Кіріспе

Техас штатының тарихи ауданы, АҚШ

Техас штатының (АҚШ) Галвестон қаласының орталығындағы Странд тарихи ауданы, сонымен қатар Странд ауданы деп те аталады, негізінен Виктория дәуірінде салынған ғимараттардың шоғырланған ұлттық тарихи ескерткіш ауданы болып табылады. Қазір бұл ғимараттарда мейрамханалар, антиквариат дүкендері мен сыйлық тауарларын сататын дүкендер орналасқан. Бұл аймақ арал қаласының ең маңызды туристік орталықтарының бірі және екі танымал маусымдық фестивальге төңкерілген жер. Аралдың сауда және ойын-сауық орталығы деп кеңінен танылады. Ауданға Харборсайд Драйвтың (Авеню А) оңтүстік жағы, сондай-ақ The Strand (Авеню В) және Механик көшесі (Авеню С) 20-шы көшеден батысқа қарай 26-шы көшеге дейін екі жағындағы мүліктер кіреді. "Странд" деп белгіленген көше шындығында Авеню В деп аталады және Галвестон шығанағымен қатар жүреді. Аудан 1970 жылы Ұлттық тарихи орындар тізіліміне енгізілді, ал 1976 жылы Техастағы коммерциялық Виктория сәулетінің беспрецеденттік жиынтығы және 19-ғасырда штаттың маңызды порты болған рөлі үшін Ұлттық тарихи ескерткіш деп жарияланды. Бүгінде "Странд" термині Галвестон қаласының кемежайына жақын орналасқан 20-шы және 25-ші көшелер арасындағы бес блоктық бизнес ауданының барлығын білдіреді.

Тарих

1830-шы жылдардың соңында жасалған Галвестон қаласының бастапқы жоспарында Б даңғылы көрсетілген. «Аве Б» үшін «Strand» атауын неміс иммигранты Майкл Уильям Шоу таңдады, ол 23-ші көше мен Б даңғылының бұрышында әшекей бұйымдарының дүкенін ашты. Шоу «Аве Б» атауын ұнатпағандықтан, өзінің кеңсе қағазында көшенің атын «Strand» деп өзгертті, өйткені бұл атаудың (Лондон қаласындағы көшенің атымен аталған) оның әшекей дүкені үшін жоғары мәртебелі есімді білдіретінін ойлады. Кейін ол көшедегі басқа дүкен иелерін де көшенің атын өзгертуге көндірді, соның нәтижесінде бұл атау қалыптасты. (Strand сөзі ежелгі ағылшын тілінде «жағалау» немесе «өзен жағасы» деген мағынаны білдіреді; неміс, швед және голланд тілдерінде бұл сөз «жағажай» дегенді білдіреді.) Strand көшесіндегі ең алғашқы ғимараттар көбінесе ағаштан салынған және 19 ғасырда аралды жиі қамшитын өрттер мен дауылдарға осал болды. Бірте-бірте бұл ғимараттар темір қаңқалы кірпіштен салынған ғимараттарға алмастырылды. Strand көшесінде қазірге дейін сақталған ең көне екі ғимарат 1855 және 1858 жылдары салынған; ал басқа тарихи ғимараттар әдетте 1870-ші және 1880-ші жылдарға жатады. 19 ғасыр бойы Галвестон порты дамыды, ал портының жанында орналасқан Strand аймақтың негізгі сауда орталығына айналды. Бір кезде ол «Оңтүстік Уолл-стрит» деп танымал болды. Галвестон портының үлкен кемелер трафигіне байланысты (жылына 700 мен 1400 кеме арасында) Strand ірі бизнес орындары үшін танымал орынға айналды, соның ішінде сол кездегі елдің бес ірі банкі, оптом саудагерлер, комиссиялық саудагерлер, мақта брокерлері, адвокаттар және құл сатушылар орналасты. 1881 жылы Strand ауданындағы кәсіпорындар шамамен 38 миллион АҚШ долларына тауарлар мен қызметтер сатты. 1838-1842 жылдар аралығында 18 газет жарық көрді; 1842 жылы құрылған «The Galveston News» газеті бүгінгі күнге дейін сақталып қалған жалғыз басылым. Strand Галвестон портына жақын орналасқандықтан, Азамат соғысы кезінде бірнеше шайқастардың салдарынан зақым көрді, әсіресе одақтық күштер қаланы қоршаған кезде. Галвестон шайқасы кезінде Конфедерация күштері аймақтың барлық бұрышында шайқасты, бірнеше ғимараттар оқтар мен снарядтардан зақымдалды. Шайқастар көптеген кәсіпорындарды жабылып, соғыс аяқталғанға дейін жақын маңдағы Хьюстон қаласына көшуге мәжбүр етті. Бірақ көптеген кәсіпкерлер соғыс аяқталғаннан кейін өздерінің бұрынғы орындарына оралып, келесі ғасырдың басына дейін өркендеуді бастан кешірді. 1900 жылы Галвестон қаласын қамшылаған дауыл қаланың көп бөлігін қиратты, Strand ауданы да осы апаттан зардап шекті. Көптеген ғимараттар өте ауыр зақымдарға ұшырады – кейбір ғимараттар толық қабаттарын жоғалтты, ал басқалары әшекейлі карниздері мен безендірулерін жоғалтты. Көптеген кәсіпорындар кемежайдан және, де-факто, Strand көшесінен алыстауды жөн көрді. Аймақ қойма ауданына айналды және 1960 жылдарға дейін, Галвестон округінің Әйелдер лигасы екі ғимаратты қалпына келтіргенге дейін жаңғыртылмады. Аймақтағы көрікті жерлерге Галвестон округі мұражайы, Галвестон теміржол мұражайы, Виктория стиліндегі сәулет, ат пен каретамен саяхаттау, тарихи белгілер, көлік үшін ескі троллейбус және Саенгерфест паркіндегі алып шахмат жиынтығы кіреді. Бұл парк 1990 жылдардың басында Джордж және Синтия Митчеллдердің күшімен құрылды. Тарихи ауданда сонымен қатар киім, фабрикалық дүкендер, сувенирлер сататын дүкендер, өнер галереялары, антикварлық дүкендер де бар. Strand көшесінің сыртқы шеттерінде Пошта кеңсесі ауданы орналасқан, ол өзінің антикварлық галереяларымен, өнер галереяларымен, «Old Quarter Acoustic Cafe» кафесімен және 1894 жылғы «Grand Opera House» опера театрымен танымал. Суға жақын жерде 21-ші айлақ орналасқан, онда «1900 жылғы Ұлы дауыл» және «Жан Лафиттейдің қарақшы аралы» фильмдері күн сайын көрсетіледі, сонымен қатар «Ocean Star» теңіз бұрғылау платформасы мен мұражайы және «Элисса» кемесі бар Техас теңіз порты мұражайы орналасқан. Strand 2008 жылдың 13 қыркүйегінде Айк дауыл тоғысынан ауыр зақымдарға ұшырады, нәтижесінде Ұлттық тарихи сақтау қоры аудандарды 2009 жылғы Американың ең қауіпті орындарының тізіміне қосты.