Кіріспе

Бейсбол ойынының статистикалық шолуы

Қораптық тізім – бұл бейсболда ойыншының нақты бір ойындағы жетістіктерін көрсету үшін қолданылатын кесте. Қораптық тізімнің қысқартылған нұсқасы, ойын алаңындағы есептеу тақтасынан көшірілгені – желілік тізім деп аталады. Бейсбол Даңқы Генри Чадвикті 1858 жылы қораптық тізімді ойлап тапқан адам деп санайды.

Алғашқы қораптық ұпайлар

Алғашқы қораптық көрсеткіштер крикет есептеуімен байланысты болды, себебі әр соққышы үшін тек шабуылға бағытталған екі сан ұсынылды: "O" және "R", яғни "айырылған реттер саны" және "ұпай саны". Ойынның барлық аспектілеріне жанкүйерлердің қызығушылығы артқан сайын, қораптық көрсеткіштер қайта қаралып, шабуылдық санаттарды қосу үшін кеңейтілді: Соққы саны, Ұпай, Соққылар және кейде Жалпы базалар; сондай-ақ әр соққышы үшін қорғаныс санаттары – ұстау, көмектесу және қателер, сонымен қатар қосымша базалық соққыларды, өткізілген иннингтерді, таза ұпайларды және т.б. тізімдейтін статистикалық қорытынды. Бейсболда, егер соңғы болып соққы беруге жоспарланған команда 8½ иннингтен кейін көшбасшы болса, онда бұл команда үшін соққы беру кезегі болмайды, себебі ол ойынның нәтижесіне әсер етпейді, сондықтан тоғызыншы иннингтің соңы әдетте "X" таңбасымен белгіленеді. Сол кездегі кейбір газеттер (және кейбір есеп тақталары) үй командасын жоғарғы қатарда көрсеткендіктен, тоғызыншы иннингтің "басында" деп саналатын "X" таңбасы қойылды. Бұл тәжірибе үй командасының бірінші немесе соңғы болып соққы беруді таңдау мүмкіндігі болған кезден берік, бұл крикетке тағы бір ұқсастық. Командалар көбінесе бірінші болып соққы беруді таңдайтын, қонақ командадан "артықшылық алу" қабілетіне үміттене отырып (монетаны лақтырып жеңген футбол командалары сияқты), бірақ қонақтардың тоғызыншы иннингтің соңында жеңіске жету мүмкіндігі жанкүйерлер үшін қанағаттандырмас жағдай болды. Ережелер кейіннен үй командасын соңғы болып соққы беруге міндеттеді, бірақ үй командасын бірінші болып тізімдеу тәжірибесі кейбір жерлерде, тіпті ойынның нақты оқиғаларына сәйкес келмеген жағдайларда да, біраз уақыт бойы сақталды. "Ұпай әкелу" (Runs Batted In) статистикасы 1900 жылдардың басында жасалды және көп ұзамай қораптық көрсеткіштердің құрамына енгізілді. Көмекші питчинг кең таралған сайын, питчерлер үшін жеке "тізім" бөлімі жасалды, онда өткізілген иннингтер саны, соққылар, ұпайлар, таза ұпайлар және берілген базалар, сондай-ақ жасалған страйк-ауттар көрсетілді. 1960 жылдардың соңына қарай, орынды үнемдеу үшін көптеген газеттер тізімдерден қорғаныс статистикасын алып тастады, тек ойын қорытындысында қателер тізімін (бар болса) көрсетті. Әлемдік серия сияқты ерекше оқиғалар үшін (әсіресе жергілікті команда қатысса) газеттер әлі де жиі қораптық көрсеткіштердің кең нұсқасын жариялайды.