Бритн саудагерлері – Ұлыбританияда пияз сатқан бретондық шаруалар. Уэльсте кең таралған, француз бейнесін қалыптастырды. Тарихы, мәдениеті туралы ақпарат.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ұлыбританиядағы бретондық пияз сатушылар
Breton onion salesmen in the UK
the children's novel
«Пияз Джоннилер» (бретон тілінде «Sioni Winwns») – бастапқыда жаяу, кейін велосипедте Ұлыбританияда үйден-үйге ерекше қызғылт пияз сатқан бретондық фермерлер мен ауыл шаруашылығы жұмысшылары. Олар әсіресе Уэльсте белсенді болды, себебі олардың тілдері ұқсас. Олар бұл лақапты бретон тілінде ar Johniged немесе ar Johnniged деп қабылдады. 1950 жылдардан бері саны азайып, енді бірнешеу ғана қалған «Пияз Джонни» бұрын өте көп кездесетін. Жазық жолақты бретондық көйлек және берет киіп, пиязға толы велосипедте келетін «Пияз Джонни» Ұлыбританиядағы француздың стереотиптік бейнесіне айналды. Көп жағдайда осы саудагерлер қарапайым британдықтардың Франциямен және француздармен тікелей байланысы болған жалғыз адамдар болуы мүмкін. 1990 жылдардың соңынан бері фермерлер мен халықтың шағын ауқымды шаруашылыққа қызығушылығының артуына байланысты «Пияз Джоннилердің» саны соңғы кезде аздап қалпына келді.
Onion Johnnies ('Sioni Winwns' or label=none ) were Breton farmers and agricultural labourers who travelled, originally on foot and later on bicycles, selling distinctive pink onions door to door in Great Britain. They were especially active in Wales, where they share linguistic similarities. They adapted this nickname for themselves in Breton as ar Johniged or ar Johnniged. Declining since the 1950s to only a few, the Onion Johnny was once very common. Dressed in striped Breton shirt and beret, riding a bicycle hung with onions, the Onion Johnny became the stereotypical image of the Frenchman in the United Kingdom. In many cases these tradesmen may have been the only contact that ordinary British people had with France and French people. With renewed interest since the late 1990s by farmers and the public in small scale agriculture, the number of Onion Johnnies have recently made a small recovery.
Тарих
Сауда 1828 жылы Анри Ольвье жасаған алғашқы сәтті сапармен басталуы мүмкін. Бриттаниядағы Роскофф маңындағы Бро Роско аймағынан Джоннилер Францияға қарағанда Ұлыбританияда тиімді нарық тапты. Олар әдетте шілде айында Англия арнасынан өтіп, жалдаған қоймаларға пияз жинап, желтоқсан немесе қаңтарда үйлеріне оралатын. Олар өнімдерін Парижде де сата алатын, бірақ 19 ғасырда жолдар мен теміржолдар нашар болғандықтан, онда бару ұзақ және қиын сапар болды. Арнаны кесіп өту оңай және жылдам болды. Алғашқы Джоннилердің барлығы бретон тілінде сөйлейтін болғандықтан, Уэльс олар үшін әдемі мақсат болды. Бретон тілі – бритон тілдерінің бірі, валлий және корнуолл тілдерімен туыс, сондықтан Джоннилерге валлий тілін ағылшын тілінен үйрену оңайырақ болды. 19 ғасырда Уэльске үнемі баратын Джоннилер Sioni Winwns деп, кейіннен ағылшын тілінде Onion Johnnies деп аталды. Джоннилердің Ұлыбританиядағы алтын ғасыры 1920 жылдары болды; 1929 жылы шамамен 1400 Джонни 9000 тоннадан астам пиязды Ұлыбританияға экспорттады. 1930 жылдардың басындағы Ұлы депрессия және фунттың құнсыздануы осы дәуірді аяқтады. Сауда күрт төмендеді, 1934 жылы ең төменгі деңгейге жетті, онда 400-ден аз адам 3000 тоннадан аз пияз импорттады. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін, басқа тауарлар сияқты пияз да Ұлыбританияда импортқа шектеулерге ұшырады және оны бір ғана компания арқылы сатуға рұқсат болды. 1973 жылы Джоннилердің саны 160-қа дейін азайды, ал сауда көлемі 1100 тоннаны құрады. 20 ғасырдың соңына қарай Джоннилердің саны шамамен 20-ға дейін азайды. Қазір арнаны кесіп өту кемелермен жүзеге асырылады, бірақ бұрын шағын желкенді кемелер мен бу кемелері пайдаланылған. Бұл сапар қауіпті болуы мүмкін. 1905 жылы Сент-Мало портында SS Hilda бу кемесінің суға батуынан 70 Джонни қаза тапты.
The trade may have begun in 1828 when the first successful trip is said to have been made by Henri Ollivier. From the area around Roscoff in Brittany known as Bro Rosko, Johnnies found a more profitable market in Britain than in France. They typically took their harvest across the English Channel in July to store in rented barns, returning home in December or January. They could have sold their produce in Paris, but the roads and the railways were bad in the 19th century and going there was a long and difficult trip. Crossing the Channel was shorter and easier. As the early Johnnies were all Breton speakers, Wales was a favoured destination. Breton is a Brythonic language related to Welsh and Cornish, and the Johnnies would have found Welsh a far easier language to learn than English. The Johnnies who regularly visited Wales in the nineteenth century became known as Sioni Winwns and subsequently as Onion Johnnies in English. The golden age for Johnnies across the UK was during the 1920s; in 1929 nearly 1,400 Johnnies exported more than 9,000 tonnes of onions to the UK. The Great Depression, followed by the devaluation of the Pound in the early 1930s, ended the era. Trade suddenly fell, reaching a low in 1934, when fewer than 400 people imported under 3,000 tonnes. In the aftermath of World War II, in common with other goods, onions were subject to import restrictions in the UK and had to be traded through a single company. By 1973 the number of Johnnies had dropped to 160, trading 1,100 tonnes. By the end of the 20th century, the number of Johnnies fell to around 20. The Channel crossings Journeys are now made by ferry, but small sailing ships and steamers were used previously. The crossing could be hazardous. Seventy Johnnies died when the steamer SS Hilda sank at Saint Malo in 1905.
Мәдениетте
2004 жылы Роскоф қаласында «Сүмбіш Джонни» мұражайы ашылды, сонымен қатар екі күндік Fête de l'Oignon (Пияз фестивалі) ұйымдастырылды, ол содан бері әр жазда өткізіліп келеді. 2009 жылдан бері Roscoff пиязы француздық Appellation d'Origine Contrôlée атауымен қорғалады.
The Onion Johnny museum opened in Roscoff in 2004, with a two day Fête de l'Oignon (Onion Festival) that has since been held every summer. Since 2009 the Oignon de Roscoff has been protected under the French Appellation d'Origine Contrôlée designation.