Кіріспе
Музыкалық ноталарды шығаратын қорап. Музыкалық қорап (американдық ағылшын тілінде) немесе музыкалық қорап (британдық ағылшын тілінде) – қорап ішіндегі автоматты музыкалық аспап, ол айналмалы цилиндр немесе дискіге орналастырылған штырғылар жиынтығы арқылы стальной тарақтың реттелген тістерін (немесе ламеллаларын) тартып, музыкалық ноталарды шығарады. Қазіргі күні «музыкалық қорап» деп белгілі болған бұл құрылғы 18-шы ғасырдағы музыкалық тамақ қораптарынан дамыды және бастапқыда «carillons à musique» (француз тілінде «музыкалық қоңыраулар») деп аталды. Кейбір күрделі қораптар металл тарақтан өзге кішкентай барабан және/немесе қоңырауларды да қамтиды.
A music box (American English) or musical box (British English) is an automatic musical instrument in a box that produces musical notes by using a set of pins placed on a revolving cylinder or disc to pluck the tuned teeth (or lamellae) of a steel comb. The popular device best known today as a "music box" developed from musical snuff boxes of the 18th century and were originally called carillons à musique (French for "chimes of music"). Some of the more complex boxes also contain a tiny drum and/or bells in addition to the metal comb.
Тарих
Symphonium компаниясы 1885 жылы дискілік музыка қораптарын жасаушы алғашқы өндіруші ретінде қызметін бастады. Компанияның негізін қалаушыларының екеуі – Густав Брахаузен мен Пол Рисснер өздерінің алғашқы бизнесімен және үшінші серіктесі Оскар Пол Лохманмен тікелей бәсекелесе отырып, Polyphon атты жаңа фирма ашу үшін кетіп қалды. 1900 жылы Paul Lochmann Original Musikwerke құрылғаннан кейін, Symphonium компаниясының қызметі 1909 жылға дейін жалғасты. Австралиядағы Виктория мұражайларының мәліметінше, "Symphonium өндірілген түрлерінің, стильдерінің және үлгілерінің мол әртүрлілігімен ерекшеленеді. Мұндай көптеген нұсқада дискілік музыка қорабы басқа ешқандай компанияда жоқ. Компания электр моторларын қолдануды дамытуда алғашқы болып табылды – алғашқы электр мотормен жабдықталған модель 1900 жылы жарнамаланды. Компания фортепиано-оркестрион бизнесіне көшті және дискілік, барабандық модельдерді, сондай-ақ фортепиано мен фонографтар жасады". АҚШ-тың Нью-Джерси штатындағы Морристаун қаласындағы Моррис мұражайында интерактивті экспонаттармен бірге маңызды коллекция бар. Әрбір туындының бейне және аудио жазбаларымен қатар, аспаптар күнделікті кезеңмен көпшілік назарына ұсынылады.
Уақыт шкаласы
9 ғасыр: Бағдадта парсы өнертапқыштары – Бану Муса ағайындары “ең ерте кездескен механикалық музыкалық аспапты” жасады. Олардың “Таңғажайып құрылғылар кітабында” сипатталғандай, бұл аспап су қуатымен жұмыс ілетін және алмастырылатын цилиндрлерді автоматты түрде ойнататын орган болды. Чарльз Фаулердің сөзіне сәйкес, “бетіне тік шығырлар орналастырылған цилиндрлер XIX ғасырдың екінші жартысына дейін музыканы механикалық түрде жасау және қайта өндірудің негізгі құралы болып келді”. 13 ғасырдың басында: Фландрияда шебер қоңыраушы қоңырауларды соғу үшін шығырлармен жұмыс істейтін цилиндрді ойлап тапты. 1665: Лондондағы Ахасуер Фромантель бірнеше қоңыраулармен музыка ойнайтын және төрт сағат сайын дыбыс беретін үстел сағатын жасады. Мұндай цилиндрлерді әртүрлі әуендер ойнату үшін ауыстыруға болатын. 1772: Францияның Нанси қаласында Рансоне атты сағатшы тік орналастырылған металл тіректерде музыка ойнататын, бірақ қоңыраулар емес, барабан жасады. 1796: Женевалық сағатшы Антуан Фавр Соломон орынды үнемдеу үшін қоңыраулар жиынтығын алдын ала реттелген металл ноталары бар тарақпен алмастырды. Көлденең орналастырылған шығырлы цилиндрмен бірге, бұл әртүрлі және күрделі дыбыстарды тудырды. Осындай алғашқы музыка қораптарының бірі бүгінде Шанхайдың Көне Музыкалық Қораптар мен Автоматтар Галереясында, Пудунның Шығыс өнер орталығында қойылған. 1877: Томас Эдисон фонографты ойлап тапты, бұл музыка қораптары индустриясы үшін, әсіресе ғасыр соңында маңызды салдарларға әкелді. 2016 жылдың наурыз айында Wintergatan тобы 14 ай бойы жасалған және 2000 шардан тұратын 3000 бөліктен құралған ағаш конструкциясының көмегімен кез келген тонда ойнайтын өздері жасаған Мәрмәр машинасының бейнесін жариялады. Топ мүшесі Мартин Молин шарларды қозғау үшін қолмен айналдыруды пайдаланды, олар вибрафон мен басқа да орнатылған музыкалық элементтерде әртүрлі дыбыстарды тудырды. 2019 жылы Тайваньдағы Tevofy Technology Ltd. компаниясы “Музыка роботы қорапта” деген мағынадағы Muro Box деп аталатын алғашқы қосымша арқылы басқарылатын механикалық музыка қорапшасын шығарды. Традициялық музыка қораптарынан айырмашылығы, адамдар ән жазу үшін қағаз жолағына тесіктер салудың қажеті жоқ, сондай-ақ таңдалған әнді ойнату үшін музыка қорабының механизмін жасау үшін ең төменгі тапсырыс көлемі де жоқ.
Репертуар
1974–1975 жылдары неміс композиторы Карльхайнц Стокхаузен зодиак белгілеріне арналған, он екі музыкалық қорапшаға жазылған Tierkreis атты он екі пьесадан тұратын жинақты жазды.