Кіріспе
Нью-Йорк қаласының бұрынғы құқық қорғау органы
Нью-Йорк қаласының көлік полиция департаменті – 1953 жылдан (Нью-Йорк қаласының көлік басқармасы құрылғаннан бастап) 1995 жылға дейін болған және қазіргі уақытта Нью-Йорк полициясының құрамына кіретін құқық қорғау органы. Бұл ұйымның тамыры 1936 жылға дейін жетеді, сол кезде қала әкімі Фиорелло Х. Ла Гардия Нью-Йорк метросы үшін арнайы патрульдіктерді жұмысқа алуға рұқсат берген. Бұл патрульдіктер ақырында көлік полициясының офицерлеріне айналды. 1949 жылы департамент Нью-Йорк қалалық полиция департаментінен ресми түрде бөлінді, бірақ 1995 жылы Нью-Йорк қаласының мэрі Руди Джулиани оны Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің Транзит бюросы ретінде толыққандай қайта біріктірді. 1997 жылы Транзит бюросы жаңа құрылған Көлік бюросының Транзит бөлімшесіне айналды. 1999 жылдың шілдесінде Транзит бөлімшесі қайтадан Транзит бюросы болды, бірақ полиция департаментінің құрамында қалды. Нью-Йорк полициясының Транзит бюросының штаб-пәтері Бруклин Хайтс ауданындағы Ливингстон көшесінің 130-шы үйінде орналасқан.
Тарих
1860 жылдардан бері Нью-Йорк метрополитенінің алғашқы нысандары деңгейде және биік құрылымдарда қозғалыс жүргізіп келді. 1900 жылдан 1904 жылдың 27 қазанына дейін Интербороу жылдам транзит компаниясы (IRT) Манхэттендегі алғашқы метро желісін салды. IRT және Бруклин жылдам транзит компаниясы (BRT, кейін BMT) жеке меншік операторлар болып, қалаға тиесілі метро желілерін пайдаланды. Олар өздеріне полиция қызметкерлерін жалдады. Дегенмен, 1932 жылы қалаға тиесілі тәуелсіз метро жүйесі (IND) ашылды. IND желілерінде бастапқыда күзету үшін «станция қадағалаушылары» жұмыс істеді, олардың аты-жөні Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің тізімінен алынды. Нью-Йорк қалалық көлік полициясы 1933 жылдың 17 қарашасында құрылды, алты адам Нью-Йорк штатының теміржол полициясына ант берді. Олар қарусыз болғанмен, IND-дегі жолаушылардың қауіпсіздігіне және мүлікті қорғауға жауапты болды. Екі жылдан кейін полиция қызметіне 20 «В класындағы станция жетекшілері» қосылды. Есіктерді ашу мен жабуға көмектесу және бағыттарды хабарлау міндеттерін атқаратын бұл 26 «арнайы» қызметкерге IND желісінде ғана тұтқындау құқығы берілді. 1937 жылы полиция құрамына тағы 160 адам қосылды. Сонымен қатар, Нью-Йорк полициясынан 3 лейтенант, 1 капитан және 1 инспектор бақылаушылар ретінде тағайындалды. 1940 жылы жекеменшік IRT және BMT қаланың меншігіне өткен кезде IND желісіндегі шағын патрульдік күш екі есеге жуық ұлғайды. Енді мемлекеттік қызмет жүйесінің бөлігі ретінде транзиттік қадағалаушылар қажет болды. 1942 жылы «арнайы патрульші 2-сынып» атағына алғашқы сынақ өткізілді. 1947 жылы Қылмыстық процестік кодекс өзгертіліп, транзиттік патрульдерге бейбітшілік сақшысы мәртебесі берілді, ал 1950 жылға қарай «арнайы» қызметкерлердің саны 563-ке жетті. Келесі жылы транзиттік сержанттар мен лейтенанттарға емтихан өткізілді. 1953 жылы Нью-Йорк қаласының транзиттік басқармасы құрылып, ескі Нью-Йорк қаласының көлік басқармасының барлық метро желілерін басқаруды өз мойнына алды. 1949 жылдан бастап Транзиттік полиция департаментін кім басқаруы керек деген мәселе келесі бес жыл бойы әртүрлі қалалық лауазымды тұлғалар тарапынан мұқият зерттелді. «Транзиттік полицияны Нью-Йорк полициясы қабылдауы керек пе?» деген сұрақ талқыланды. 1955 жылы Транзиттік полиция департаменті жеке және ерекше бөлімге айналады, бұл Нью-Йорк полициясының екі онжылдық билігін аяқтады. Мемлекеттік қызмет комиссиясы транзиттік рекруттар үшін жаңа сынақ әзірледі, ал 4 сәуірде тізімнен алғашқы тағайындамалар жасалды. Нью-Йорк полициясының лейтенанты Томас О’Рурк Транзиттік полиция департаментінің бірінші командирі болып тағайындалды. Көп ұзамай лейтенант О’Рурк тағы 9 адаммен бірге капитандық емтиханды тапсырды. Кейін капитан О’Рурк жаңа департаменттің бірінші бастығы болып тағайындалды. Қылмыстың өсуіне байланысты транзиттік полиция қызметкерлерінің саны да көбейіп, 1966 жылы департаментте 2272 қызметкер болды. Сол жылы Роберт Х. Рапп Нью-Йорк транзиттік басқармасының бастығы болып тағайындалды. Басшы Рапптың басшылығымен және қала әкімінің нұсқауымен жаңа қылмысқа қарсы бағдарлама іске қосылды. Бағдарламаның мақсаты - Нью-Йорк метросының әр вагонына сағат 20:00-ден таңғы 4-ке дейін бір офицерді тағайындау. Ал көлік полициясы өсе берді. 1975 жылдың басында департаментте 3600-ге жуық адам жұмыс істеді. 1975 жылы бұрынғы Нью-Йорк полициясының бас инспекторы және қалалық кеңестің президенті Санфорд Гарелик Транзиттік полиция департаментінің бастығы болып тағайындалды. Транзиттік полиция департаментін қайта ұйымдастыруға бел буған Гарелик қатардағыларға жаңа мақтаныш пен кәсібилік сезімін сіңіруде де сәтті болды. Алайда, сол жылы басталған қаржы дағдарысы күтілмеген соққы болды, әсіресе көлік полициясы үшін. Келесі бес жылда жұмыстан босатулар мен жұмыссыздық олардың санын 2800-ден кем етіп азайтады. 1979 жылдың 12 қыркүйегінде Гарелик қызметінен босатылып, оның орнына Нью-Йорк полициясының бұрынғы кадрлар бастығы Джеймс Михан тағайындалды. Жаңа офицерлер 1980 жылға дейін жұмысқа алынбады. Сол кезде көлік полициясы өте ескі департамент болды, әр ай сайын көптеген офицерлер зейнеткерлікке шықты. Алғашқы жаңадан жұмысқа алынғандар 1979 жылдың 30 маусымында өткен 8155 нөмірлі емтихан тізіміне енгізілді. Жаңа қызметкерлердің алғашқы толқыны тарихи болды, өйткені онда транзиттік полицияға ант берген алғашқы әйел офицерлер болды. Бұл көптеген ескі аудандарды әйелдер үшін киім ауыстыратын бөлмелерді қамтамасыз ету үшін жаңартуды қажет етті. Одан кейін Транзиттік полиция өз емтихандарын қайта бастады. 1990 жылдардың басында Транзиттік полиция департаменті барлық күшін қайта алып, одан да артты. 1991 жылы Транзиттік полиция бастығы Уильям Браттон басшылығымен федералды аккредитация алды. Департамент елдегі бар болғаны 175 құқық қорғау органының біріне және Нью-Йорк штатындағы екіншісіне (басқасы – Саффолк округі полиция департаменті) айналды. Келесі жылы ол Нью-Йорк штатынан да аккредитация алды, ал 1994 жылға қарай департаментте 4500-ге жуық бірыңғай және азаматтық қызметкерлер жұмыс істеді, бұл оны АҚШ-тағы алтыншы ірі полиция күшіне айналдырды. Браттон ескірген радио жүйесін жаңартуға, қызметтік қаруды 9 мм Glock-қа ауыстыруға және департаменттің моральдық жағдайын жақсартуға жауапты болды. Алайда, уақыт өте келе Нью-Йорк полициясы мен Нью-Йорк қалалық көлік полиция департаменті арасындағы айырмашылық көбірек мәселе тудырды. Бөлімдердің қайталануы, байланыстағы қиындықтар және процедуралардың өзгешелігі көңілсіздік пен тиімсіздікке әкелді. Әкімдік науқанының аясында кандидат Рудольф Джулиани ұзақ шешілмеген мәселені аяқтауға және Нью-Йорк қаласының үш полиция департаментін (Нью-Йорк полициясы, Транзиттік полиция және Нью-Йорк қалалық полиция департаментінің Тұрғын үй бюросы) бірыңғай, үйлесімді күшке біріктіруге уәде берді. Әкім Джулиани 1994 жылдың 1 қаңтарында қызметке кірісіп, бірден Уильям Браттонды Нью-Йорк полициясының комиссары етіп тағайындады, ол Джулианидің уәдесін орындау үшін полиция жұмысындағы зор тәжірибесін пайдаланды. Қала мен Нью-Йорк қалалық көлік басқармасы арасындағы келіссөздер, соның ішінде Транзиттік полиция департаментін толығымен тарату туралы қауіп, түсіністік туралы меморандумды тудырды, ал 1995 жылдың 2 сәуір күні сағат 00:01-де Нью-Йорк қалалық көлік полициясы Нью-Йорк полиция департаментімен біріктіріліп, Нью-Йорк полиция департаментінің құрамындағы жаңа бюро – Нью-Йорк полиция департаментінің көлік бюросы болып құрылды. Бұл бірігу кейбір адамдар арасында «95 жылғы жаулап алу» деп бейресми аталады. Бұл термин Транзиттік полиция кәсібуақтарымен, сондай-ақ бірігуге қарсы болған Транзиттік полиция мүшелерімен шыққан. 1997 жылдың ақпанында департаментті қайта ұйымдастырудан кейін Транзиттік бюро жаңа құрылған Көлік бюросының құрамындағы Транзиттік бөлімшесіне айналды. 1999 жылдың шілдесінде Транзиттік бөлімшесі қайтадан Транзиттік бюроға айналды. Біріктірудің нағыз себебі Джулианидің үш жеке полиция төлемақысының орнына біреуін құру және барлық үш полиция департаментін тікелей бақылауына алу ниеті болды. 1995 жылдың 2 сәуіріне дейін Транзиттік полиция да, Тұрғын үй полициясы да полиция комиссарының қарауында болған жоқ, ол өз кезегінде тікелей қала әкімінің бағынысында болды. Транзиттік полиция мүшелеріне Транзиттік басқарма төлесе, ал Тұрғын үй полициясының мүшелеріне Тұрғын үй басқармасы төлесе де, төлемдер аталған агенттіктерден емес, Нью-Йорк қаласынан ай сайын түсетін қаражаттан төленді. Джулиани екі полиция департаментіне төлемдерді тоқтату арқылы біріктіруге қол жеткізді.
Транзит полициясының жұмыс орындары
Транзит полициясының басты міндеттерінің бірі метро жүйесін зақымдаудан қорғау болды. 1980 жылдардың ортасына қарай метро жүйесінде граффити кең таралды және қала әкімдігі жауап ретінде қатаң шаралар қолданды. Транзит полициясы, әсіресе, лейтенант Кеннет Чиули басқарған «Вандалдар отряды» деп аталатын жаңа бөлімше, граффити жасайтындарды айыппұл салып, қамауға кірісті. 1980 жылы құрылған Вандалдар отрядының міндеті – метро жүйесін терезелерді сындыру, вагондардан орындықтарды лақтыру сияқты қиын қылмыстардан қорғау болды. Бірақ 1984 жылғы «Таза вагондар» бағдарламасынан кейін ғана граффити осы мамандандырылған бөлімшенің басты назарына ілікті. Олар сондай-ақ, граффитиді 24 сағат ішінде жою қағидасын қабылдады. 1980 жылдардың соңына қарай Транзит полициясы метро жүйесіндегі граффити мәселесін тиімді шешті. Транзит полициясы метро жүйесіндегі өмірге қауіпті және зорлық қылмыстармен де айналысты, әр ауданда жеңіл киімдегі қылмысқа қарсы күрес офицерлері мен детективтер отряды болды. NYPD учаскелерден жұмыс істесе, Транзит полициясы аудандардан жұмыс істеді, әр аудан жүйенің әртүрлі бөлігін қамтыды. Әрбір ауданда полицияға жедел жауап беру және тұтқындарды орталыққа жеткізу үшін кемінде 1 RMP патрульдік машинасы болды. Көбінесе Транзит полициясының офицері жеке жұмыс істеді. Жеңіл киімдегі офицерлер, мысалы, қылмысқа қарсы күрес офицерлері жұппен жұмыс істеді. Декоу отряды әр мүшесі белгілі бір рөл атқаратын топта жұмыс істеді. Жаңа қабылдаған офицерлер көбінесе TPF деп аталатын тактикалық патрульдік күшке тағайындалды. TPF тек пойызды патрульдеуге жауапты болды. TPF офицерлеріне өз кезегінде жауапты болатын әртүрлі пойыздар тағайындалды. Патрульдеу офицерлердің пойызбен маршруттың бойымен жүруін қажет етті, яғни TPF қала және аудан шекараларын кесіп өтті. Кейде бұл TPF басшылары мен жергілікті аудан басшылары арасында TPF-ке кімнің жауапты екендігі туралы жанжалға себеп болды. Бағаны төлеуден жалтарғандармен күресу үшін Транзит полициясында шақыру отряды болды, оның офицерлері азаматтық киімде жұппен жұмыс істеді, олардың басты міндеті – бағаны төлеуден жалтарғандарға, қоқыс тастағандарға және темекі шеккендерге жүйе бойынша шақырулар беру болды. 1990 жылға дейін бағаны төлеуден жалтарғандарға берілген барлық шақырулар қылмыстық сотта тіркелу билеттері болды. Әдетте, айыппұл 10 доллар немесе 2 күннен аспады. Транзит сот істері бюросы (TAB) құрылғаннан кейін шақырулар негізінен Нью-Йорк азаматтық сотының бөлімшесі – Транзит сот істері бюросымен қаралатын болды, ал айыппұлдар Транзит органына қайтарылды. Дегенмен, қылмыстық сот шақырулары ТАБ шақыруларының орнына да берілуі мүмкін болды, бірақ ТАБ шақырулары бағаны төлеуден жалтарғандардан жоғалған кірістерді қайтаруға көмектесетін артықшылықты нұсқа болды. Транзит полициясының өз ішкі істер бөлімі де болды, оның жергілікті тергеуші офицерлері қатардағы офицерлермен «Шу-флай отряды» деп аталды. Олар қызмет барысында кез келген тәртіп бұзушылық жасаған офицерлерді табу және оларға «шағым» беру мақсатымен метро жүйесі бойынша жүреді. Белгілі бір аймақта «шу-флай» бар екендігі туралы ескерту радиоарнасынан тексеру арқылы және беске дейін санау арқылы берілетін. Азаматтардан түскен шағымдар Бруклиндегі Джей-стрит, 370 мекенжайында қаралатын болды. Басқа да арнайы Транзит полициясы бөлімшелеріне метро жүйесіндегі төтенше жағдайларды басқаратын Жедел медициналық құтқару бөлімі (EMRU) кірді, ең көп кездесетін жағдай – пойыз соққан жолаушы, оны жолаушыны басып кеткен жағдайда «адам астында», жолаушы пойыз бен платформа арасындағы саңылауға түсіп қалған жағдайда «ғарыш жағдайы» деп атады, ал пойыз жолаушыны сүйреген жағдайда «арқалап әкету» деп атады. Кем танымал бөлімше – Жер бетіндегі қылмысқа қарсы күрес бөлімі (автобус отряды) болды. Ол Нью-Йорк автобустарын және автобус деполарын патрульдеуге жауапты шамамен алпыс офицерден тұратын. Сондай-ақ, метро патрулі үшін K9 бөлімі, граффитиге қарсы күресу үшін Вандалдар отряды, тонаушыларға қарсы Декоу отряды, қалта ұрлаушыларға қарсы Қалта ұрлаушылар отряды және үйсіздерді метродан алып, оларды әртүрлі қызметтер ұсынылатын үйсіздер баспаналарына жеткізетін Үйсіздерге көмек көрсету бөлімі болды.
Қызметте қайтыс болғандар
Нью-Йорк қалалық көлік полициясының қызмет ішінде 13 қызметкері қаза тапты.
Қайтыс болған күні Өлімнің себебі
Патрульші Джон Туохи Сәрсенбі, 20 наурыз, 1963 Жүрек талмасы
Патрульші Ллойд Иннес Жұма, 16 маусым, 1967 Оқтан зардап шегу
Патрульші Майкл Мелхиона Сенбі, 28 ақпан, 1970 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Джон Скеген Сәрсенбі, 28 маусым, 1972 Оқтан зардап шегу (өзіне-өзі ату)
Полиция қызметкері Сидни Л. Томпсон Сейсенбі, 5 маусым, 1973 Оқтан зардап шегу
Детектив Джордж Каккавель Сенбі, 26 маусым, 1976 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Карлос Кинг Дүйсенбі, 20 желтоқсан, 1976 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Серафин Калабрезе Жексенбі, 24 ақпан, 1980 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Ирвинг В. Смит Жұма, 29 ақпан, 1980 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Джозеф Киган Бейсенбі, 19 маусым, 1980 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Джозеф Хампериан Бейсенбі, 22 қыркүйек, 1983 Көлік соқтығу
Полиция қызметкері Ирма Лозада Жұма, 21 қыркүйек, 1984 Оқтан зардап шегу
Полиция қызметкері Роберт Вейнель Сейсенбі, 22 қыркүйек, 1987 Оқтан зардап шегу