Кіріспе

Француз актрисасы (1874–1939)

Эмили Мари Бушо (14 мамыр 1874 – 14 қазан 1939), көбінесе Поляр (Polaire) сахналық атымен танымал, халықаралық деңгейде әйгілі болған француз әншісі және актрисасы. Ол Америка Құрама Штаттары мен Лондон қалаларында, сондай-ақ кинода өнер көрсеткен. Оның корсет арқылы жасалған, шамамен 41 см-ден кем болатын жіңішке белі ерекше көзге түсетін. Ол эксцентрикалық сахналық өнерімен де танымал болды, ол әртүрлі пікірлерге себеп болды.

Ерте өмір

Эмили Мари Бушо 1874 жылғы 14 мамырда Француз Алжирінің Аха қаласында дүниеге келді. Оның естеліктерінде айтылғандай, ол он бір баланың бірі болған. Тек төртеуі – Эмили, оның екі бауыры Эдмонд пен Марсель және әпкесі Люсиль – нәресте шағында тірі қалды. Эмили бес жасқа келгенде әкесі обадан қайтыс болды. Жесір анасы төрт баласын асырауға шамасы келмей, оларды уақытша Алжирдегі әжесіне орналастырды. Бірақ көп ұзамай Бушоның бауыры Марсель дүние салды. «Поляр жұлдызы» деген сахналық есімді қабылдап, ол алдымен музыкалық залдарда әнші және биші болып жұмыс істеді. Оның алғашқы хиті – «Ta ra ra Boom de ay» әнінің француз тіліндегі нұсқасын орындауы болды. Өзін танытып үлкергеннен кейін, суретші Тулуз-Лотрек 1895 жылы оның суретін журналдың мұқабасына түсірді. Поляр қысқа ғана уақытқа Нью-Йоркке сапар шегіп, әртүрлі орындарда әнші ретінде өнер көрсетті, бірақ үлкен жетістікке жете алмады. Парижге оралған соң ол өнер шеберлігін жетілдіріп, театр сахнасында басты рөлдерді ойнай бастады. Оның алғашқы маңызды өнері 1902 жылы Théâtre des Bouffes Parisiens театрында Колеттің «Клаудин Парижге» пьесасы бойынша қойылған рөлі болды. Комедиялық актриса Поляр заманының ең танымал тұлғаларының біріне айналды. Кейіннен кино өркендеген кезде ол бірнеше фильмде ойнады. 1909 жылы Поляр «Монахтар мен жауынгерлер» (Moines et guerriers) фильмінде алғашқы үнсіз фильміндегі рөлін ойнады. 1910 жылы ол қайтадан сахнаға оралып, Лондонға, содан кейін Нью-Йоркке барды. (1910 жылы ол танымал тұлға ретінде АҚШ-қа алғаш рет келді; жарнамаларда оның 1895 жылғы бұрынғы өнер көрсетулері туралы ештеңе айтылмады.) 1912 жылы Францияға оралғанда, оған жас режиссер Морис Турнеур фильмде рөл ұсынды. 1912 және 1913 жылдары ол оның алты фильмінде ойнады. Музыкалық сахнаға оралғаннан кейін ол екінші турне үшін АҚШ-қа қайта оралды. Атлантика мұхитын қайтадан кесіп өтіп, ол Лондонға оралып, Coliseum театрында өнер көрсетті. 1915 жылы Поляр Лондонға жиі барып, соғыс кезеңінде қайырымдылық қорларын жинауға қатысты. Ол 1922 жылы киноға оралды, бірақ мансабының төмендеу кезеңінде негізгі рөлдерге ие бола алмады. Оның толық кинографиясын анықтау қиын, себебі оны «Полин Поляр» деген итальяндық актрисамен шатастырып алады, ол да ерте фильмдерде ойнаған. Оның соңғы кино рөлі 1935 жылы Карл Антонның «Қуанышты ареналар» (Arènes joyeuses) фильмінде болды.

Сыртқы келбеті

Поляр өзінің сыртқы келбетін назар аудару үшін шеберлікпен пайдаланды. 1890 жылдары кафе әншісі ретіндегі алғашқы күндері ол өте қысқа юбка киіп, шашын қысқа қырқып, бұл әдет 1920 жылдарға дейін басқа қоғамда кеңінен таралмады. Шаш түсі қоңыр болған ол, араб әлемін еске түсіретіндей, тым ауыр макияж жасады. Әйелдер арасында корсет кию танымал болған кезде, ол өте кішкентай, корсетпен белдіктелген белімен аты шықты, оның көлемі одан да кішкентай екені айтылды. Бұл оның үлкен кеудесін ерекшелеп көрсетті, оның өлшемі шамамен ... еді. Ол бойы ұзын болды. Оның сахнада да, сахнадан тыс тағы да таңғажайып келбеті оның даңқына үлкен үлес қосты. 1910 жылы Нью-Йорктегі шартты "дебюті" үшін ол алдын ала жарнамада өзін "әлемдегі ең келмейтін әйел" деп таныстыруға рұқсат берді. Атлант мұхиты арқылы жүзген кемемен сапарға шыққанда, ол өзімен бірге "қара құл" бар екені хабарланды. 1913 жылы Америкаға оралғанда ол алмаз жағалы шошқасы Мимиді әкелді және мұрын сағасы тақты. Оның дене бітімі және күніне сәйкес, жұмсақ мехалар мен жарқыраған әшекейлермен киінгені туралы әңгімелер ол барған жердің бәрінде оны күтіп отырды. Жан Лорен оның туралы былай деді:

Ол суретшілердің жиі суреттеген тақырыбы болды; оны салғандардың қатарында Анри де Тулуз-Лотрек, Антонио де Ла Гандара, Леонетто Каппиелло, Руперт Карабин, Мэм Дрейфус Гонзалес және Жан Сала бар.

Өлім

Полярдың қаржысы француз салық органдарының бірқатар әрекеттерінен қиындық көріп, жасы ұлғайған сайын сахнада немесе экранда рөл табуға күресті. Ол депрессияға шалдыққан болуы мүмкін. Ол 1939 жылдың 14 қазанында 65 жасында Францияның Валь-де-Марн департаментіндегі Шампинь-сюр-Марн қаласында қайтыс болды. Оның денесі Париждің шығыс жақ сыртындағы Шампиньи-сюр-Марн қалашығындағы «Цимитьер-дю-Центр» зиратында жерленді.