Кіріспе

Француз актрисасі және әншісі Мари Луиза Дамиен (туған кезде Луиза Мари Дамиен; 5 желтоқсан 1889 – 30 қаңтар 1978), көбінесе Дамия сахналық атымен белгілі, француз әншісі және актрисасы болған.

Ерте өмір

Луиза Мари Дэмиен 1889 жылдың 5 желтоқсанында Париждегі 13-ші округіндегі Жанна д'Арк көшесінде Мари Жозефин Луиза (туған Клод) және Николас Дэмиен отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Лотарингияда полиция сержанты болған, ал ол сегіз бауыр-қарындасы бар отбасында өсті. Түзету мектебіне жіберілгеннен кейін үйінен қашқан Дэмиен он бес жасында Париже келді.

Мансап

Дэмиен бастапқыда модель және актриса ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар «Театр дю Шателе» театрында эпизодтық рөлдерде ойнады, бірақ 1909 жылы Лондонда Макс Дирлимен бірге «Мариза Дамия» сахналық атымен биші ретінде өнер көрсетті. Лондоннан оралғаннан кейін, импресарио Роберт Холлард, «Роберти» атты сахналық атын қолданып, оны ән айтуға шақырды. Холлард сол кезде әнші Фрехельдің күйеуі болды, ал оның Дамиямен болған қарым-қатынасы оның қырғи қабақ соғысқан некесіне нүке салды. Оның әншілік дебюті 1911 жылы «Пепьиниерде» болды, одан кейін Гарри Фрагсон ұйымдастырған «Альгамбрада» өнер көрсетті. Ол сондай-ақ оның Морис Шевальемен бірге жұмыс істеген «Альказар д'Эте» театрында өнер көрсетуін ұйымдастырды. Фрагсонды әкесі өлтіргеннен кейін Дамия 1913 жылы Франциядан Америка Құрама Штаттарына кетіп, 1916 жылға дейін Бродвейде өнер көрсетті. Содан кейін Францияға оралды және соғыс аяқталғанға дейін майдан даласында ән шырқады.

Феликс Майол мен Лой Фуллер

Феликс Майол, сол кездегі жетекші әншілердің бірі, оны көргеннен кейін өзінің концерттерінде өнер көрсетуге шақырды. Осыған қарамастан, оның мансабы баяу дамыды, бірнеше жыл бойы екінші рөлде болды, бірақ американдық биші Лои Фуллердің сахналық өнерін жетілдірудегі көмегімен ол ақырында әнші жұлдызға айналды. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда ол Монмартрда Le Concert Damia ашты, онда оның жалаңаш қолдары мен бетіне бір ғана шам шоғырланған алғашқы жұлдыз атанды. Осы сәттен бастап ол 1936 жылы Эдит Пиаф пайда болғанға дейін шансон-реалист жанрының ең маңызды өкілі болды. Оның лақап аты "La tragédienne de la chanson" болды, ал ең танымал әндерінің қатарында "Les goélands", "Johnny Palmer", "C'est mon gigolo" және "Tu ne sais pas aimer" болды – соңғы ән кейіннен Франциядағы СПИД жұқтырған адамдардың гимніне айналды.

Айлин Грей

1922 жыл шамасында Дамия архитектор Эйлин Грейдің сүйіктісі болды. Эйлин Грей Фуллер мен оның сүйіктісі Габ Сорере, Натали Барни және Ромен Брукс кіретін лесбияндық топтың мүшесі еді. 1928 жылы Фуллер қайтыс болғаннан кейін Дамия мен Сорере ғашық болды.

Фильмдер

1927 жылы ол Абель Ганс түсірген «Наполеон» фильмінде Антонин Арто, Филипп Хериат, Аннабельла және Сюзанна Бианчетти сияқты ертедегі үнсіз кино жұлдыздарымен бірге ойнады. Оның басқа да сәтті фильмдері «Сола» және Энтони Квиннмен бірге түсірілген «Нотр-Дам де Париж» болды. Дамияның танымалдылығы 1953 жылы ол гастрольдік сапармен келген Жапонияға дейін созылды.

Өлім

Дамия 1978 жылдың 30 қаңтарында Париждің батыс жаққа орналасқан Ла-Сель-Сен-Клауд қаласында қайтыс болды және Пантен бейістігіне жерленді. Бүгінде ол Эдит Пиафтан кейін ең ұлы шансон-реалист әншісінің бірі деп есептеледі.