғарыштық тарихы және Big Star тобының өрлеуі» кітабында баяндалған. 400 беттік ауызша тарих стилінде жазылған бұл биографияда Беллмен, оның тобындағы әріптестерімен, достарымен, отбасы мүшелерімен және белгілі жанкүйерлерімен жасалған сирек кездесетін сұхбаттар бар.
Christopher Branford Bell (January 12, 1951December 27, 1978) was an American musician and singer songwriter. Along with Alex Chilton, he led the power pop band Big Star through its first album #1 Record (1972). He also pursued a solo career throughout the mid 1970s, resulting in the posthumous I Am the Cosmos LP. AllMusic Guide praised Bell as "one of the unsung heroes of American pop music" and noted his lasting impression, saying: "Despite a life marked by tragedy and a career crippled by commercial indifference, the singer/songwriter's slim body of recorded work proved massively influential on the generations of indie rockers who emerged in his wake." Bell's catalog of proto alternative rock has inspired the likes of Beck, R. E. M., Teenage Fanclub, Pixies, Primal Scream, Afghan Whigs, Pete Yorn, Wilco, The Posies, and The Replacements, all of whom have covered his music or expressed their admiration for Big Star in the press. His life was documented in the acclaimed documentary Big Star: Nothing Can Hurt Me, released in 2013 by Magnolia Pictures. Bell's life, and the career of Big Star, was documented in the 2018 book There Was a Light: The Cosmic History of Chris Bell and the Rise of Big Star. The 400 page oral history style bio contains rare interviews with Bell, his bandmates, friends, family and notable fans.
Ерте мансап
1970 жылдары Алекс Чилтонмен бірге танымал жұмысына кіріспес бұрын, Белл 1960 жылдары құрылған бірнеше Мемфис гараждық топтарында ойнады. Ол 12 жасында музыкамен айналыса бастады, оған The Beatles және The Yardbirds, The Who сияқты басқа да британдық Invasion топтары зор әсер етті. Беллдің алғашқы топтарының біріне Мемфистік Ричард Розброу және Терри Мэннинг кірді, ол олармен өмірінің соңына дейін музыкалық жолында жұмыс істеді. 1964 және 1965 жылдары Белл британдық Invasion стиліндегі Jynx тобында жетекші гитарист болды (атауы The Kinks есімді тобының ойыншығы еді), олармен бірге жергілікті музыканттар, соның ішінде вокалист Майк Харрис, ритм-гитарист Дэвид Хобек, барабаншы ДеУитт Шай және басист Билл Каннингэм, ал кейінірек басист Лео Гофф та ойнады. Топтың кейбір концерттері мен репетицияларында (бірақ жазбаларында емес) жергілікті жасөспірімдер Эймс Йейтс, Ванс Александр және Алекс Чилтон да әншілік етті. Көптеген Jynx концерттеріне қатысқан және бірнеше рет жетекші вокал орындаған Чилтон, Каннингхаммен бірге Box Tops тобына қосылды, ал Jynx 1966 жылы тарап кетті. Белл онжылдықтың соңына дейін Мемфисте өнер көрсетуді және жазуды жалғастырды, Терри Мэннинг пен Стив Риамен бірге Christmas Future психо-рок тобында ойнады. 1960 жылдардың соңында Ноксвиллдегі UT-де оқығаннан кейін, ол өзінің назарын түпнұсқа әндер жазуға бұрды, ал Мэннинг оны студияға шақырып, әуесқой гитарист ретінде алғашқы кәсіби жазбаларын жасады.
Үлкен жұлдыз
Кейіннен Big Star деп танылған топ 1960 жылдардың соңында басталған екі Белл тобының жобаларынан туындады, ол Icewater және Rock City атты топтарда музыка жазып, тікелей орындаған. Бұл топтарда Джоди Стивенс, Терри Мэннинг, Том Юбанкс, Энди Хаммель, Ричард Розброу, Вэнс Александр және Стив Риа сияқты әртүрлі музыканттар кезекпен ойнады. Осы топтардың жазбалары әртүрлі орындаушылардың жинағындағы Rockin' Memphis 1960-шы жылдар – 1970-шы жылдар, 1-том, Rock City (2003) және Big Star тамырлары: Алға қарай (2017) альбомдарында кездеседі. Белл, топ өнер көрсетуін бастағаннан кейін бірнеше айдан соң Чилтонды қатарына қосылуға шақырды. Соңында, алғашқы альбомына демо және тректер жазған кезде топ «Big Star» деген атқа тоқтады. Big Star-дың алғашқы альбомының құрамына Белл (гитара, вокал), Чилтон (гитара, вокал), Хаммель (бас, вокал) және Стивенс (добыл, вокал) кірді. Белл мен Чилтон топтың көптеген әндерін жазды, ал Хаммель мен Стивенс кейде әндер жазуға атсалысты. Мэннинг клавишада ойнады, сондай-ақ бірнеше студиялық музыканттар шақырылды. Белл, Чилтонға қарағанда, британдық музыка толқынынан күшті әсер алды және өмірі бойы Beatles-тің ықпалындағы поп музыкалық стильін сақтап келді. Ardent Studios негізін қалаушы Джон Фрай және инженер Терри Мэннингпен бірге Белл Big Star-дың бірінші альбомы #1 Record-тың дыбысын жазу және инженерлік жұмыстарының көп бөлігіне үлес қосты. Бұл альбом коммерциялық сәттілікке жете алмағаннан кейін (мұның бір себебі, Stax дистрибьюторының жанға бағытталған маркетингтік шатасуы болды), Белл 1972 жылы топты тастап кетті. Ол өмірінің соңына дейін депрессиямен күресті. Ол сонымен қатар алкоголь және басқа да есірткілерге тәуелді болды, сондай-ақ христиан дініне терең бойлады. Ағасы Дэвидтің айтуынша, Белл Big Star-дан одан танымал Чилтонның артынан қалуы мүмкін деген оймен кеткен болуы мүмкін.
Жеке жұмыс
Белл Big Star тобынан кеткеннен кейін жеке жұмысына назар аударды, Мемфистегі Ardent Studios және Shoe Recording студияларында ескі достары – Розброу, Мэннинг, Каннингэм, Кен Вудли және кейде Чилтон мен Джим Дикинсонмен бірге демо жазбаларын жазды. Осы кезеңдегі Беллдің ең танымал соло әндерінің бірі – "You and Your Sister", онда Беллдің гитарада орындауы мен вокалы, Чилтонның қосымша вокалы, Каннингхэмнің струнный аранжировкалары мен бас партиясы естіледі. 1975-1976 жылдары Белл Prix тобының жазбаларын продюсерлікпен айналысып, гитарамен сүйемелдеді және қосымша вокал орындады. Белл сонымен қатар жергілікті әнші-күйші Кит Сайкспен, ал 1976 жылы Ван Дюрен мен Джоди Стивенспен бірге Baker Street Regulars тобында ойнады. 1970 жылдардың соңында Беллдің поп әндерінің кейбір мәтіндері оның христиандық руханилыққа деген қызығушылығының ықпалын көрсетуге бастады. 1978 жылы Chris Stamey's Car Records лейблінде "I Am the Cosmos" әніне "You and Your Sister" әнін қосып, сингл ретінде шығарғанымен, оның жеке туындыларының ешқайсысы оның өмірінде толыққанды альбом болып жарық көрмеді. Осы уақытта Белл әкесінің ресторанында жұмыс істеді және клиникалық депрессиямен күресін жалғастырды. Ол қайтыс болғаннан кейін шамамен 14 жыл өткен соң, оның Car Records сингліндегі және 1970 жылдардағы басқа да жазбалары 1992 жылы Rykodisc лейблінде шыққан I Am the Cosmos толық альбомында жарық көрді. Big Star тобымен жұмысындағыдай, бұл альбом да жағымды сын-пикирлерге ие болды. Альбомға "A−" бағасын берген Роберт Кристагау: "Беллдің өлімнен кейін шыққан жеке альбомынан-ақ көрінеді, Big Star идеясы оның туындысы еді", – деп жазды. 2009 жылы Rhino Handmade компаниясы I Am the Cosmos альбомын кеңейтілген, екі дискілік нұсқада, ұзақ сырғанамалармен, баламалы нұсқалармен және қосымша тректермен қайта шығарды.
Жеке өмірі
Белл өзінің алғашқы мансабында, әсіресе 1960 жылдардың соңында, әуесқой фотограф болды. Ол "құзырлы" деп сипатталды және Джими Хендрикс альбомдарының мұқабалары стилінде өзінің суреттерін басып шығарды. Роб Йовановичтың сөзінше, Белл өмір бойы басқа еркектерге деген құпия сексуалдық тартылысымен және ішкі гомофобиямен күресті. Кейінірек, өзінің сексуалдығымен күресіп, оны шешу үшін ол қайта туған христиандыққа жүгінді, достары оның "гей болмауға бекінгенін" айтты. Белл өмірінің әр түрлі кезеңдерінде өзін-өзі өлтіру туралы ойлармен және суицидтік бейімділікпен күресті, тіпті "Better Save Yourself" әнінде өзін-өзі өлтіруге екі рет әрекеттенгенін айтты.
Өлім
Белл 1978 жылғы 27 желтоқсанда, сағат 1-ден кейін өзінің Triumph TR7 спорт машинасының басқаруын жоғалтып қайтыс болды. Ол музыкалық топтың репетициясынан үйіне қайтып бара жатқан еді. Автокөлік жол жиегіндегі ағаш бағанаға соқты. Бағана құлап, ол сол жерде қаза тапты. Оның өмірі 27 жасында аяқталды. Оның жаназасы келесі күні өтті. Крис Белл Теннесси штатының Бартлетт қаласындағы Мемфис қылыштандыру үйі мен естелік бағында жерленген.
Ықпал
Беллдің және Big Star музыкасы 1980 жылдары ауыздан ауызда таралып, альтернативті рок музыканттары арасында танымал болды. Көп ұзамай, R.E.M., Иан Мур, Teenage Fanclub және The Replacements сияқты танымал әртістер Big Star-дың жазбаларын маңызды туындылар деп жариялай бастады. Бұрын Крис Белл Big Star әндерінің нұсқаларын жазған This Mortal Coil тобы 1991 жылғы Blood альбомында "I Am the Cosmos" және "You and Your Sister" әндерін жазды. 1992 жылы The Posies тобы Pop Llama лейблы арқылы "Feel"/"I Am the Cosmos" әндерін қамтитын 7 дюймдік сингл шығарды. Белл мен Чилтонның үйлесімді вокалын қамтыған Big Star-дың "In the Street" поп-әні 1998 жылы That '70s Show телешоуының продюсерлері тарапынан 1970-ші жылдарға тән ән ретінде таңдалды; әннің Big Star нұсқасы көрсетілмесе де, сериал барысында ашылу титрлерінде әннің екі әртүрлі кавер нұсқасы қолданылды. Cheap Trick тобы 1999 жылы өңделген мәтінмен жазған екінші нұсқасы That '70s Show Presents That '70s Album: Rockin альбомына енді. Кейін Беллдің "Speed of Sound" әні Flaming Lips тобының Late Night Tales: The Flaming Lips альбомында пайда болды. Беллдің "Speed of Sound" әнінің нұсқасы Ник пен Нораның шексіз плейлісі фильмінің ашылу титрлерінде естіледі. Бек концерттерде "I Am the Cosmos" әнін орындайды. Беллдің "There Was a Light" әні Patriot (Телесериал) 2018 жылғы "Loaded" эпизодының саундтрегінде қолданылды.