Кіріспе
Американдық саясаткер, радио бағдарламасының жүргізушісі және Guardian Angels ұйымын құрған Кёртис Слива (Curtis Sliwa; 26 наурыз 1954 жылы туған) – американдық белсенді, радио бағдарламасының жүргізушісі, Guardian Angels коммерциялық емес қылмысты алдын алу ұйымының негізін қалаушы және бас атқарушы директоры. Слива 2021 жылғы Нью-Йорк қаласының әкімдігіне республикалық партиядан кандидат болды, бірақ Бруклин округінің әкімі Эрик Адамсқа сайлауда жеңілді.
Curtis Sliwa ('/s//l//i//w//@/; born March 26, 1954) is an American activist, radio talk show host, and founder and chief executive officer of the Guardian Angels, a nonprofit crime prevention organization. Sliwa was the Republican nominee for the 2021 New York City mayoral election, which he lost to Brooklyn borough president Eric Adams.
Ерте өмір
Кертис Слива 1954 жылғы 26 наурызда Бруклиндегі Канарсиде поляк және итальян тегінен шыққан католик отбасында дүниеге келді. Оның екі қарындасы бар. Ол иезуиттердің орта мектебіне, Бруклинге оқуға түсті, бірақ кейіннен мектептен қуылды. Ол Канарси орта мектебін бітірді. Жастық шағында ол Daily News газетін жеткізуші болып жұмыс істеді, онда "Жылдың жаңалықшысы" атағын алып, газет тасымалдау кезінде өртенген ғимараттан бірнеше адамды құтқарып, Ақ үйге сапар жасады.
Қорғаушы періштелер
1977 жылғы мамыр айында Слива Нью-Йорк метросындағы зорлық-зомбылық пен қылмысқа қарсы күреске арналған "Магнифисент 13" атты азаматтық топты құрды. Сол кезде қалада қылмыс деңгейі өте жоғары болды. 1979 жылы "Магнифисент 13" тобы "Құтқарушы періштелер" деп қайта аталды. Топтың әрекеттері оң да, теріс те күшті реакция тудырды. "Құтқарушы періштелер" мүшелерінің көпшілігі қара және латын американдықтар болды. Қарусыз топқа қатысушылардың барлығы каратэ курсын бітіруі және азаматтық ұстауға қатысты заң талаптарын орындауы міндетті болды. Сливаның қызыл береті "Құтқарушы періштелер" формасының маңызды бөлігі еді. 1981 жылы сол кездегі қала әкімі Эд Кох, Слива мен ұйымды сынаған адам, "Құтқарушы періштелер" бойынша тергеу бастады. "The Washington Post" газетінің мәліметінше, тергеу "өте жағымды нәтиже берді және жақын арада "Құтқарушы періштелерге" ресми мәртебе беріледі". Сол кездегі вице-губернатор Марио Куомо ұйымды ерте қолдаған сирек кездесетін саясаткерлердің бірі болды, ол "[қаламыз одан да жақсы моральдық үлгіге лайық емес]" деген пікірін білдірді. 1980 жылдардың басында ол қызметін Буффалоға кеңейтті және жергілікті полиция саясаты мен тәжірибесін жиі сынады. Бір оқиғада "Құтқарушы періштелер" мүшесі Фрэнк Мелвин Ньюарк полиция қызметкерімен 1981 жылдың желтоқсанында атылып өлтірілді. Полиция қызметкері Мелвиннің киімдерін ашқанын (үлкендігін көрсету үшін) қауіпті әрекет деп қате түсіндіргенін мәлімдеді. Слива Мелвиннің – афроамерикандық – өлтіруі нәсілдік жеккөрушілікпен жасалғанын және оны атыс жасаған испаниялық полицей емес, полиция бөлімі қорғаған ақ полицей жасағанын мәлімдеді. Эссекс округінің қазылар алқасы екі полицейді де Мелвиннің өліміне қатысты барлық айыптан ақтап берді. Федералды прокурорлар Джон А. Готтиді, Гамбино қылмыстық отбасының басшысы Джон Готтидің ұлын, адам өлтіруге талпыныс жасағандық және басқа да көптеген қылмыстар бойынша айыптады. Прокурорлар Готтидің Сливаның радио бағдарламасында оның әкесі туралы айтқан сөздерінен ашуланғанын мәлімдеді. Үш рет сотқа тартқаннан кейін, 2005 жылдың 20 қыркүйегінде үш жеке қазылар алқасы Готтиді оған тағылған ешбір айып бойынша кінәлі деп таба алмады және айыптар алынып тасталды. Кейін қазылар алқасы журналистерге оның Сливаға жасалған шабуылда рөлі болғанына сенетіндерін айтты. Прокурорлар Готтиді қайтадан сотқа тартудан бас тарды және оған қарсы барлық айыптарды тоқтатып қойды. Слива азаматтық сот арқылы өтемақы талап ететінін мәлімдеді. Готтидің серігі Майкл Яннотти да Сливаға жасалған шабуылға қатысы бар деп айыпталды, бірақ ақталды.
Радио
Слива үш онжылдықтан бері радио хабарларын жүргізіп келеді, оның көп бөлігі WABC AM радиосында өтті, ол 1990 жылы осы стансада мансабын бастады. 1994 жылы қалалық WNYC радиостансасы, WABC босатқан Сливаны жұмысқа алды. Кейбір адамдар, соның ішінде Слива, оған стансаға кіруге рұқсатты 1993 жылғы мэр сайлауында қолдаған жаңа сайланған мэр Руди Джулиани бергенін айтады. Слива консервативті радио ток-шоу жүргізушісіне айналды. 1996 жылдан бері ол WABC радиосында түрлі бағдарламалар жүргізіп келеді, ал 2000 жылы ұзақ жылдардан бері келе жатқан "Кертис пен Куби таңертеңгі шоуының" адвокаты Рон Кубимен бірге жүргізушісі болды. Шоу сегіз жылға созылды, содан кейін Citadel Broadcasting бұл команданы Дон Имуспен ауыстырды. Оның көп жылғы әріптесі адвокат Рон Куби болды, олар бірнеше рет Нью-Йорктегі WABC AM радиосында түскі уақытта "Кертис & Куби" апталық радио шоуын бірге жүргізген. 2017 жылдың маусымынан бастап Сливаның әріптесі адвокат және телекомментатор Эбони Уильямс болды. Оның соңғы әріптесі Джульет Хадди болды, ол 2019 жылдың ақпанында шоуға қосылды. "Curtis Sliwa LIVE" бағдарламасы 2008 жылдың 1 желтоқсанында ұлттық таралымға шықты. WABC Сливамен 2009 жылдың қарашасына дейін жұмыс істеді, содан кейін келісімшарт бойынша туындаған дауға байланысты оның шоуы тоқтатылды. Ол WNYM AM 970 радиосында таңертеңгі және кешкі "drive time" шоуларын жүргізді, бірақ 2014 жылдың 2 қаңтарында Слива WABC радиосына оралды, ол WOR AM радиосына кеткен Раш Лимбоның орнын басты. 2021 жылдың наурызында өзінің кандидат екенін ресми түрде жариялағаннан кейін Сливаның радио бағдарламасы уақытша тоқтатылды.
Саясат
2016 жылдың қыркүйегінде Слива мен Франк Морано Нью-Йорк штатының Реформа партиясын сәтті жаулап алды. Партия 2018 жылдың қараша айында өткен сайлауда бюллетеньге түсу құқығынан айырылды. 2019 жылдың желтоқсанында Слива бір сұхбатында сол кездегі АҚШ президенті Дональд Трампты жек көретінін айтып, оны "ессіз және ақылсызданған" деп атады. 2021 жылдың ақпан айында, Трамп қызметтен кеткеннен кейін бірнеше апта өткен соң, Слива Реформа партиясынан Республикалық партияға өтті. Слива партияны ауыстырды және Реформа партиясын бюллетеньде ұстап тұру үшін қажетті дауыстарды жоғалтқаннан кейін Реформа партиясының бақылауын жоғалтты. Билл К. Меррелл Нью-Йорк штатының Реформа партиясын қайта бақылауға алды және қазірде Реформа партиясының штаты бойынша төрағасы болып қайта тағайындалды. Ресми штаттық партия қайтадан Ұлттық Реформа партиясымен байланыс орнатып отыр.
2021 жылғы мэрлік науқаны
Слива 2020 жылдың 8 наурызында 2021 жылы Нью-Йорк қаласының 110-шы мэрі болуға үміттү, республикашыл ретінде сайлауға түсетінін жариялады. Бұрын дос болған Слива мен Фернандо Матео арасындағы ішкі сайыс қарым-қатынасты шиеленістірді. Манхэттен, Куинс және Бронкс қалалық партиялары Матеоны қолдады. Ал, Штатен-айленд және Бруклин қалалық партиялары Сливаны қолдады. Сайлау кампаниясы барысында Матео мен Слива бұрынғы президент Дональд Трампқа адалдық таныту мәселесінде келіспеді. Матео Трамптың 2020 жылғы президенттік сайлауда жеңіске жеткені туралы жалған мәлімдемесін қолдады; сонымен қатар Трамптың сайлау нәтижелерін мойынламауына қарсы. Слива полицияға қаржыландыруды тоқтатуға қарсы болды, жұмысшы табының тұрғындары бай азаматтарға қарағанда жоғары мүлік салығын төлемеуі үшін мүлік салығы жүйесін реформалауды, арнайы дарынды балаларға арналған мектептерге қабылдау емтиханын сақтап, чартерлік мектептерде кәсіптік білім беру мүмкіндіктерін кеңейтуді және бюджеттік тәртіпті сақтауды жақтады. Ол сондай-ақ қажетсіз жануарларды өлтіруге қарсы және барлық жануарлар бейіндемесін өлтірмеу орталықтарына айналдыруды қолдайды. Слива сайлау алдындағы науқанында, сайланған жағдайда Нью-Йорк қаласында барлық азаматтарға тең табыс беру жобасын сынап көру үшін пилоттық бағдарламаны бастауды ұсынды. 2021 жылдың 2 қарашасында өткен жалпы сайлауда Слива Бруклин ауданының басшысы Эрик Адамсқа үлкен айырмамен жеңіліп, Адамс дауыс берушілердің үштен екісінен астам дауысын алды. Сол түні Слива Нью-Йорк қаласын "құтқару" үшін бірлікке шақырды.
Заңсыз көші-қонға қарсы митингтер
2023 жылдың тамыз айының соңында Слива және тағы төрт ұйымдастырушы Граси Маншн жанында өткен заңсыз көші-қонға қарсы митингінен кейін тұтқындалды. Полиция оларды тұтқындауға қарсылық көрсету және кедергі келтіру айыптары бойынша сотқа шақыру қағазы берді, бірақ Манхэттен округінің прокуратурасы қудалаудан бас тартты. Слива бұрын да бірнеше митингіде тұтқындалған еді.
Жеке өмір
Слива төрт рет үйленген. 1981 жылы ол екінші әйелі Лиза Эверске үйленді. Ол кезде ол Guardian Angels ұлттық директоры және WABC AM радиосында "Angels in the Morning" бағдарламасын жүргізді. Ол сонымен қатар жекпе-жек спортының шебері, 1986 жылы Дүниежүзілік күрестік федерациясында қысқа мерзім жаттықты. 2000 жылы Слива үшінші әйелі Мэри Галдаға үйленді, ол WABC-нің бұрынғы қызметкері және The Guardian Angels ұлттық директоры болған. Олардың бір ұлы бар. Сливаға 2010 жылы простата қатерлі ісігі диагнозы қойылды, ол туралы 2011 жылдың 20 сәуірінде жариялады. Слива Квинс округінің округтік прокуроры Мелинда Кацпен қарым-қатынаста болды және 2014 жылы одан ажырасты; олардың соңғы бес жылда мұхиттан тыс ұрықтану арқылы дүниеге келген екі баласы бар. Ол бұрынғы әйелі Мэридің айыптауына сәйкес, Сливаға қатысты сот ісінде, Мэримен тұрғанда Кацқа ақша аударғандығы айтылды, бұл Кацпен бірге тұруға дейін "қор жинау" жоспарының бір бөлігі болды. 2018 жылдың 5 шілдесінде Слива ұзақ жылдар бойы сүйіктісі болған, жануарларды қорғаушы және адвокат Нэнси Регуламен Хоу үңгірлерінде үйленді. Олар көптеген құтқарылған мысықтарымен бірге Манхэттеннің Үстіңгі Батыс бөлігінде тұрады.