Кіріспе

Британ Колумбиясындағы адам қонысы, Канада

Мыңдаған жылдар бойы бүгінде Стивстон деп аталатын аймақта Халкемэлем тілінде сөйлейтін халықтар мекен еткен. Атап айтқанда, бұл аймақта кем дегенде екі Мускэм ауылы болған. Олардың бірі, qʷeyaʔχʷw деп аталатын, қазіргі Гарри Пойнт паркіне шығысқа қарай орналасқан. 1880 жылдары негізі қаланған Стивстон – Метро Ванкувердегі Ричмондтың бір бөлігі. Лулу аралының оңтүстік-батыс шетінде орналасқан бұл ауыл Фрейзер өзенінің оңтүстік саласының сағасындағы тарихи порты және лосонь балық консервілеу орталығы болып табылады. 1900 жылдар басындағы сәулет стилі кино және туризм салаларын қызықтырады.

Басты жолшылар

Ауылға 1877-1878 жылдары отбасымен Монктоннан, Нью-Брансуиктен, Онтарионың Чатем арқылы келген Маноа Стивс есімі берілген. Уильям Стивстің екінші туысы Маноа Стивс деп туған ол жолда екінші 'e' әрпін жойды. Бұл отбасы аймаққа алғашқы ақ нәсілді қоныс аударушылар болды. Қала құрылысы 1880 жылы оның ұлы Уильям Герберт Стивске патшалық жер берілісі ретінде басталды. Келесі он жылдық ішінде 100-ден астам адам 237 кішкентай жер учаскесінен тұратын, торлы жоспармен құрылған осы бастапқы бөлімде жер сатып алды. 1889 жылы Стивстон атанған бұл аймақ, қазіргі Стивстон тас жолының оңтүстігінде және No. 1 тас жолының батысында орналасқан, Ричмондтағы алғашқы бөлініс болды. 1887 жылы Лондонның Лэндингі, No. 2 тас жолының басында, сондай-ақ торлы жоспармен салынды. Нью-Вестминстер – Ванкувер аралы паромдары 1860 жылдардың басынан бастап Стивстонға тоқтады, ал 1920 жылдары Стивстон – Ванкувер аралы бағыты ашылды.

Ерте сауда

1871 жылы өзенде лосось консервілеу ісі басталды. Алғашқы ірі консервілеу зауыты 1882 жылы Маршалл Инглиш пен Сэмюэл Мартин құрған «Феникс» болды. Әр жазда көптеген жапондық, қытайлық, жергілікті халықтар мен еуропалық балықшылар мен консервілеушілер ауылға келіп, жыл бойы дамитын елді мекенге қосылған. Портта, жүк кемелері экспортқа арналған консервіленген лососьті тиеген. Балық шаруашылығы кеме жасау өнеркәсібіне де қолдау көрсетті. Стивстон өрт сөндіру бөлімі 1912–1917 жылдары жұмыс істеді. Әйтпесе, ең жақын өрт сөндіру станциясы Марполде орналасқан, ол жол жағдайына қарай жарты сағаттан бір сағатқа дейін сапар алатын. 1908 жылы шығыс бөлігінде болған өрттен 35 000 доллардан астам зиян келді. 1918 жылғы өрттен 0,5 миллион доллардан астам зиян келді, нәтижесінде үш консервілеу зауыты («Жұлдыз», «Стивстон» және «Маяк»), үш қонақ үй («Жұлдыз», «Ричмонд» және «Лондон») және «Кирпіш блоктың» көп бөлігі қирады. Марпол өрт сөндіру машинасы жолға шығар алмай бұзылып қалды. Бұл қасіретті өрт «Жұлдыз» консервілеу зауытының тамақтану және демалыс аймағында басталды. 1897 жылы осы зауытта Стивстондағы алғашқы ірі өрт болды, одан кейін зауытты кеңінен қайта жаңарту қажет болды. Стивстонның Ванкувермен порт ретінде бәсекелесуге талпынысы Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде аяқталды. Лососьтың 1913 жылы рекордтық деңгейге жеткен уылдырық шаруашылығы – бұл факторлардың бірі ғана болды. Консервілеу қызметі бірте-бірте төмендеді және 1990 жылдары тоқтады. 1894 жылы салынған Джорджия шығанағындағы консервілеу зауыты Британдық Колумбиядағы ең ірі зауыттардың бірі болды. Консервілеу зауыты (1994) және «Британия» кеме жасау шеберханасы (1991) Ұлттық тарихи ескерткіш мәртебесін алды. BCER Ванкувер-Марпол-Стивстон қалааралық трамвайы 1905–1958 жылдары жұмыс істеді. Жаңа ғимаратта 1220 нөміріндегі стационарлық трамвай вагоны орналасқан. Бұрын пионерлік банк ғимараты болған Стивстон мұражайы мен келушілер орталығы пошта бөлімі ретінде де жұмыс істейді.

Стивстонның жапондық канадалықтары

Стивстонның алғашқы тұрғындарының көп бөлігін жапон канадалықтары құрады. 1883 жылы Стивстонға қоныс аударған Томекичи Хомма, ауылдағы жапон қауымының маңызды ерте мүшелерінің бірі болды. Стивстондағы Хомма бастауыш мектебі оның құрметіне аталды. 1897 жыл шамасында, Фрейзер өзенінің жапон балықшылары қауымдастығының ауруханасы Стивстонда құрылды, себебі жергілікті аурухана жапон иммигранттарын қабылдаудан және емдеуден бас тартқан болатын. Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жапон канадалықтарының интернациясы қауым үшін ауыр соққы болды, бірақ кейбір интернацияланғандар рұқсат алғаннан кейін қайтып келді және үлкен жапон канадалық қауымы әлі де сақталып қалды. Мысалы, интернациядан кейін Стивстонда жапон дзюдо және жекпе-жек өнері орталығы ашылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Көлік департаменті Германия және Жапония (Кана коды) су асты кемелерінің қозғалысын бақылады. Бұл нысан 1945 жылы жабылды. 1954 жылы BC Packers менеджері Кен Фрейзер, Стивстонның жапон-канадтық балықшыларына бірлескен қоғамдық орталықты салу үшін жер сыйлады (кейіннен ол Стивстон қауымдық орталығына айналды); келісім шарттарында Жапон балықшыларының қайырымдылық қоғамына орталықта дзюдо залы ашуға рұқсат берілді. Орталық 1989 жылы ашылды. Стивстон балықшыларының ескерткіші орналасқан парк, 2002 жылғы «Биік кемелер» фестивалінің Ванкувер аймағындағы негізгі өткізілу орны болды. Өзен бойында тоқтаған қалпына келтірілген желкенді кемелерді көру үшін шамамен 400 000 адам келді. Іс-шарадан туған қаржылық шығын Ричмонд қалалық кеңесінен күшті сынға ұшырады. Теңіз фестивалі жыл сайын өткізіліп келеді. 1990 жылы Стивстон портының басқармасы құрылды. 1998 жылы 44 акрлық BC Packers консервілеу зауытының жері тұрғын үйлер салу үшін қайта бөлінді, бірақ жағалау бөлігі жұртшылыққа қолжетімді болып қалды.

Туризм

Стивстон кең ауқымды қайта құрылымдауға қарамастан, 600-дан астам балық аулау қайығы бар шағын, тарихи балықшылар ауылының ерекшелігін сақтайды – Канаданың ең ірі флоты Стивстон портына тікелей байланысты. 350-ден астам кәсіпорны мен қызметі өсіп келе жатқан халыққа қызмет ету үшін бар. Күн нұрлы күндері жергілікті тұрғындар мен келушілер су жағасындағы серуендеу жолдарында жиналады, көрікті жерлерді, адамдарды және тамақты тамашалайды. Стивстон сондай-ақ "Оркаға қақпа" деп белгілі, ол киттерді қадағалау саласының базасы болып табылады. Джорджия шығанағына қайықпен жеткізілген жолаушылар оркаларды (қасқыр киттерді), ескектерді, бүркіттерді және тағы да көптеген жануарларды бақылайды.

Стивстон сальмон фестивалі

Канада күнінде қоғам Стивстон лосось фестивалін өткізеді, ол 1946 жылдан бері жыл сайын ұйымдастырылып келеді. Аймақтың шекаралары нақты белгіленбегендіктен, ол көбінесе Стивстонмен байланысты қарастырылады. Оның сауда орталығы – Seafair Plaza.