Кіріспе
Балама медицинаның түрі
Табиғи емшілер АҚШ-та заңмен мойындалуы үшін жиі үгіт жүргізеді. Натуропатия АҚШ-тың үш штатында (Флорида, Оңтүстік Каролина және Теннеси) тыйым салынған, ал көптеген басқа штаттарда қатаң реттеледі. Дегенмен, кейбір штаттарда табиғи емшілерге шағын хирургиялық операциялар жасауға, тіпті дәрі-дәрмектер тағайындауға рұқсат беріледі. Табиғи емшілерді даярлайтын бірнеше мектеп бар, сондай-ақ кейбір заңнамалық аумақтар мұндай мамандарға өздерін дәрігер деп атауға мүмкіндік береді. Бірақ аккредиттеудің, ғылыми медициналық білімнің және нақты оң нәтижелердің жоқтығы олардың нағыз дәрігерлердің біліктілігіне жете алмайтынын көрсетеді.
Тарих
"Натуропатия" термині "natura" (латын сөзінен – туу) және "pathos" (грек сөзінен – азап) түбірлерінен шыққан, "табиғи емдеу" дегенді білдіреді. Натуропатияның тамыры 19 ғасырдағы Еуропадағы Табиғи емдеу қозғалысына дейін жетеді. Шотландияда Томас Аллисон 1880 жылдары өзінің "Гигиеналық медицинасын" жақтады, табиғи тамақтану мен дене шынықтыруды, темекі мен шамадан тыс жұмыстың алдын алуды насихаттады. "Натуропатия" терминін 1895 жылы Джон Шеель енгізді, ал Ласт Германияда әке Себастьян Кнайптан гидротерапия және басқа да табиғи денсаулық сақтау тәжірибелерін оқыды; Кнайп Ластты өзінің дәрі-дәрмексіз әдістерін тарату үшін АҚШ-қа жіберді. Ласт натуропатияны нақты бір әдіс емес, кең ауқымды ғылым ретінде анықтады және гидротерапия, дәрілік өсімдіктерді қолдану, гомеопатия сияқты техникаларды, сондай-ақ асыра тамақтанудан, шай, кофе және алкогольден бас тартуды қамтыды. Ол денеді рухани және тіршілік күштері тұрғысынан сипаттап, "адам табиғатының ғарыштық күштеріне толық сенім" деп түсіндірді. "Мерриам-Вебстер сөздігінде" "натуропатия" сөзінің алғашқы жарияланған қолданылуы 1901 жылға жатады. 1901 жылдан бастап Ласт Нью-Йоркте Американың Натуропатия мектебін құрды. 1902 жылы Солтүстік Америкадағы алғашқы Кнайпп қоғамдары таратылды және "Натуропатиялық қоғамдар" деп аталды. 1919 жылдың қыркүйегінде Американың Натуропатиялық қоғамы таратылды, ал Бенедикт Ласт оның орнына Американың Натуропатиялық қауымдастығын құрды. Натуропаттар ХХ ғасырдың алғашқы үш онжылдығында 25 штатта натуропатиялық немесе дәрі-дәрмексіз емдеушілердің заңдарына сәйкес лицензия алды. 1977 жылы Австралиядағы тергеу комитеті ұқсас қорытындыға келді; ол натуропаттарға лицензия беруді ұсынбады. 1970 жылдардан бастап АҚШ және Канадада "жан-жақты денсаулық" қозғалысымен бірге қызығушылық қайта жанданды. Вашингтон штаты сақтандыру компанияларынан натуропатиялық дәрігерлер көрсеткен қызметтерге өтемақы төлеуді талап етеді. Екінші жағынан, Оңтүстік Каролина және Теннеси сияқты кейбір штаттар натуропатияны жүзеге асыруға тыйым салады. 2015 жылы бұрынғы натуропатиялық дәрігер Бритт Мари Гермес натуропатиялық медицинада оқыған және тәжірибе жинаған тәжірибесі туралы сыни тұрғыдан жаза бастады.
Практика
2003 жылы Массачусетс штатының Ньютон қаласынан шыққан америкалық дәрігер және зерттеуші Кимболл С. Атвудтың баяндамасы ұсынылды. Ол натуропатиялық медицинаны сынға алғанымен танымал. Баяндамасында, басқа сын-ескертпелермен қатар: "Натуропатия тәжірибесі денедегі процестерді іштен басқаратын ерекше өмірлік энергия немесе күш арқылы өзін-өзі емдеу қабілетіне сенімге негізделген" делінген. Қазір Үндістандағы көптеген натуропаттар өз тәжірибелерінде заманауи диагностикалық техникаларды қолданады. Натуропаттар хирургиялық араласудан және дәстүрлі медицинадан аулақ болып, холистикалық (жалпылама) көзқарасқа баса назар аударады. Әдетте, консультация пациенттің өмір салты, медициналық тарихы, эмоционалдық жағдайы және физикалық ерекшеліктерін бағалаумен, сондай-ақ физикалық тексерумен басталады. Дәстүрлі натуропаттар ауруды диагностикалау немесе емдеумен айналыспай, тек өмір салтын өзгертуге қатысты жұмыс істейді. Натуропаттар, көбінесе, вакциналар мен антибиотиктерді ұсынбайды, бұл кәсіптің қалыптасу кезеңіндегі көзқарастарға негізделген. Дәлелге негізделген медицина тиімділігі дәлелденген жағдайларда да, олар балама емдік шараларды ұсынуы мүмкін. Натуропат қолданатын нақты әдістер оқыту деңгейі мен тәжірибе саласына байланысты өзгереді. Оларға шөптік ем, гомеопатия, хелациялық терапия, түс терапиясы, бас сүйек остеопатиясы, шаш талдауы, иридология кіруі мүмкін. Физикалық медицинаға натуропатиялық, сүйек немесе жұмсақ тіндерді манипуляциялық терапия, спорттық медицина, жаттығулар және гидротерапия кіреді. Психологиялық кеңес беруге медитация, демалыс және стрессті басқарудың басқа да әдістері жатады. 2011 жылы Альберта және Британдық Колумбиядағы натуропатиялық клиникалардың веб-сайттарын зерттеу нәтижесінде, ең көп жарнамаланған терапиялар гомеопатия, ботаникалық медицина, тамақтану, акупунктура, өмір салты бойынша кеңес беру және детоксикация (удан тазару) екені анықталды.
Дәлелдік негіз
Натуропатияның ғылыми негізі жеткіліксіз, және ол медициналық қауымдастық тарапынан қабылданбайды. Натуропатия дәлелсіз, жоққа шығарылған және басқа да даулы балама медициналық емдеулерге, сондай-ақ оның виталистік негіздеріне сүйенгені үшін сыналған. Американдық қатерлі ісіктер қоғамының мәлімдемесіне сәйкес, «натуропатиялық медицинаның қатерлі ісік немесе басқа кез келген ауруды емдеуге қабілетті екенін қолдайтын ғылыми дәлелдер жоқ». 2015 жылы Австралия үкіметінің Денсаулық сақтау департаменті медициналық сақтандырумен қамтуға жарамдылығын анықтау мақсатымен балама терапиялардың шолу нәтижелерін жариялады; натуропатия тиімділігінің нақты дәлелі табылмаған 17 терапияның бірі болды. Кейбір натуропаттар тек дәлелге негізделген медицинаны қолданатынын мәлімдесе де, «мәселе мынада, аккредиттелген натуропатиялық бағдарламадағы барлық натуропаттар гомеопатияны, шөптік медицинаны, энергиямен емдеуді, хиропрактикалық техникаларды, су терапиясын» және басқа да жалған ғылыми тәжірибелерді жан-жақты оқып үйренуі керек. Арнольд С. Рельманның айтуынша, «Табиғи медицина оқулығы» оқу құралы ретінде жеткіліксіз, себебі ол көптеген кең таралған ауруларды атап көрсетпейді немесе егжей-тегжейлі емдемейді, тиімді болуы екіталай емдеулерді тиімділерінен жоғары қояды және дәрі-дәрмектер есебінен дәлелсіз шөптік емділерді қолдайды. Ол былай қорытындылайды: «Орташа натуропатиялық тәжірибешіден көмек іздеген көптеген науқастар үшін тәуекелдер кез келген мүмкін пайдадан әлдеқайда артық болар еді». Массачусетс медициналық қоғамы былай мәлімдейді: «Натуропатиялық тәжірибелер зерттеулер нәтижесінде өзгермеген және тамақтану және өмір салты туралы даусыз кеңестермен араластырылған қате және әлеуетті қауіпті талаптардың үлкен жиынтығы болып қала береді». Натуропаттар ұсынатын гомеопатия, рольфинг және иридология сияқты кейбір натуропатиялық емдеулер жалған ғылым немесе шарлатандық деп есептеледі. QuackWatch және Денсаулық сақтау алаяқтығына қарсы ұлттық кеңес өкілі Стивен Барретт натуропатияның «жайсыз және оның тәжірибелері шарлатандықпен толы» екенін айтты. «Ғылыми емес денсаулық сақтау мамандары, соның ішінде натуропаттар, ғылыми емес әдістерді қолданады және денсаулық сақтау туралы терең білімі жоқ, провайдерлердің сенімділігіне сүйенуге мәжбүр болған халықты алдайды. Шарлатандық тек адамдарға зиян ғана емес, ғылыми зерттеулер жүргізу қабілетін де әлсіретеді және оған ғалымдар қарсы тұруы керек», - дейді Уильям Т. Джарвис. 2018 жылы Австралияда Марлин Боднарға қарсы сотта, анасына баласының экземасын шикі тамақпен емдеуге кеңес бергені үшін, нәтижесінде бала аштықтан өлімге ұшыраған, судья Питер Берман былай деді: «Жақсы ниетпен, бірақ өте қате кеңес, осы істің фактілері көрсеткендей, осал балаларға үлкен зиян келтіруге және тіпті өлімге әкелуі мүмкін». Бритт Гермес натуропатиялық тәжірибешілер арасында «науқасты кінәлаудың кең таралған мәдениетіне» сын айтады, онда «егер бір нәрсе науқас үшін жұмыс істемесе және науқас терапиямен уәделенген барлық оң әсерлерді және ешқандай жанама әсерлерді сезінбесе, бұл терапия жұмыс істемегендіктен емес, науқас дұрыс әрекет етпегендіктен болады». Натуропатия оқулығының, авторының бірі Джозеф Пицзорно, АҚШ-та натуропатияның негізін қалаумен байланысты вакцинаға қарсы сенімдерді еске алады: «ауру вакцинасының орнына диета, тыныс алу, жаттығу, шомылу және әртүрлі күштерді реттеуде табиғатқа оралу». Жалпы алғанда, натуропатия мен балалар вакцинациясы арасындағы байланыстар туралы мәліметтер аз, бірақ «жарияланған есептерде натуропатиялық дәрігерлердің аз бөлігі ғана толық вакцинацияны белсенді түрде қолдайды». Вашингтон штатында 2000 жылдан 2003 жылға дейін балалардың иммундалу мүмкіндігі натуропатты көргеннен кейін айтарлықтай төмендеді. Топтың саясаты вакцинаны қолдау немесе қарсы тұру емес. Орегон штатының Натуропатиялық дәрігерлер қауымдастығы көптеген натуропаттардың балалар вакцинасының кестесін «жекешелендіріп» отырғанын хабарлады. 2022 жылдың 25 сәуірінде Британдық Колумбия үкіметінің есебінде натуропаттардың 69,2%-ы кем дегенде екі COVID вакцинасын алғаны немесе медициналық босату алғаны анықталды. Бұл көрсеткіш баяндамада көрсетілген басқа да реттелген медициналық мамандықтарға қарағанда әлдеқайда төмен болды. Екі мамандық бойынша диетологтар мен дәрігерлер/хирургтардың саны 98% құрады. 2016 жылға қарай АҚШ-тағы лицензиялы натуропаттар үшін ең ірі кәсіби ұйым болып табылатын Америкалық натуропатиялық дәрігерлер қауымдастығы «вакцинация бойынша өз ұстанымын талқылауда».
Практикалаушылар
Натуропат дәрігерлерді жалпы алғанда үш топқа бөлуге болады: 1) мемлекеттік лицензиясы барлар; 2) ресми мәртебесіз тәжірибе жасайтындар («дәстүрлі натуропаттар»); 3) негізгі қызметі басқа денсаулық сақтау саласы болса да, натуропатиямен айналысатындар. Швейцарияда бұл жіктелу федералды дипломға иелер, медициналық сақтандыру компанияларында танылғандар және екі де біреуіне ие емес адамдар арасында жүзеге аспақ. Федералды дипломға ие натуропаттар төрт санатқа бөлінеді: еуропалық дәстүрлі медицина, қытай дәстүрлі медицинасы, аюрведалық медицина және гомеопатия. Швейцарияда тізілген натуропаттардың саны (дәстүрлі емшілерді қоса алғанда) 1970 жылы 223-тен 2000 жылы 1835-ке дейін өсті.
Лицензияланған натуропаттар
Лицензияланған натуропаттар АҚШ-тың 26 штатында немесе аумағында және Канаданың 5 провинциясында "натуропатия дәрігерлері" немесе "натуропатиялық емшілер" деп аталуы мүмкін. Лицензияланған натуропаттар өздерін алғашқы медициналық көмек көрсететін мамандар ретінде таныстырады. Дегенмен, Британдық Колумбияның Натуропатиялық Дәрігерлер Колледжинің (CNPBC) жарғысының 102-бабына сәйкес, CNPBC мүшесі "дәрігер" немесе "емші" терминін қолданғанда, міндетті түрде "натуропатиялық" немесе "натуропатиялық медицина" терминдерін қосу керек.
Білім
Лицензияланған натуропаттар Натуропатиялық медициналық білім беру кеңесі (CNME) аккредиттеген бағдарламаны бітіргеннен кейін Солтүстік Американың Натуропатиялық сарапшылар кеңесі (NABNE) жүргізетін Натуропатиялық дәрігерлерді лицензиялау емтихандарын (NPLEX) тапсыруы керек. CNME аккредиттелген бағдарламаларындағы оқыту, жалған ғылыми әдістерге жататын үймеопатия, акупунктура және энергия әдістері сияқты нәрселерден басқа, қарапайым физикалық тексерулер мен жиі кездесетін қан сынақтары сияқты негізгі медициналық диагностика мен процедураларды қамтиды. CNME аккредиттеуші орган ретінде сенімсіз және мүдделер қақтығысынан зардап шегетін болып сипатталды. Натуропатиялық лицензиялық емтиханды натуропатиялық мамандықтан тыс адамдар құпия деп атайды және оны, әсіресе балалар төтенше жағдайларын емдеу үшін гомеопатиялық препараттарды сынағаны үшін сынға алады. CNME және Аккредиттелген Натуропатиялық Медициналық Колледждер Ассоциациясы (AANMC) аккредиттелген колледждерге қабылдау талаптары мен оқу бағдарламалары дәстүрлі медицина мектептеріндегі талаптарға ұқсас немесе салыстырмалы екенін мәлімдейді. Дегенмен, Медициналық білім беру жөніндегі байланыс комитетінің аккредиттеуінің болмауы ғылыми медициналық дайындықтың жеткіліксіздігін және/немесе нақты оң нәтижелердің жоқтығын көрсетеді, сондықтан CNME аккредиттеген медициналық колледждердің түлектерінің медицина дәрігерлері мен остеопатия дәрігерлерімен бірдей біліктілікке ие екендігі күмәнді. Натуропатия дәрігерлері медициналық ординатураға қабылдануға құқықсыз, ол тек дәрігерлер мен остеопатия дәрігерлеріне ғана қолжетімді. Натуропатия дәрігерлері үшін CNME мақұлдаған натуропатия мектептері мен клиникалары арқылы ұсынылатын постдипломдық "резиденттік" позициялар шектеулі. Көптеген натуропатия дәрігерлері мұндай резидентураны аяқтамайды. Денсаулық сақтау мамандары үшін натуропатиялық әдістер бойынша біліктілікті арттыру курстары әртүрлі деңгейде ұйымдастырылады. Натуропатиялық лоббилеу шараларын витаминдер мен қосымшалар өндірушілері қаржыландырады. Медициналық қоғамдар мен жақтау топтары лицензияланған натуропатиялық тәжірибешілердің ғылыми негізсіз псевдонаулық әдістерді қолданатынын және ауруды дұрыс диагностикалау және емдеу үшін жеткілікті клиникалық дайындықтан өтетінін дәлелдеу арқылы бұл талаптарға қарсы шығады. Ян Беллами натуропатиялық тәжірибешілердің және басқа да псевдонаулық тәжірибешілердің заң шығарушыларды оларға медициналық лицензия беруге көндіру процесін "заңнамалық алхимия" деп сипаттайды. 2005 жылдан бері Массачусетс медициналық қоғамы ND-нің резидентураға қатысу міндетті еместігі және натуропаттардың практикасында көптеген "қате және қауіпті талаптар" бар екеніне қатысты алаңдаулар тудырғандықтан лицензияға қарсылық білдіріп келеді. Массачусетс штатының қосымша және баламалы медицинамен айналысу жөніндегі арнайы комиссиясы олардың алаңдаушылықтарын ескермеді және лицензия беруді ұсынды. Массачусетс медициналық қоғамы мәлімдейді: Лицензияға қарсы шығудан басқа, ND-ге "дәрігер" немесе "физиотерапевт" атақтарын қолдануға рұқсат етілмеуі керек деп санаймын. Мен бұл саяси күш-жігерді "дәрігер", "физиотерапевт", "медициналық мектеп" және "резидент" сөздерінің бұрмаланған қайта анықталуы ретінде сипаттағым келеді, бұл натуропатиялық бағдарламаларда берілетін білімнің жеткіліксіздігін жасыру мақсатында жасалған. ND студенттері білім берудегі қысқа жолдарды пайдаланатынын түсінбейді, сондықтан олар қазіргі медицинада кездесетін нақты біліктіліктерге ие емес.
Naturopaths aggressively lobby for laws to issue them medical licenses. I would characterize this political effort as a perverted redefinition of the words "physician", "doctor", "medical school", and "residency" in order to mask the inadequacy of the training provided in naturopathic programs. ND students do not realize that they are taking educational shortcuts and therefore do not possess any demonstrable competencies found in modern medicine.|author=|title=|source=
Дәстүрлі натуропаттар
Дәстүрлі натуропаттар АҚШ-та Американың Натуропатиялық Ассоциациясы (ANA) арқылы ұсынылады, ол шамамен 1800 тәжірибелі маманды және Американың Натуропатиялық Медициналық Ассоциациясын (ANMA) қамтиды. Алайда, бұл мәлімдеме дәл емес. 2015 жылы Австралия үкіметі натурапатияның тиімділігіне анық дәлелдер таппады.
Үндістан
Үндістанда натуропатия Аюрведа, Йога және Натуропатия, Юнани, Сиддха және Гомеопатия (АЮШ) департаментінің бақылауында; 2010 жылғы мәліметтерге сәйкес, Үндістандағы он екі колледжде "Натуропатия және Йога ғылымдарының бакалавры" (BNYS) 5 жарым жылдық білім беру бағдарламасы ұсынылды. АЮШ басқаруымен жұмыс істейтін, 1986 жылдың 22 желтоқсанында құрылған Пунадағы Ұлттық натуропатия институты, натуропатия саласындағы зерттеулер арқылы қолданылуын және бар білімді стандарттау мен таратуға қолайлы жағдайлар жасауға бағытталған.
Солтүстік Америка
Канаданың бес провинциясында, АҚШ-тың он жеті штатында және Колумбия округінде Солтүстік Америкада аккредиттелген натуропатиялық медицина мектебінде білім алған натуропатиялық дәрігерлер ND немесе NMD деген таңбаны қолдануға құқылы. Басқа жерлерде "натуропат", "натуропатиялық дәрігер" және "табиғи медицина докторы" деген таңбалар көбінесе қорғалмайды немесе қолдануға тыйым салынған.
Канада
Канаданың бес провинциясында натуропат дәрігерлеріне лицензия беріледі: Онтарио, Британдық Колумбия, Манитоба, Саскачеван және Альберта. Британдық Колумбияда Канададағы ең кең практикалық құқықтар бар, бұл сертификатталған натуропаттарға фармацевтикалық препараттарды жазып беруге және шағын хирургиялық араласындар жасауға мүмкіндік береді. Онтариода да, жеке емтиханнан өткеннен кейін, өзгертілген тізімдегі дәрілерді жазып беруге рұқсат етіледі.
Америка Құрама Штаттары
Қазіргі уақытта натуропатияны реттейтін немесе лицензиялайтын АҚШ юрисдикцияларына Аляска, Аризона, Калифорния, Коннектикут, Колорадо, Делавэр, Колумбия округі, Гавай, Айдахо, Канзас, Мэн, Мэриленд, Массачусетс, Миннесота, Монтана, Нью-Гэмпшир, Нью-Мексико, Солтүстік Дакота, Орегон, Пенсильвания, Род-Айленд, Висконсин, Пуэрто-Рико, АҚШ Виргин аралдары, Юта, Вермонт және Вашингтон кіреді. Рецепт бойынша берілетін дәрі-дәрмектерге қол жеткізуге рұқсат беретін АҚШ юрисдикциялары: Аризона, Калифорния, Колумбия округі, Гавай, Айдахо, Канзас, Мэн, Монтана, Нью-Гэмпшир, Нью-Мексико, Орегон, Юта, Вермонт және Вашингтон. Оңтүстік Каролина ерекше айтылғандай, федералды органдар ғылыми емес медицинаны тамашалау үшін дипломдарды белгілеуі керек. Мұндай дипломдардың біріншісі 2015 жылдың сәуір айында натуропатияны жүзеге асыру үшін расталды. Швейцария кантондары өздерінің қоғамдық денсаулық сақтау ережелерін жасайды. Заң кейбір кантондарда әдетте монополиялық болғанымен, билік балама емшілерге қатысты көбінесе төзімділік танытады.