Кіріспе
Жапондықтардың Перл-Харборға шабуылына қатысты әйгілі цитата – Исороку Ямамотоның «ұйықтап жатқан алып» деген сөзі. Бұл цитата 1941 жылы Жапон империясының күштері Перл-Харборға шабуыл жасаған кездегі жапон адмиралы Исороку Ямамотоға жатқызылады. Бұл цитата 1970 жылғы «Тора! Тора! Тора!» фильмінің соңында келтіріледі.
Isoroku Yamamoto's sleeping giant quotation is a film quote by Japanese Admiral Isoroku Yamamoto regarding the 1941 attack on Pearl Harbor by forces of Imperial Japan. The quotation is portrayed at the very end of the 1970 film Tora! Tora! Tora! as:
Vermont Royster offers a possible origin to the phrase attributed to Napoleon, "China is a sickly, sleeping giant. But when she awakes the world will tremble". An abridged version of the quotation is also featured in the 2001 film Pearl Harbor. The 2019 film Midway also features Yamamoto speaking aloud the sleeping giant quote.
Вермонт Ройстер бұл сөздің Наполеонға жатқызылатын «Қытай – ауру, ұйықтап жатқан алып. Бірақ оянғанда әлем дірілдейді» деген фразаның болу мүмкіндігін айтады. Бұл цитатаның қысқартылған нұсқасы 2001 жылғы «Перл-Харбор» фильмінде де қолданылады. 2019 жылғы «Midway» фильмінде Ямамото «ұйықтап жатқан алып» цитатын айқын дауыстап жеткізеді.
Isoroku Yamamoto's sleeping giant quotation is a film quote by Japanese Admiral Isoroku Yamamoto regarding the 1941 attack on Pearl Harbor by forces of Imperial Japan. The quotation is portrayed at the very end of the 1970 film Tora! Tora! Tora! as:
Vermont Royster offers a possible origin to the phrase attributed to Napoleon, "China is a sickly, sleeping giant. But when she awakes the world will tremble". An abridged version of the quotation is also featured in the 2001 film Pearl Harbor. The 2019 film Midway also features Yamamoto speaking aloud the sleeping giant quote.
Шолу
"Тора! Тора! Тора!" фильмінің режиссері Ричард Флейшер Ямамотоның бұл сөздерді ешқашан айтпағанын, бірақ фильмнің продюсері Элмо Уильямс Ямамотоның күнделігінде осы сөйлемді тапқанын мәлімдеді. Уильямс өз кезегінде сценарий авторы Ларри Форрестердің Ямамотодан Токиодағы Әскери-теңіз министрлігіне (Адмиралтействоға) жазылған 1943 жылғы хатты тауып алғанын айтты. Алайда, Форрестер сол хатты таба алмайды, және оны американдықтар да, жапондықтар да есіне түсіре алмайды немесе іздеп таба алмайды. 2001 жылғы "Перл-Харбор" фильмінің сценарий авторы Рэндалл Уоллес бұл сөзді "Тора! Тора! Тора!" фильмінен көшіргенін мойындады. Ямамото Жапонияның АҚШ-пен созылған соғыста жеңіске жете алмайтынына сенген. Сонымен қатар, ол Пёрл-Харборға жасалған шабуыл стратегиялық, моральдық және саяси тұрғыдан қателік болды деп ойлаған сияқты, тіпті осы әскери нысанаға күтпеген шабуыл жасау идеясын бастаған адам болса да. Барлық қызметкерлері тойлап жатқанда, Ямамото ғана Перл-Харбордан кейінгі күнін "көзге көрінетін депрессияда" өткізгені жазылған. Ямамото Сыртқы істер министрлігінің шатасуына ашуланған, нәтижесінде шабуыл елдер бейбіт кезеңде болғанда жасалды, бұл оқиғаны америкалық қоғамның наразылығын тудырған негізсіз шабуылға айналдырды.
Ұқсас сөздері
1941 жылдың 8 желтоқсанында, Перл-Харборға шабуылдан кейінгі күні, Дон МакНилл NBC радиосындағы Дон МакНиллдің таңғы клуб бағдарламасының эфирінде шабыттандыратын мәлімдеме жасады. Оның мәлімдемесі мына сөздермен аяқталды: "Смитсонов каналының "Жоғалған таспалар" (S1:E1) деректік бағдарламасының Перл-Харборға шабуылға арналған бөлімінде осы эфирден үзінді қайта көрсетілді. "Қорыққан адмирал" кітабында Хироюки Агава 1942 жылдың 9 қаңтарында Ямамотоның Огата Такетораға берген жауабынан цитата келтіреді, ол мәшһүр нұсқаға ұқсас: "Әскери адам "ұйықтаған жауға шабуыл жасағанын" мақтан тұта алмайды, бұл шабуылға ұшыраған үшін қарапайым ұят. Дұшпанның не істейтінін көргеннен кейін баға беруіңізді қалаймын, өйткені ол ашуланып, күшті қарсы шабуылға көшеді". Ямамотоның АҚШ-қа қарсы теңіз соғысының нәтижесін болжаған тағы бір жиі айтылатын сөзі: "Алты ай бойы еркін қимылдай аламын, бірақ соңынан сәттілік күтпеймін". Мидуэй шайқасы, Тынық мұхитындағы соғыстың шешімді нүктесі саналған маңызды теңіз шайқасы, Перл-Харборға шабуылдан дәл 6 ай өткен соң аяқталды. Жоғарыдағы цитатаға ұқсас тағы бір сөз: Ямамотодан соғыс туралы пікірін сұрағанда, ол пессимистікпен, Жапонияның соғыста жеңіске жетуінің жалғыз жолы – Ақ үйден талаптар қою екенін айтты. Ямамотоның ойынша, Америка Құрама Штаттарының халық саны мен өнеркәсіптік қуатындай артықшылықтары бар қарсыласқа қарсы соғыстағы әскери жеңіс мүмкін емес, бұл АҚШ теңіз күштеріне қарсы бір маңызды шайқаста жеңіске жетсе соғыс аяқталады деген Кантай Кессен доктринасына қарсы пікірді білдіреді. Ямамотоның Ақ үй шарттары туралы цитаты жапондық пропагандада оптимистік болжам ретінде қысқартылды, ал американдық пропаганда бұл нұсқаны одан да мақтандыру үшін пайдаланды (суретті қараңыз).
A portion of the broadcast was replayed on the Pearl Harbor attack themed episode of the Smithsonian Channel documentary program, The Lost Tapes (S1:E1). In The Reluctant Admiral, Hiroyuki Agawa gives a quotation from a reply by Yamamoto to Ogata Taketora on January 9, 1942, which is similar to the famous version: "A military man can scarcely pride himself on having 'smitten a sleeping enemy'; it is more a matter of shame, simply, for the one smitten. I would rather you made your appraisal after seeing what the enemy does, since it is certain that, angered and outraged, he will soon launch a determined counterattack." The other common quotation attributed to Yamamoto predicting the future outcome of a naval war against the United States is, "I can run wild for six months after that, I have no expectation of success". As it happened, the Battle of Midway, the critical naval battle considered to be the turning point of the War in the Pacific, concluded exactly 6 months after the Pearl Harbor attack. Similar to the above quotation was another quotation: Yamamoto, when once asked his opinion on the war, pessimistically said that the only way for Japan to win the war was to dictate terms in the White House. Yamamoto's meaning was that military victory, in a protracted war against an opponent with as much of a population and industrial advantage as the United States possessed, was completely impossible, a rebuff to the Kantai Kessen Decisive Battle Doctrine of those who thought that winning a single major battle against the United States Navy would end the war, just as the Japanese victory in the Battle of Tsushima had ended the Russo Japanese War in 1905. Yamamoto's quote about peace terms in the White House was abridged by Japanese propaganda to make it seem like an optimistic prediction; this version was promptly picked up by American propaganda to look even more boastful (see illustration).