Кіріспе
Қатерлі ісікпен емдеудің дәлелденбеген әдістерін ұсынатын Буржинский клиникасы – зиянды шарлатандық ретінде сипатталған, дәлелденбеген қатерлі ісікпен емдеуді сататын клиника. 1967 жылы Буржинский Польшаның Люблин қаласындағы Медициналық академияны бітірді. 1968 жылы тағы бір диплом алды. Буржинский бұл дәреже биохимия ғылымдарының докторы (Ph.D.) екенін мәлімдеді, бірақ онколог-зерттеуші Саул Грин бір жылдық жобадан кейін және емтихан тапқаннан кейін ол медицина ғылымдарының докторы (D.Msc) атағын алғандығын көрсететін дәлелдер тапты. Буржински 1970 жылы АҚШ-қа көшіп келді және 1977 жылға дейін Бейлор медицина колледжінде жұмыс істеді. Содан кейін ол Буржински зерттеу зертханасын құрды, онда антинеопластондық терапияны бастапқыда 21 науқасқа, кейін «эксперименталды» емдеу ретінде кеңінен қолданды. Бұл оны «этикалық емес мінез-құлыққа қатысты айыптауларға» және «жалған үміт саудагеріне айналған деген күдікке» ұшыратты, нәтижесінде бұқаралық ақпарат құралдарында бірнеше дау туды. Оның ғылыми мақалаларын қараған сарапшылар сынақтардың жобалануын және жарияланған нәтижелердің ғылыми жарамдылығын жоққа шығарды. 2017 жылдың ақпан айында Техас медициналық кеңесі ұзақ тыңдаулардан кейін Буржинскидің медициналық лицензиясын жоюды ұсынды, бірақ жою тоқтатылды және есептесу ережелерін бұзу және басқа да бұзушылықтар үшін 360 000 доллар айыппұл салынды. Буржински 2021 жылы қайтыс болғанға дейін басқа дәрігер Барбара Буржинскиге үйленген. Олардың үш баласы болды, соның ішінде дәрігер Грегори Буржински. Грегори мен Барбара Буржински зерттеу институтының кеңесіне кірді және Буржински клиникасында жұмыс істеді. Бұл сөз неоплазма сөзінен туындаған. Рейтер агенттігінің фактчекінгі «Дәрі-дәрмектердің қатерлі ісікке «ем» екені және олардың кез келгенінің FDA-ның мақұлдауынан өткені туралы онлайн мәлімдемелердің бәрі қате ақпарат» деген қорытындыға келді. Терапия табиғи және зиянсыз деп насихаталғанмен, шындығында бұл зиянды қосымша әсерлері бар, соның ішінде ауыр нейротоксикация тудыратын химиотерапияның бір түрі. Ол антинеопластонды алғаш рет адам қаннан анықтады. Ұрықтан ұқсас пептидтер оқшауланғандықтан, Буржинскидің алғашқы емдеулері несептен оқшауланды. Бірінші анықталған белсенді пептид фракциясы антинеопластон А 10 (3 фенилацетиламино 2,6 пиперидидион) деп аталды. А10-нан антинеопластон AS2 1 – фенилацетил қышқылы мен фенилацетилглютаминнің 4:1 қоспасы алынды. Буржински клиникасының веб-сайтында А10 I антинеопластонының белсенді құрамы – фенилацетилглютамин екені айтылған. Онколог-зерттеуші Горскинің пікірінше, Буржински клиникасы қандық тесттерден ғана «нақты мақсатты терапиядан кім пайда көредінін анықтау», яғни гендік терапияны жекешелендіруге қабілетті болмауы мүмкін, себебі мұндай мақсатқа жетудің дәлелденген әдістері жоқ. Клиника өнімдерінің имиджін жаңартып, «иммунотерапия» сөзін енгізді, бұл қатерлі ісікке қарсы иммунотерапияға деген қызығушылықты пайдалануға бағытталған. Алайда емдеу әдісі антинеопластонды қолдану арқылы өзгермеген күйде қалды.
The Burzynski Clinic is a clinic selling an unproven cancer treatment, which has been characterized as harmful quackery. In 1967, Burzynski graduated from the Medical Academy in Lublin, Poland. In 1968, he received another degree. Burzynski claims this degree was a Ph. D. in biochemistry, but cancer researcher Saul Green found evidence indicating he received a D. Msc (Doctor of Medical Science) after a one year project and passing a test. Burzynski moved to the United States in 1970, working at Baylor College of Medicine until 1977 when he established the Burzynski Research Laboratory where he administered antineoplaston therapy, initially to 21 patients but then more widely as "experimental" treatment. This opened him up to "charges of unethical conduct and to the suspicion he had become a merchant of false hope", which led to several instances of media controversy. Reviewers of his scientific papers have disputed the design of the trials and scientific validity of the published results. In February 2017, following lengthy hearings the Texas Medical Board recommended Burzynski's medical license be revoked, with the revocation suspended, and a fine of $360,000 for billing irregularities and other violations. Burzynski was married to another medical doctor Barbara Burzynski until her death in 2021. They had three children, including Gregory Burzynski, who is also a medical doctor. Both Gregory and Barbara became board members of the Burzynski Research Institute and worked at the Burzynski Clinic. The word is derived from neoplasm. A Reuters fact check concluded that "Online claims that the drugs are a cancer 'cure' and that any of them has been FDA approved, are misleading." Although the therapy is promoted as natural and benign, it is in reality a form of chemotherapy with harmful side effects including severe neurotoxicity. He first identified antineoplastons from human blood. Since similar peptides had been isolated from urine, early batches of Burzynski's treatment were isolated from urine. The first active peptide fraction identified was called antineoplaston A 10 (3 phenylacetylamino 2,6 piperidinedione). From A 10, antineoplaston AS2 1 was derived – a 4:1 mixture of phenylacetic acid and phenylacetylglutamine. The Burzynski Clinic website states that the active ingredient of antineoplaston A10 I is phenylacetylglutamine. According to Gorski, a research oncologist, it appears unlikely that the Burzynski clinic would indeed be able to actually personalise gene targeting therapies, i. e., "identify who would benefit from specific targeted therapies simply from blood tests," as Burzynski claims, since there are no proven methods to achieve this. the Clinic refreshed the branding of its offering to include the word "immunotherapy" in an attempt to leverage the popular excitement around cancer immunotherapy. The treatment however remains the same, using antineoplastons.
Құны
Американдық қатерлі ісіктер қоғамының мәліметінше, "Емдеу түріне, консультациялар санына және дәрі жеткізу үшін катетер орнатуға операция қажеттілігіне байланысты ай сайын 7000-ден 9500 долларға дейін, тіпті одан да көп ақша жұмсалуы мүмкін. Бар мәліметтерге сәйкес, денсаулық сақтану жоспарлары көбінесе осы еммен байланысты шығындарды өтемейді". Жақындағы сын-есімдер осы жалған емдеулердің құнын көтеру үшін халықтан ақша жинауға, әсіресе Буржински клиникасының жағдайында жүздеген мың долларларға бағытталған.
Техас медициналық кеңесінің
2010 жылдың желтоқсанында клиниканың химиотерапиялық препараттарды қолдануы "кәдімгідей" сипатталды, ал Техас медициналық кеңесінің Техас штатындағы дәрігерлерді реттейтін және лицензиялайтын кеңесі, олардың пайдасы дәлелденбеген, бірақ зияны анық рұқсат етілмеген комбинацияларды қолдануы Буржинскиге қарсы іс қозғауға әкелді. Буржински жеке өзі рецепттерді жазбағандықтан ақталды. Шағымда кеңестің пациенттерді аса жоғары төлем жасауға итермелеуі сияқты айыптаулар қарастырылды. 2015 жылдың шілдесінде Буржинскидің адвокаты Ричард Джаффе банкроттық сотта Буржинскиге қарсы шаралар қолданғандықтан туындаған мүдделер қақтығысына сілтеме жасап, істен бас тартты. Жаңа адвокат тағайындалғаннан кейін, тыңдау 2015 жылдың қарашасында басталуға жоспарланды. 2015 жылдың қарашасында Техас медициналық кеңесі Буржинскиді Хьюстон, Техас қаласындағы сотқа берді. Буржински пациенттерді алдап-арбау тактикасын, пациенттерден дұрыс емес ақы алуды, оларға дәрі-дәрмектерін алуға міндетті болған дәріхананың иесі екенін және препараттарды мақұлданбаған түрде жазып беруінде айыпталды. Буржинскидің бұрынғы адвокаты Ричард Джаффе 250 000 доллардан астам заңгерлік қызмет ақысы төленбегенін талап ете отырып, федералды сотқа шағым түсірді. Буржински өзінің қазіргі адвокаты арқылы барлық айыптауларды жоққа шығарды. 2017 жылдың 3 наурызында Техас медициналық кеңесі Буржинскиге санкция салды, оны сынаққа қойып, 40 000 доллар айыппұл салды. 130-дан астам бұзушылыққа қарамастан, оған медициналық лицензиясын сақтап, тәжірибасын жалғастыруға рұқсат берілді. Сот қызметкерлерінің ұсыныстары одан да қатаң болған. Сынақ мерзіміне қосымша медициналық білім алу, кеңестің шешімін пациенттерге және медициналық мекемелерге хабарлау, сондай-ақ оның пациенттерінің жазбаларын бақылау кірді.
Сот іс-әрекеттері
1983 жылы федералды сот Буржинскиге қарсы тыйым салу туралы шешім шығарды, ол FDA мақұлдауысыз штараралық саудада антинеопластондарды тасымалдауға тыйым салды. Буржински антинеопластондарды қолдануын жалғастырды және оған 75 федералдық пошта алаяқтығы және федералдық есірткі заңдарын бұзу бойынша айып тағылды. 1994 жылы 20 күндік сот процесінде пошта алаяқтығы бойынша 34 айыптан бас тартылды. Қалған 41 айып бойынша қазылар алқасы келісімге келе алмай, даулы мәселе ретінде қалды. Жеке әкімшілік іс жүргізу барысында Техас штатының медициналық сарапшылар кеңесі Буржинскиге антинеопластондарды қолдануға қатысты Техас штатының заңдарын бұзғаны үшін айып тақты. Әкімшілік судья Буржинскидің Техас денсаулық сақтау және қауіпсіздік кодексінің бекітілмеген дәрі-дәрмектерге рецепт жазу туралы бөлімін бұзғанын анықтады. 1996 жылғы Техас апелляциялық сотының шешімі бұл анықтаманы күшінде қалдырды. 1998 жылы федералды судья Буржинскиге алты науқасына бекітілмеген ем шаралары үшін төленген 200 000 доллардан астам соманы сақтандыру компаниясына қайтаруға бұйырды. Судья Буржинскидің сақтандыру төлемдері арқылы "заңсыз байығанына" тоқталып, бірақ бұзушылықтар алаяқтыққа немесе қасақана жалған мәлімдемелерге жетпегенін айтты. 1998 жылы мидың ісігі бар 10 жасар қыздың ата-анасы Буржинскиді алаяқтық үшін сотқа берді, оның емдеудің тиімділігі туралы оларды жаңылыстырғанын мәлімдеді. 1996 жылы антинеопластондармен емделгеннен кейін қыз Кристина Бедиент ісіктен қайтыс болды. Буржински отбасының шығындарының бір бөлігін өтеу арқылы сотты аяқтады. 2010 жылдың желтоқсанында Техас штатының медициналық сарапшылар кеңесі Техас штатының әкімшілік тыңдаулар кеңсесіне Буржинскиге қарсы штаттық медициналық стандарттарды орындамағаны үшін бірнеше айыптау арызын жолдады. 2012 жылдың қарашасында Техас штатының әкімшілік тыңдаулар кеңсесінің судьясы Буржинскидің Техас әкімшілік заңнамасы бойынша клиника қызметкерлерінің әрекеттері үшін жауапкершілікке тартылмағанын шешті. 2012 жылдың қаңтарында IV сатыдағы ісікпен ауыратын егде жастағы Лола Квинлан Буржинскиді "өзін 100 000 долларға алдау үшін" жалған және адастыратын тактика қолданғаны үшін сотқа берді. Ол сондай-ақ оның компанияларын – Буржински клиникасын, Буржински зерттеу институтын және Оңтүстік отбасылық дәріханасын Харрис округінің сотына тартты. Ол салдарынан келтірілген зиян, қасақана жалған мәлімдеме, алаяқтық, адастыратын сауда және сөз байласу бойынша талап айтты. Квинлан қайтыс болғаннан кейін сот процесі тоқтатылды.
Интернеттегі сыншыларға заңдық қауіп
2011 жылдың қарашасында британдық «The Observer» газетінің музыка жазушысы мен редакторы 4 жасар немересі глиома диагнозы алғаннан кейін, оны Буржински клиникасында емдеу үшін 200 000 фунт стерлинг жинауға көмек сұрады. Бірнеше блогерлер осындай соманы емге жұмсаған, бірақ қайтыс болған науқастардың басқа да жағдайларын хабарлап, Буржинскинің емдеу әдістерінің дұрыстығына күмән келтірді. Марк Стивенс өзін Буржински клиникасының өкілі деп таныстырып, оларды қаралаумен айыптап, сайттарынан Буржински туралы жарияланымдарды алып тастауды талап ететін электрондық хаттар жіберді. Стивенстен қорқытушы хат алған блогерлердің бірі – сол кезде Уэльстің Кардифф қаласындағы жоғарғы сыныпта оқыған 17 жасар Рис Морган еді, ол бұрын «Минералды қоспа кереметтері» (Miracle Mineral Supplement) туралы ақпаратты жариялағанымен белгілі болған. Тағы бірі – күмәнданушы және «Quackometer» блогының авторы Энди Льюис. Стивенстің блогерлерге заңдық шаралар қолдану туралы жасаған қауіп-қатерлерінен кейін, 2011 жылдың 29 қарашасында Буржински клиникасы баспасөз хабарламасы шығарды. Аталған хабарламада Стивенс «веб-оптимизация қызметтерін ұсыну және доктор Буржински мен клиникаға қатысты жалған және дұрыс емес ақпараттың таралуын тоқтатуға тырысу» мақсатымен жұмысқа алынғанын растады. Сондай-ақ, Стивенстің блогерлерге жасаған түсіндірмелері мен жеке ақпаратты жариялағаны үшін кешірім сұрап, Стивенстің «Буржински клиникасымен кәсіби байланысы жоқ» екенін мәлімдеді. Оқиға, соның ішінде блогерлерге жасалған қауіп-қатерлер туралы BMJ (бұрынғы British Medical Journal) жариялады. Cancer Research UK бас клиникасы ұсынылған емге алаңдаушылық білдірді, ал «Quackometer» блогының авторы Энди Льюис және бұрын Британдық Хиропрактика Ассоциациясы тарапынан сотқа тартылған ғылым жазушысы Саймон Сингх ағылшын заңдарының қаралау туралы ережелері ғылым мен медицина жөніндегі қоғамдық пікірталасқа зиян келтіреді, соның салдарынан халық денсаулығына қауіп туғызады деді. 2014 жылдың наурызында «Skeptical Inquirer» журналында жарияланған мақаласында күмәнданушы Роберт Бласкевич Буржинскинің қатерлі ісікке қарсы емдеу туралы мәлімдемелерін зерттеу және сынға алу үшін күмәнданушылардың атқарған іс-әрекеттерін баяндады. Ол Буржинскинің жақтастарының сыншыларға қатысты агрессивті әрекеттерін, оның ішінде олардың жұмыс берушілерімен байланысуын, мемлекеттік лицензиялық органдарға шағымдануын және қаралауын айтты. Бласкевич Буржински Марк Стивенсті жұмыстан шығарғанымен, оның клиникасы сыншыларға қарсы сот процесін бастау мүмкіндігі туралы ескертулерді кері алып қоймағанын, бұл «барлық белсенділерге күн сайын төнетін қауіп» екенін нақты айтты.
БАҚ және түсініктемелер
2010 жылы теледидарлық жарнамалардың көркемдік директоры Эрик Мерола «Буржински: Рак – бұл маңызды бизнес» деген фильм шығарды, ол Клиниканың талаптарын насихаттайды және Буржинскидің антинеопластон қолдануын, сондай-ақ мемлекеттік органдармен және реттеушілермен болған құқықтық қақтығыстарын сипаттайды. 2013 жылдың наурыз айында Мерола «Рак – бұл маңызды бизнес» фильмінің жалғасын шығарды. The Village Voice басылымы алғашқы фильмнің «этикалық кино түсірудің барлық негізгі қағидаларын бұзатынын» айтты және фильмнің продюсері Буржинскидің жақтастарымен ғана сұхбаттасқандықтан, «өте сенімсіз немесе деректі фильм мен жарнаманың аражігін ажырата алмайды» деген пікір білдірді. Variety журналы фильмді «параноидтық қастандық теориясы» деп сипаттап, оны National Enquirer газетімен салыстырды, сондай-ақ фильмдегі түсіндірме схемаларының «ақылға сыймас деңгейде қарапайым» екенін қосты. Variety журналы «ойын-сауық сипатына қарамастан, Буржински ақыры сенімді екенін дәлелдейді» деген қорытынды жасады. 2013 жылдың сәуір айында Буржински «Жеймс Рэнди білім беру қоры (JREF) әрбір 1 сәуірде «қасақана немесе бейсалық түрде зиянды паранормальді және жалған ғылыми әуеқойлықтарды таратқан ең нашар бес қылмыскерді марапаттау» үшін табыс ететін Пигасус сыйлығын алды. Қор антинеопластонмен емдеудің жоғары құны, тиімділігін көрсететін бақыланатын сынақтардың болмауы, емдеуге FDA-ның мақұлдауының жоқтығы, ең бір клиникалық сынақтың жарияланған соңғы нәтижелерінің болмауы, сондай-ақ пациенттердің қауіпсіздігіне қатысты ережелерді бұзу туралы FDA-ның ескерту хаттарын сыйлықтың негіздемесі ретінде келтірді. 2013 жылдың маусым айында BBC-нің Panorama бағдарламасы «Ракты емдеу ме, әлде осалдарға үміт сату ма?» деген деректі фильмінде Буржинскині зерттеді және «Буржински заңдық тірекке сүйеніп, пациенттерді антинеопластонмен емдеу арқылы «клиникалық сынақ аясында дәріге лицензия қажет емес» деп 20 жылдан бері дәлелдеп келеді» деді. Клиника деректі фильм туралы Байланыс басқармасына (Ofcom) шағымданды, бірақ шағым қабылданбады. 2013 жылдың қарашасында Лиз Сзабоның USA Today газетінде жариялаған тергеу есебі Буржинскині жылдар бойы «отбасыларға жалған үміт» сыйлап келгенін айыптады. 2015 жылдың тамызында Буржински Хьюстон Пресс газетінің «Әлемдегі ең жақсы онкологиялық медицина орындалатын қала үшін шынымен ұят» деп айыптаған «10 ең ұятты Хьюстондық» тізімінде 8-ші орынға ие болды.