Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс біріктірілген командасы (1942)
World War II combined command (1942)
Америкалық-британдық-голландиялық-австралиялық (ABDA) командасы, немесе ABDACOM, 1942 жылдың басында Тынық мұхитындағы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Шығыс Азиядағы барлық одақтас күштердің қысқа ғұмырлы жоғарғы басқаруы болды. Командаға Австралия, Нидерланды, Ұлыбритания және АҚШ күштері кірді. Генерал-лейтенант Арчибальд Уэвелл басқарған команданың басты мақсаты – "Малай тосқауылы" (немесе "Шығыс Үндістан тосқауылы") деп аталатын, Малай түбегінен Сингапур және Голландтік Шығыс Үндістанның оңтүстік аралдары арқылы өтетін шартты шекараны бақылауда ұстау еді. ABDACOM британдық әскери шеңберлерде "Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты командованиесі" деп те белгілі болды, бірақ оны кейінірек құрылған Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағы командованиесімен шатастыруға болмайды (қараңыз төмен). ABDACOM тек бірнеше апта ғана өмір сүрді және бір-бірінен кейін жеңілістерге ұшырады, бірақ соғыстың аяғына қарай одақтас күштердің біріктірілген басқаруы үшін пайдалы сабақтар берді.
The American British Dutch Australian (ABDA) Command, or ABDACOM, was the short lived supreme command for all Allied forces in South East Asia in early 1942, during the Pacific War in World War II. The command consisted of the forces of Australia, the Netherlands, United Kingdom and the United States. The main objective of the command, led by General Sir Archibald Wavell, was to maintain control of the "Malay Barrier" (or "East Indies Barrier"), a notional line running down the Malay Peninsula, through Singapore and the southernmost islands of the Dutch East Indies. ABDACOM was also known in British military circles as the "South West Pacific Command", although it should not be confused with the later South West Pacific Area command (see below). Although ABDACOM existed only for a few weeks and presided over one defeat after another, it provided some useful lessons for combined Allied commands later in the war.
Құрылу
АБДА басқаруын ұйымдастыруға жасалған күш-жігер 1941 жылдың 7 желтоқсанында одақтастар мен Жапония арасындағы соғыс басталғаннан кейін көп ұзамай басталды. Армия штабының бастығы Джордж Маршалл және Соғыс министрі Генри Л. Стимсон Франция шайқасында, Жерорта теңізі мен Таяу Шығыста, сондай-ақ Перл-Харборға жасалған шабуылда одақтас күштердің жеңіліске ұшырағандарын байқағаннан кейін барлық театрларда одақтас күштерге біртұтас басшылықты орнатуға асықты. Британдық әскери басшылығының қарсылығына қарамастан, бұл жоспар Вашингтондағы Аркадия конференциясында бекітілді. 27 желтоқсанда Маршалл мен адмирал Эрнест Кинг Арчибальд Уэвелл басқаратын АБДА басқаруын Чарльз Порталға, Дадли Паундқа және Джон Диллге ұсынды. Британдықтар күмәнмен қарады және Тынық мұхитының тым кең географиялық аймақ екенін, оны бір басшымен басқару мүмкін емес деп ойлады. Уинстон Черчилль Маршаллды бірінші дүниежүзілік соғыста Фердинанд Фош қолбасшы ретінде операцияларды үйлестіруге тырысқандағы қиындықтар туралы ескертті. Маршалл бұл және Черчилльдің басқа да тарихи салыстыруларын қабылдамады, оған "Дрейк пен Фробишерге қызығушылығым жоқ, бірақ мен Жапонияға қарсы біртұтас майдан құруға қызығушымын" деді. Черчилль Лондондағы Соғыс кабинетіне телефон соғып, олардың алаңдауларына қарамастан, келісімді қабылдауға кеңес берді. 29 желтоқсанда Уинстон Черчилль британдықтардың алаңдаушылығын сейілту үшін Уэвеллдің жоғарғы қолбасшы болары туралы келісімге келгенін мәлімдеді. Содан кейін Уэвелл Үндістандағы британдық бас қолбасшы лауазымын атқарды. Черчилль былай деп қосты:
Efforts to organise the ABDA Command began soon after war between the Allies and Japan commenced, on 7 December 1941. Army Chief of Staff George C. Marshall and Secretary of War Henry L. Stimson were anxious to establish unity of command over the Allied forces in all theatres after observing Allied defeats in the Battle of France, the Mediterranean and Middle East theatre, and the attack on Pearl Harbor. Despite objections from the British military establishment, the scheme was finalized at the Arcadia Conference in Washington. On December 27 Marshall and Admiral Ernest King proposed an ABDA Command led by Archibald Wavell to Charles Portal, Dudley Pound, and John Dill. The British were skeptical and believed the Pacific theatre was too geographically large to be controlled by a single commander. Winston Churchill warned Marshall about the difficulties faced by Ferdinand Foch as Supreme Allied Commander while simply trying to coordinate operations across the Western Front of World War I. Marshall rebuffed this and other historical analogies from Churchill, telling him that he "was not interested in Drake and Frobisher, but I was interested in having a united front against Japan." Churchill reluctantly telephoned his War Cabinet in London advising them to accept the arrangement despite their concerns. On December 29, Winston Churchill said that it had been agreed Wavell would be supreme commander in order to assuage British concerns. Wavell then held the position of British Commander in Chief, India. Churchill added:
Генерал Уэвеллдің Оңтүстік Тынық мұхитында штабы болуы керек, өйткені Фоштың жоғары бақылау штабы [Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде] Франциядағы британдық және француз әскерлерінің үлкен штабы болған. Ол бұйрықтарды қорғаныс министрі ретінде маған және АҚШ-тың барлық күштерінің бас қолбасшысы болған АҚШ Президентіне жауапты болатын тиісті бірлескен органнан алады. 1942 жылдың 1 қаңтарында төрт елдің жариялаған мәлімдемесінен кейін одақтас үкіметтер ресми түрде Уэвеллді тағайындады. АБДАҚОМ құру Уэвеллдің батыста Бирмадан бастап, шығыста Голландиялық Жаңа Гвинеяға және Филиппин Одағына дейінгі аумақты қамтитын үлкен, бірақ сирек орналасқан күшті бақылауға алуын білдірді. Басқа аймақтар, соның ішінде Британдық Радж және Гавайи территориясы ресми түрде бөлек басшылықтарда болды, ал іс жүзінде генерал Дуглас Макартур Филиппиндегі одақтас күштерді толық бақылауда ұстады. Уэвеллдің талабы бойынша Солтүстік-Батыс Австралия (картаны қараңыз) АБДА аймағына қосылды. Австралияның қалған бөлігі, сондай-ақ оның Папуа және Жаңа Гвинеядағы аумақтары Австралияның бақылауында болды. АБДА-ға Үнді мұхитының және Австралияға батыс теңіз жолдарының бақылауын одақтастардың қолында ұстау үшін Малай тосқаулын мүмкіндігінше ұзақ уақыт бойы сақтап тұру міндеті жүктелді. Жапонияның Батыс Тынық мұхитындағы теңіз күштерінің басымдығын ескере отырып, бұл міндетті орындау өте қиын болды. Тапсырманы одан әрі күрделілендіргені – командалық құрамына Бирманың қосылуы, әртүрлі жабдықтарды қолданатын және бірге оқытылмаған төрт ұлттың күштерінің іс-қимылын үйлестірудегі қиындықтар, сондай-ақ ұлттық үкіметтердің әртүрлі басымдықтары болды. Британдық басшылар Сингапурды бақылауда ұстауға қызығушылық танытты; Голландиялық Шығыс Үндістанның әскери қуаты 1940 жылы нацистік Германияның Голландияны жеңгенінің салдарынан зардап шекті, ал Голландия әкімшілігі Ява аралын қорғауға бағытталды; Австралия үкіметі Солтүстік Африка мен Еуропадағы соғысқа қатты тартылған және оған қолжетімді әскери ресурстар аз болды; ал АҚШ сол кезде АҚШ-тың одақтас территориясы болған Филиппинмен айналысты. Уэвелл 1942 жылдың 7 қаңтарында Британдық Қиыр Шығыс бас қолбасшылығы орналасқан Сингапурға келді. АБДАҚОМ бұл британдық басшылықты толығымен өзіне сіңіріп алды. 18 қаңтарда Уэвелл штаб-пәтерін Явадағы Бандунгке жақын Лембангқа көшірді. 1 ақпанда АБДА-ның әуе күштері бөлімшесі бас штабын Лембангтан Бандунгқа көшірді, өйткені бұрынғы жерде жеткілікті жайғастыру орындары болмағаны анықталды. Бұл әуе және теңіз күштерінің ынтымақтастығын қиындатты. АБДАҚОМ астындағы күштердің алғашқы маңызды табысы – 24 қаңтарда АҚШ әскери-теңіз күштерінің Борнеодағы Баликпапанға жасаған шабуылы болды, нәтижесінде жапондықтар алты көлік кемесін жоғалтты, бірақ Борнеодағы құнды мұнай кендерін басып алуға олардың әсері аз болды. Австралия, Нидерланды және Жаңа Зеландия үкіметтері Азия мен Тынық мұхитындағы одақтас күштердің соғыс күшін басқаруға жауапты болатын Вашингтон қаласында орналасқан одақтас үкіметаралық соғыс кеңесін құру үшін Уинстон Черчилльге өтініш жасады. Ақпанның 9-ы күні Лондонда алыс Шығыс кеңесі (кейін Тынық мұхиты кеңесі деп аталды) құрылды, ал Вашингтонда сәйкес келетін штаб кеңесі құрылды. Алайда, кіші мемлекеттер АҚШ-та орналасқан орган құруды талап етуді жалғастырды.
It is intended that General Wavell should have a staff in the south Pacific accessible as Foch's High Control Staff was to the Great Staffs of the British and French armies in France [during World War I]. He would receive his orders from an appropriate joint body who will be responsible to me as the Minister of Defence and to the President of the United States who is also Commander in Chief of all United States forces. Following the declaration by the four nations on 1 January 1942, the Allied governments formally appointed Wavell. The formation of ABDACOM meant that Wavell had control of a huge, but thinly spread force, covering an area from Burma in the west, to Dutch New Guinea and the Commonwealth of the Philippines in the east. Other areas, including the British Raj and the Territory of Hawaii, remained officially under separate commands, and in practice General Douglas MacArthur was in complete control of Allied forces in the Philippines. At Wavell's insistence, North West Australia (see map) was added to the ABDA area. The rest of Australia was under Australian control, as were its territories of Papua and New Guinea. ABDA was charged with holding the Malay Barrier for as long as possible in order to retain Allied control of the Indian Ocean and the western sea approaches to Australia. This was a nearly hopeless task, given the Japanese supremacy in naval forces in the western Pacific. The task was further complicated by the addition of Burma to the command; the difficulties of coordinating action between forces of four nationalities that used different equipment and had not trained together; and the different priorities of the national governments. British leaders were primarily interested in retaining control of Singapore; the military capacity of the Dutch East Indies had suffered as a result of the defeat of the Netherlands by Nazi Germany in 1940, and the Dutch administration was focused on defending the island of Java; the Australian government was heavily committed to the war in North Africa and Europe, and had few readily accessible military resources; and the United States was preoccupied with the Philippines, which at the time was a U. S. Commonwealth territory. Wavell arrived in Singapore, where the British Far East Command was based, on 7 January 1942. ABDACOM absorbed this British command in its entirety. On 18 January, Wavell moved his headquarters to Lembang near Bandoeng on Java. On 1 February the air force portion of ABDA moved its headquarters from Lembang to Bandoeng when it became clear that the former place lacked sufficient accommodation. This made cooperation between air and naval forces difficult. The first notable success for forces under ABDACOM was the U. S. Navy's attack at Balikpapan, Borneo on January 24, which cost the Japanese six transport ships, but had little effect on them capturing the prized oil wells of Borneo. The governments of Australia, the Netherlands and New Zealand lobbied Winston Churchill for an Allied inter governmental war council, with overall responsibility for the Allied war effort in Asia and the Pacific, based in Washington, D. C. A Far Eastern Council (later known as the Pacific War Council) was established in London on February 9, with a corresponding staff council in Washington. However, the smaller powers continued to push for a body based in the United States.
Құлау және таралу
Осы аралықта Малайя, Сингапур, Голланд Шығыс Индиясы, Филиппин және басқа да елдердегі жапон шабуылына одақтастардың қарсы тұруының жылдам күйреуі Малай кедергісін толыққанды басып қалды. 15 ақпанда Сингапурдың түсуі АБДА басшылығын қиын жағдайға түсірді, ол бір аптадан кейін таратылды. Уэвелл 1942 жылғы 25 ақпанда бас қолбасшы лауазымынан қанағаттандырып, АБДА аймағын жергілікті қолбасшыларға тапсырды. Ол сондай-ақ АБДАҚОМ орнына екі одақтас басшылығын құруды ұсынды: Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты басшылығы және Үндістандағы басшылық. Осыны күтіп, Уэвелл Бирманы Британдық Үндістан армиясына тапсырып, бұрынғы лауазымын, яғни Үндістанның Бас қолбасшысы ретінде қайта иеленді. 1942 жылғы ақпан-наурыз айларында Ява теңізі шайқасында контр-адмирал Карел Дорман басқаратын АБДА соққы тобының жойылғаннан кейін АБДА іс жүзінде өмірден кетуге айналды. Жапон императорлық армиясы Филиппиндегі қалған одақтас күштеріне жақындағанда, Макартурға Австралияға көшуге бұйрық берілді. 17 наурызда АҚШ үкіметі оны Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағының Жоғарғы одақтас қолбасшысы етіп тағайындады, бұл басшылыққа Австралия мен Жаңа Гвинея, сондай-ақ жапондықтар бақылауындағы аймақтар да кірді. Тынық мұхиты операциялар театрының қалған географиялық аймағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің Бас қолбасшысы, адмирал Честер Нимиц басқаратын Тынық мұхиты аймақтары басшылығының бағынысында қалды. Үкіметаралық Тынық мұхиты соғыс кеңесі 1 сәуірде Вашингтонда құрылды, бірақ соғыс бойындағы Тынық мұхитындағы АҚШ күштерінің үлкен басымдығына байланысты көбінесе тиімсіз болды. АБДА күштерінің ең маңызды жетістігі, болжам бойынша, Тимордағы партизандық науқан болды, оны Австралия және Голландия жаяу әскерлері жапондықтардың 19 ақпанда жағаға қонғаннан кейін шамамен 12 ай бойы жүргізді.
In the meantime, the rapid collapse of Allied resistance to Japanese attacks in Malaya, Singapore, the Dutch East Indies, the Philippines and other countries had soon overwhelmed the Malay Barrier. The fall of Singapore on 15 February dislocated the ABDA command, which was dissolved a week later. Wavell resigned as supreme commander on 25 February 1942, handing control of the ABDA Area to local commanders. He also recommended the establishment of two Allied commands to replace ABDACOM: a south west Pacific command, and one based in India. In anticipation of this, Wavell had handed control of Burma to the British Indian Army and reassumed his previous position, as Commander in Chief India. Following the destruction of the ABDA strike force under Rear Admiral Karel Doorman, at the Battle of the Java Sea, in February–March 1942, ABDA effectively ceased to exist. As the Imperial Japanese Army closed in on the remaining Allied forces in the Philippines, MacArthur was ordered to relocate to Australia. On 17 March, the U. S. government appointed him as Supreme Allied Commander South West Pacific Area, a command which included Australia and New Guinea in addition to Japanese held areas. The rest of the geographic area of the Pacific Theater of Operations remained under the Pacific Ocean Areas command, led by Commander in Chief Admiral Chester Nimitz of the U. S. Navy. The inter governmental Pacific War Council was established in Washington on 1 April, but remained largely ineffectual due to the overwhelming predominance of U. S. forces in the Pacific theater throughout the war. Perhaps the most notable success for ABDA forces was the guerilla campaign in Timor, waged by Australian and Dutch infantry for almost 12 months after Japanese landings there on February 19.
Жалпы сілтемелер
Морисон, С. Е. Екінші дүниежүзілік соғыстағы АҚШ Әскери-теңіз күштерінің операциялары тарихы. ІІІ том: Тынық мұхитындағы күннің көтерілуі. "Литл, Браун және Компания", 1948 жыл. Уиллмот, Х. П. Тепе-теңдіктегі империялар: Жапон және одақтас стратегиялары Тынық мұхитында 1942 жылғы сәуірге дейін. Анаполис: Әскери-теңіз институты баспасы, 1982 жыл.
Morison, S. E. History of United States Naval Operations in World War II. Volume III: The Rising Sun in the Pacific. Little, Brown, and Company, 1948. Willmot, H. P. Empires in the Balance: Japanese and Allied Pacific Strategies to April 1942. Annapolis: Naval Institute Press, 1982.