Кіріспе

Американдық компьютер ғалымы Роберт Уильям Тейлор (10 ақпан 1932 – 13 сәуір 2017), көбінесе Боб Тейлор деп аталатын, американдық интернет пионері. Ол жеке компьютерге және басқа да байланысты технологияларға маңызды үлес қосып, оларды дамытқан командаларды басқарды. 1965 жылдан 1969 жылға дейін ARPA-ның Ақпараттық өңдеу техникасы кеңсесінің директоры, 1970 жылдан 1983 жылға дейін Xerox PARC-тің Компьютерлік ғылым зертханасын құрған және оның басшысы болды, ал 1996 жылға дейін Digital Equipment Corporation жүйелік зерттеу орталығының негізін салып, басқарды. Ерекшелігі, Тейлордың компьютер ғылымы саласында формалды академиялық білімі мен зерттеу тәжірибесі болған жоқ. Северо Орнштейн Тейлорды «саусақтары жоқ концерттік пианист» деп теңесе, тарихшы Лесли Берлин бұл пікірді растады: «Тейлор алыстан әлсіз әуенді ести алатын, бірақ өзі оны ойнай алмайтын. Ол дыбысты жақындату үшін ноталарды жоғары немесе төмен жылжыту керектігін білетін, нотаның дұрыс емес екенін сезетін, бірақ музыканы орындау үшін оған басқа біреудің көмегі қажет болатын». Ол Ұлттық технология және инновация медалімен және Дрейпер сыйлығымен марапатталды. Тейлордың жоғары көре білу қабілетімен танымал болды: «Интернет – технология туралы емес, ол байланыс туралы. Интернет географиялық орналасуына қарамастан, ортақ мүдделері, идеялары мен қажеттіліктері бар адамдарды біріктіреді». Оның асырап алған әкесі, пастор Реймонд Тейлор, Оңтүстік методистік университетін, Остин қаласындағы Техас университетін және Йель діни мектебін бітірген. Тейлордың балалық шағында отбасы (оның асырап алған анасы Одриді қоса алғанда) шіркеулер арасында көшіп-қонып жүрді. Эксперименттік мектепке түскенде бірнеше сыныпты өткізіп оқығандықтан, 1948 жылы 16 жасында Оңтүстік методистік университетінде білімін жалғастырды. Ол онда «ешқашан жақсы оқушы болған жоқ», бірақ «ләззат алып оқыды». Кейін Тейлор Корей соғысы кезінде (1952–1954 жж.) Далас әскери-әуе базасында АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервінде қызмет етті, содан кейін GI Bill арқылы Остин қаласындағы Техас университетінде оқуын жалғастырды. UT-де ол «кәсіби студент» болды, пәндерді ләззат үшін оқыды. 1957 жылы ол математика, философия, ағылшын тілі және дін пәндері бойынша эксперименталды психологиядан бакалавр дәрежесін алды. 1959 жылы Техас университетінде психология магистрі дәрежесін алды. Бұл жұмыс интернет пен жеке компьютер тарихындағы маңызды жол картасы болды және Тейлорға үлкен әсер етті. Осы кезеңде Тейлор Калифорния штатының Менло Парк қаласындағы Стэнфорд зерттеу институтында Дуглас Энгельбартпен танысты. Ол НАСА қаржысын SRI-дегі Энгельбарттың компьютерлік дисплей технологиясын зерттеулеріне жұмсады, нәтижесінде компьютерлік тышқан пайда болды. Тышқанға негізделген пайдаланушы интерфейсінің алғашқы көрсетілімі кейін «Барлық демонстрациялардың анасы» деп аталды. 1968 жылғы күзде Сан-Францискода өткен Бірлескен компьютерлік конференцияда Энгельбарт, Билл Инглиш, Джефф Рулифсон және SRI-дегі Адамды арттыру зерттеу орталығының қалған командасы үлкен экранда, мысықты пайдалана отырып, Сан-Франциско сахнасында отырып, Менло Паркте орналасқан компьютерді қалай қашықтан басқаруға болатынын көрсетті.

АРПА

1965 жылы Тейлор NASA-дан IPTO-ға көшті, бастапқыда Иван Сазерлендтің орынбасары болды (одан кейін ол академияға оралды), АҚШ-тың ірі университеттері мен корпоративтік зерттеу орталықтарындағы есептеу техникасы саласындағы озық зерттеулерді қаржыландыру үшін. ARPA қолдаған компьютерлік жобалардың бірі – уақытты бөлісу, онда көптеген пайдаланушылар бір үлкен компьютерді пайдалану үшін терминалдарда жұмыс істей алатын. Пайдаланушылар перфокарталарды немесе перфоленталарды жинап өңдеу тәсілімен пайдаланудың орнына, интерактивті түрде жұмыс істей алатын. Тейлордың Пентагондағы кеңсесінде Массачусетс технология институтындағы уақытты бөлісуге қосылған терминал, Калифорния университетінің Берклидегі Беркли уақытты бөлісу жүйесіне қосылған терминал және Санта-Моникадағы Калифорниядағы Жүйелік даму корпорациясына қосылған үшінші терминал болды. Ол әрбір жүйе өз пайдаланушылар қауымдастығын қалыптастырғанын байқады, бірақ олар бір-бірінен оқшауланған. Тейлор 1966 жылдың ақпан айында ARPA директоры Чарльз М. Герцфельдті желілік жобаны қаржыландыруға көндірді, Герцфельд баллистикалық зымыранға қарсы қорғаныс бағдарламасынан Тейлордың бюджетіне миллион доллар аударды. Тейлор MIT Линкольн зертханасынан Ларри Робертсті алғашқы бағдарлама менеджері ретінде тартты. Робертс Вашингтонға көшуге қарсылық көрсетті, бірақ Герцфельд Линкольн зертханасының директорына ARPA оның қаржыландыруын басып озатынын еске салды. ARPA жүйені құру үшін баға сұранысын (RFQ) жариялады, оның жеңімпазы Bolt, Beranek and Newman (BBN) болды. ATT Bell Labs және IBM Research қатысуға шақырылды, бірақ олар қызығушылық танытпады. 1967 жылы өткен маңызды кездесуде көптеген қатысушылар жаңа желіні сынауға қарсы болды, олар бұл олардың зерттеулерін баяулатуы мүмкін деп ойлады. 1968 жылы Ликлидер мен Тейлор «Компьютер – байланыс құралы» деген мақаланы жариялады. Мақалада Интернеттің болашағы қалай болатыны көрсетілді. Ол болашақты болжайтын мәлімдемемен басталды: «Бірнеше жылдан кейін адамдар машина арқылы бетпе-бет сөйлескеннен гөрі тиімдірек қарым-қатынас жасай алады». Вьетнам жобасы оны зерттеуді басқарудан алды, және «1969 жылға қарай ARPANET жұмыс істейтінін білдім. Сондықтан мен кеткім келді». Тейлордың қолдауымен PARC-те дамытылған технологиялар ARPANET-тен асып, бүгінгі күнгі желілік компьютерлерді қолдайтын Интернетке және жүйелерге айналды. Олардың ішінде: Apple Lisa және Macintosh-қа ұқсас терезелі дисплейлері мен графикалық интерфейстері бар қуатты жеке компьютерлер (соның ішінде Xerox Alto және кейінірек «D» машиналары). Компьютерлік ғылым зертханасы Альтоны құрды, оны Батлер Лэмпсон ойлап тапты және негізінен Чарльз П. Тэкер, Эдвард М. МакКрейт, Боб Спроулл және Дэвид Боггс жобалады. PARC-тің жүйелік ғылым зертханасының оқу зерттеу тобы (Алан Кей басқаруымен) бағдарламалық жасақтамаға негізделген «жұмыс үстелі» метафорасын қосты. Ғимарат немесе кампус ішіндегі жергілікті компьютерлерді желілейтін Ethernet және алғашқы Интернет, Ethernet-ті ARPANET-ке PUP (PARC Universal Protocol) арқылы байланыстыратын желі, TCP/IP-дің алға басушысы. Оны негізінен Роберт Меткалф, Боггс, Такер және Лэмпсон жобалады. Лазерлік принтерге әкелген электроника мен бағдарламалық жасақтама (Xerox Webster, Нью-Йорк зертханасынан CSL-мен жұмыс істеуге ауысқан оптикалық инженер Гари Старквезер бастамасымен) және Джон Уорнок пен Чак Гешкеге Adobe Systems-ті құруға мүмкіндік берген Interpress бетті сипаттау тілі. «Көргеніңіз – соны аласыз» (WYSIWYG) мәтін өңдеу бағдарламалары, мысалы, Bravo, оны Чарльз Симоний Microsoft-қа Microsoft Word-тің негізі ретінде әкелді. Ричард Шоуп жасаған графикалық бағдарлама және фреймбуферлік компьютерлік жүйе SuperPaint. Бағдарламалық жасақтама болашақ Pixar негізін қалаушы Алви Рей Смитпен кеңесе жасалды, ол PARC-те кездесуге мүмкіндік алмады және тәуелсіз мердігер ретінде сақталды. Шоуп өзінің жетістіктері үшін 1983 жылы арнайы Эмми сыйлығын (Xerox-пен бөлісті) және 1998 жылы Академияның ғылыми-инженерлік сыйлығын (Смит пен Томас Портермен бөлісті) алса да, бағдарламаны әзірлеуді Тейлор мен PARC маргинализациялай берді, бұл ақырында 1979 жылы Шоуптың кетуіне әкелді. Бағдарламалау және инженерлік тәжірибесінің болмауына қарамастан, Тейлор Ликлидердің шабыттанған үлестірілген жеке есептеуін және сол кездегі жетекші компьютерлік ғалымдардың ең алдыңғы қатарында деп есептелгендер арасындағы қарым-қатынасты қолдаумен белгілі болды. Бұл PARC-тегі апталық жиналыста көрінді (Эдвард О. Торптың «Dealer» кітабынан кейін «Dealer» деп аталатын), онда қызметкерлер көптеген тақырыптар туралы пікірталас жүргізетін. Олар бұршақ креслоларының шеңберінде отырып, ашық пікірталасқа шақырылатын. Кейдің сөзіне сүйенсек, жиналыс «жеңіп қана қоймай, түсіндіру үшін қалай пікірталас жүргізуді үйрену үшін үлкен ARPA қауымдастығының бір бөлігі болды». Боб Тейлордың ойлап тапқан және іске асырған «Dealer» мақсаты – формалды басқару құрылымы болмастан нәрселерді жұмыс істеуге және прогреске қол жеткізу қалай екенін анықтау болды. Презентациялар мен пікірталас келісімдердің шағын бөлігі болды (ол Xeroids-ты жиі келуге масаттандырмады). Жеке шабуылдар сирек кездесетін (өйткені адамдар көбінесе PARC-ке барлығының батасымен келді – тағы бір Тейлор ережесі – және «ақылмен пікірталас қалай жүргізуге» білді). PARC-тегі қызметі кезінде Тейлор жиі Элкиндпен (жаңа жобаларға бюджеттік жауапкершілікті ұстаған, бірақ Тейлордың зерттеу қызметкерлерімен тығыз қарым-қатынасынан басқару билігін әлсірететін) және Пейкпен (Тейлордың зертханадағы үлкен ықпалына және Xerox-тың физикалық зерттеу бағдарламасына деген немқұрайды көзқарасына наразы болған) қақтығысты; нәтижесінде, ол 1977 жылы Флорида штатының Бока-Ратон қаласында өткен компанияның «Болашақ күні» демонстрациясына (Альтоның қоғамдық тұсаукесері) ресми түрде шақырылмады. Алайда, Элкиндтің ұзақ болмауынан кейін (басқа корпоративтік және үкіметтік жобаларға қатысуынан туындаған), Тейлор 1978 жылдың басында зертхана директоры болды. 1983 жылы физик және интегралдық схемалар маманы Уильям Дж. Спенсер PARC директоры болды. Спенсер мен Тейлор CSL-ге бюджеттік бөлу туралы (компьютерлік ғылым мен физика арасындағы институционалдық бөлініс мысалы) және Xerox-тың олар жасағанды мойындау және пайдалану қабілетіне CSL-дің наразылығы туралы келіспеді. Элкинд басқарып отырған қызу пікірталас кезінде Тейлордың PhD-сы болмауына байланысты оны жұмыстан шығаруға мүмкіндік бар екені айтылды, ол оларға одан да жақсырақ жасайтынын айтты, «Мен кетіп барамын», - деді ол. Ғимараттан шыққаннан кейін Тейлордың барлық ғалымдары үлкен жиналыс залына шақырылды және оның PARC-тан кеткені туралы хабарланды. Бір ғалым тұрып, оны қайтару керек екенін айтты және егер олар оны қайта алмаса, ол бұл жерге ешқашан аяғын баспайды. Содан кейін, бірінен соң бірі тұрып, шығып кетті. Мұндай адалдық бұрын-соңды болған емес. Жыл соңына қарай Тейлор және Xerox-тан кеткен CSL-дегі көптеген зерттеушілер қайтадан бірге болды, бұл жолы компьютерлік корпорацияда, көшіру компаниясында емес. Ликлидер, Дональд Кнут және Дана Скотт сияқты жетекші компьютерлік ғалымдардың тобы Тейлорды ұстап қалу туралы шешімге наразылық білдіріп, бас директор Дэвид Кернске хат жазды.

DEC SRC

Тейлор Digital Equipment Corporation компаниясының Кен Олсенің шақыруымен жұмысқа алынып, Пало-Альтода Systems Research Center-ді құрды. Көптеген бұрынғы CSL зерттеушілері SRC-де жұмыс істеуге келді. SRC-дегі жобалардың ішінде Modula 3 бағдарламалау тілі, DEC Firefly көппроцессорлық жұмыс станциясында қолданылған snoopy кэші, алғашқы көп өрісті Unix жүйесі, алғашқы пайдаланушы интерфейсі редакторы, AltaVista іздеу жүйесі және желілік терезе жүйесі болды.

Зейнеткерлік және өлім

Тейлор 1996 жылы DEC компаниясынан зейнетке шықты. Ажырасқаннан кейін (Xerox компаниясынан кеткенімен бірге), ол Калифорния штатының Вудсайд қаласындағы уединен үйde тұрды. 2000 жылы ол Интернеттің болашағына қатысты екі мәселені атап өтті: бақылау және қолжетімділік. Оның айтуынша:
<blockquote>Интернетте автокөліктің жолындағы қарапайым адамдарға қарағанда, көптеген адамдарды қауіпке тікелей ұшыратудың одан да жаман жолдары бар. Адамдар өздігінен көбейіп, жоюы өте қиын немесе мүмкін емес желілер құра алады. Мен барлығының оны пайдалану құқығын қалаймын, бірақ жауапкершілікті қамтамасыз етудің бір жолы болуы керек. Ол барлығына тегін қолжетімді бола ма? Әйтпесе, бұл үлкен көңіл көшіру болар еді.</blockquote>

Марапаттар

1984 жылы Тейлор, Батлер Лэмпсон және Чарльз П. Таккер ACM Software Systems Award сыйлығын "Xerox Alto жүйесін жасау идеясын қалыптастырғаны және оның дамуын басқаруы үшін, осы жүйе бөлінген жеке компьютерлердің уақытты бөлісуге лайықты және қолдануға ыңғайлы баламасы болатынын көрсетті" деп алды. 1994 жылы осы еңбектері үшін үшеуі де ACM мүшелері болып тағайындалды. 1999 жылы Тейлор Ұлттық технология және инновация медалімен марапатталды. Марапаттау қағазында: "Компьютерлік желілер, жеке компьютерлер және графикалық интерфейс сияқты қазіргі заманғы есептеу технологиясын дамытудағы көрнекті көшбасшылығы үшін" деп жазылған. 2004 жылы Ұлттық инженерлік академия Лэмпсон, Таккер және Алан Кеймен бірге оған ең жоғары наградасы – Дрейпер сыйлығын табыс етті. Марапаттау қағазында: "Желілік жеке компьютерлерді жасау, ойлап табу және дамытудағы еңбегі үшін" деп көрсетілген. 2013 жылы Компьютер тарихы мұражайы оны "компьютерлік желілерді, онлайн ақпарат және коммуникация жүйелерін, сондай-ақ заманауи жеке есептеулерді дамытудағы көшбасшылығы үшін" Мұражай мүшесі деп жариялады.