Джери Басс: Американдық кәсіпкер және «Лейкерс» командасының иесі

Кіріспе

Американдық бизнесмен және инвестор (1933–2013)

Джеральд Хаттен "Джерри" Басс (27 қаңтар 1933 – 18 ақпан 2013) – американдық бизнесмен, инвестор, химик және қайырымдылық шараларын қолдаушы. Ол Ұлттық баскетбол қауымдастығының (NBA) «Лос-Анджелес Лейкерс» командасының көпшілік үлесіне ие болды, 1980-жылдары команданың «Шоутайм» дәуірімен жарқын болған 10 лига чемпиондығын жеңіп алды. Ол Naismith Memorial баскетбол даңқы залына үлес қосқан ретінде енгізілді. Басс Оңтүстік Калифорнияда тағы да бірнеше кәсіби спорт командаларына иелік етті.

Ерте өмір және бизнес мансабы

Солт-Лейк-Ситиде дүниеге келген Басс пен оның үш кіші іні-сіңлісі анасы Джессидің тәрбиесінде өсті, ол ажырасқаннан кейін официант болып жұмыс істеді. Оның әкесі Лидс, статистиканы Берклиде оқытқан бухгалтер еді. Бірінші туған күнінен кейін Бассті тастап кетіп, қайтып оралмады. Тоғыз жасында Басс анасымен Лос-Анджелеске көшті; үш жылдан соң анасы қайтадан тұрмысқа шыққанда, олар Вайоминг штатының Кеммерер қаласына көшіп, алты бөлмелі үйде жартылай інісі Микки, жартылай қарындасы Сьюзан және әкесінен туған інісі Джиммен бірге тұрды. Басс бала кезінде өгей әкесі Сесил Браунға, ол сантехникамен айналысатын кәсіпкер еді, жұмыс істеді. Басс орта мектепте Кеммерер қонақүйінде сөмке тасу (күніне 2 доллар төленді), боулинг аллеясында допқа түйреуіш орнату, Юнион Пасифик темір жолында жұмыс істеу, марка сату және аяқ киімдерді сырлау сияқты жұмыстар істеді. Басс 1953 жылы Вайоминг университетін екі жарым жылда бітірді. Содан кейін Лос-Анджелеске оралып, Оңтүстік Калифорния университетінде (USC) оқыды, онда 1957 жылы 24 жасында физикалық химиядан магистр және доктор ғылымдарының кандидаты атағын алды. Докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін Басс Бостонға көшіп, Артур Д. Литтлде жұмыс істеді. Басс Кендер бюросында (қазіргі Кен қауіпсіздігі және денсаулық сақтау басқармасы) химик болып жұмыс істеді; кейін ол Mcdonnell Douglas компаниясында аэрокосмикалық саласында қысқа уақыт жұмыс істеді және USC химия кафедрасында оқытушы болды. Басс бастапқыда оқытушылық қызметін жалғастыру үшін қосымша табыс табу мақсатында жылжымайтын мүлікке инвестиция жасады. Оның алғашқы инвестициясы 1959 жылы Батыс Лос-Анджелестегі 14 пәтерлік тұрғын үйге 1000 доллар құрады. Жылжымайтын мүлік бизнесінде үлкен жетістікке қол жеткізген ол ұзақ жылдардан бергі серіктесі Франк Марианимен бірге Mariani Buss Associates жылжымайтын мүлік инвестициялық компаниясын құрды. 1979 жылы Басс Мэри Пикфорд пен Дуглас Фэрбенкске бұрын тиесілі болған Берверли-Хиллстегі Pickfair сарайын сатып алды; 1979 жылға қарай оның компаниясы Аризона, Калифорния және Невада штаттарында шамамен 700 мүлікке ие екенін мәлімдеді. 1974 жылы Басс бұрынғы регби жұлдызы Фред "Шекірек" Уильямсонның қатысуымен "Қара көз" атты фильмді өндірді. Басс Феникстегі Playboy Club-тың иесі болды.

Born in Salt Lake City, Buss and his three younger siblings were raised by their divorced mother, Jessie, who worked as a waitress. His father, Lydus, was an accountant who went on to teach statistics at Berkeley, who abandoned Buss after his first birthday and never returned. When he was nine years old, Buss moved with his mother to Los Angeles; three years later when she remarried, they then moved to Kemmerer, Wyoming and lived in a six room home with his half brother Mickey, his half sister Susan, and stepbrother Jim. One of Buss' boyhood jobs was working for his stepfather, Cecil Brown, who owned a plumbing business. Other jobs in Buss' high school days included carrying bags at the Kemmerer Hotel (paid $2 per day), setting pins at the bowling alley, working on the Union Pacific Railroad, selling stamps, and shining shoes. Buss earned a scholarship to the University of Wyoming, graduating with a BS degree in two and a half years in 1953. He then returned to Los Angeles and attended the University of Southern California (USC), where he earned an MS and PhD in physical chemistry in 1957 at the age of 24. Upon completion of his Phd, Buss moved to Boston and worked for Arthur D. Little. Buss started as a chemist for the Bureau of Mines (now the Mine Safety and Health Administration); he then briefly worked in the aerospace industry for Mcdonnell Douglas and was on the faculty of USC's chemistry department. Buss originally invested in real estate to provide supplementary income so he could continue teaching. His first investment was $1,000 in a 14 unit West Los Angeles apartment building in 1959. Finding great success in the real estate business, he, along with longtime business partner, Frank Mariani, formed real estate investment company Mariani Buss Associates. In 1979, Buss purchased Pickfair, the Beverly Hills estate once owned by Mary Pickford and Douglas Fairbanks; Buss claimed his company owned—across Arizona, California and Nevada—roughly 700 properties by 1979. In 1974, Buss produced a movie named Black Eye starring former gridiron star Fred "the Hammer" Williamson. Buss was an owner of the Phoenix location of the Playboy Club.

Спорттық команданың меншік құқығы

Басс әлемдік командалық теннис турниріндегі «Лос-Анджелес Стрингс» командасының иесі атанды. 1979 жылы ол НБА-ның «Лос-Анджелес Лейкерс», НХЛ-дың «Лос-Анджелес Кингс», «Форум» аренасын және Джек Кент Куктан Сьерра-Невададағы 13 000 акрлық ранчоны 67,5 миллион долларға сатып алды (бұл сома қазіргі шақта шамамен миллион долларға тең). Кейін Басс 1988 жылы «Кингс» командасының бақылау үлесін Брюс МакНоллға сатты. Одан кейін ол «Форум» аренасының атау құқығы үшін «Great Western Bank» банкімен маңызды жарнамалық келісімге қол жеткізіп, ғимараттың ресми атауын «Great Western Forum» деп өзгертті. 1996 жылы WNBA құрылғанда Басс осы лиганың «Лос-Анджелес Sparks» франшизасын басқаруды өз міндетіне алды. Ақырында, үш команда да Лос-Анджелес қаласының орталық бөлігінде 1999 жылы ашылған «Стейплс орталығына» көшті. «Лейкерс» командасын «Стейплс орталығына» көшіру келісімі аясында Басс «Ұлы Батыс Форумын» (кейін оның бастапқы атауы қайта жаңартылды) сатты. Басс басқарған жылдары «Лейкерс» командасы Карим Абдул-Жаббар, Мэджик Джонсон, Джеймс Ворти, Шакил О’Нил, Коби Брайант және Пау Гасол сияқты ойыншылармен, сондай-ақ Пол Уэстхед, Пэт Райли және Фил Джексон сияқты жаттықтырушылармен 10 НБА чемпионатын жеңіп, үлкен табысқа жетті. Ол баскетбол ойындарының қызықты болуы керек деген көзқарасымен «Лейкерс» командасының «Шоу-тайм» дәуірін қалыптастырды. «Sparks» командасы да Лиза Лесли, Тамека Диксон және ДеЛиша Милтон-Джонс сияқты ойыншылармен екі WNBA чемпионатын жеңіп, өз жетістіктерін көрсетті. 2002 жылы WNBA командаларына жеке иелік беру үшін қайта құрылғанда Басс «Sparks» командасының иесі атанды. Ол 2006 жылы команданы сатты. Басс сонымен қатар «Major Indoor Soccer League» лигасының «Лос-Анджелес Лазерс» командасына да иелік еткен. «Лазерс» командасы да «Форум» аренасында ойнады. Команда 1989 жылы, ал лига үш жылдан кейін таратылды. Баскетболға қосқан үлесі үшін Басс 2010 жылы Баскетбол Даңқы залына енгізілді. 1983 жылы Басс Америка жетістіктері академиясынан «Алтын табақ» сыйлығын алды.

Buss became an owner of the Los Angeles Strings in World Team Tennis. In 1979, he purchased the Los Angeles Lakers of the NBA, the Los Angeles Kings of the NHL, The Forum, and a 13,000 acre ranch in the Sierra Nevada from Jack Kent Cooke for $67.5 million (equivalent to $67.5 in 1979 is equivalent to about <calculated amount> in recent years million in ). Buss later sold his controlling interest in the Kings to Bruce McNall in 1988. He then reached a major advertising agreement with Great Western Bank for the naming rights to The Forum, resulting in the official name of the building being changed to the Great Western Forum. Later, when the WNBA was formed in 1996, Buss took charge of operating that league's Los Angeles franchise, the Los Angeles Sparks. Eventually, all three teams moved into a more modern arena in downtown Los Angeles, the Staples Center, which opened in 1999. As part of the deal to move the Lakers into Staples Center, Buss sold the Great Western Forum (which was later reverted to its original name). The Lakers were very successful under Buss' ownership, winning 10 NBA championships with such players as Kareem Abdul Jabbar, Magic Johnson, James Worthy, Shaquille O'Neal, Kobe Bryant, and Pau Gasol, and with coaches Paul Westhead, Pat Riley and Phil Jackson. He inspired the Lakers' Showtime era with his vision that basketball games must be entertaining. The Sparks also experienced their share of success, winning two WNBA championships with such players as Lisa Leslie, Tamecka Dixon and DeLisha Milton Jones. In 2002, when the WNBA was restructured to give its teams individual owners, Buss took ownership of the Sparks. He sold the team in 2006. Buss also owned the Los Angeles Lazers of the Major Indoor Soccer League. The Lazers also played in The Forum. The team folded in 1989 and the league folded three years later. His contributions to basketball were recognized by his induction into the Basketball Hall of Fame in 2010. Buss received the Golden Plate Award from the American Academy of Achievement in 1983.

Покер ойыншысы

Басс көп жылдар бойы жоғары ставкалы ақшалай покерде ойнады, бірақ өмірінің соңында турнирлерге көбірек қатысты. Оның ең жақсы нәтижелері 1991 жылғы World Series of Poker жеті карталы стад турнирінде үшінші орын және 2003 жылғы World Poker Tour Freeroll шақыру турнирінде екінші орынды иеленді. Ол сонымен қатар GSN арнасының "Жоғары ставкалар покері" және NBC телеарнасының түнгі "Покер түннен кейін" бағдарламаларында пайда болды.

Джерри Бастың жанкүйерлері

1980 жылдардың басында Джерри Басс Лос-Анджелесте және оның төңірегіндегі қайырымдастық шараларында өзінің жақын достарымен бірге жиі көрінетін. Оның жақын айналысында Джон Роквелл, Рон және Дэвид Уайлдер, Мигель А. Нунес, Ланс Дэвис, Марк Фултон және Брайан Дж. Садлер болды. Бұл жақын дос топтары қатысқан шаралардың мақсатына көмектесетін қайырымдастық аукциондарындағы заттарға көбінесе ұсыныс беретін. «Жеті ергежейлі» деп баспасөзde аталған бұл топқа «Лейкерс» командасы чемпиондық титул жеңген кезде чемпиондық жүзiктер сыйланды, сонымен қатар «Fabulous Forum / Great Western Forum / Staples Center» аренасындағы «Лейкерс» командасының барлық үй матчтары мен шараларына толық қол жеткізіп, еркін қатысатын болды. Кәсіби тұрғыдан алғанда, «Жеті ергежейлі» ерекше көмекші, қаржылық кеңесші, инвестициялық банкир, ADPAC маркетингтік директоры сияқты маңызды лауазымдарда қызмет етті. Олар 1980-ші және 1990-шы жылдар аралығында «Showtime Lakers» командасының тұрақты мүшелері болды және Джерри 2013 жылы қайтыс болғанға дейін осылай болды.

Қайырымдылық

2008 жылдың қаңтар айында Басс USC химия кафедрасына екі тұрақты кафедраны және химия аспиранттары үшін тұрақты стипендия қорын қаржыландыру үшін 7,5 миллион доллар сыйлады; екі кафедраға USC-дегі оның ұстаздары, профессорлар Сидни Бенсон мен Дэвид Доустың есімдері берілді. Басс USC колледж кеңесшілер кеңесінің алғашқы мүшесі болды. ), Джонни (1956 ж.т.), Джим (1959 ж.т.), Жени (1961 ж.т.) және Джени (1963 ж.т.). Олардың үлкен баласы Ли туғаннан кейін көп ұзамай асырап алуға берілді. Басс Playboy моделі және Лейкерс ойыншысы Курт Рамбистің әйелінің кіші қарындасы Дебби Зафранимен кездесті. Бастың Карен Демельден тағы екі баласы болды: Джой (1985 ж.т.) және Джесси (1988 ж.т.). 2013 жылы қайтыс болған кезде оның жеті баласының алтауы Лейкерс ұйымында жұмыс істеді. Келісімнің мәліметтері жарияланбады.

Өлім

2012 жылы Басс бірнеше ай ауруханада жатты, себебі белгілі болмаған ішек проблемасы болды. 2013 жылдың 27 қаңтарында 80 жасқа толған күніне дейін, денсаулығына байланысты 2012–13 маусымында «Лейкерс» ойындарының біріне де қатыспады. 2013 жылдың 14 ақпанында, қайтыс болғанға дейін төрт күн бұрын, ол 2012 жылдан бері ракпен күресіп жатқаны белгілі болды. «Седарс-Синай» медициналық орталығында белгілі бір түрінің рагымен ауруханаға жатқаннан кейін, 2013 жылдың 18 ақпанында 80 жасында бүйрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды. 21 ақпанда «Нокиа» театрында өткен еске алу рәсімінде жүздеген достары, әріптестері және отбасы мүшелері жиналды. Бұл рәсім «Лейкерс» командасының «Стейплс-центр» үй стадионының қарамағысында өтті. Басс 22 ақпанда Голливудтағы «Форест-Лон» мемориалдық паркінде отбасы мен жақын достарының қатысуымен жекелеген рәсімде жерленді. NBA комиссары Дэвид Стерн Басс туралы: «NBA біздің лигамызға өлшеусіз әсер еткен және келешекте ондаған жылдар бойы сезілетін болатын көреген иесінен айырылды» деді. «Лейкерс» ойыншысы Коби Брайант: «Оның әсері бүкіл әлемде сезіледі» деді және Басс «спорттағы ең ұлы иесі» екенін айтты. Бассқа тиесілі «Лейкерс» командасының 66% үлесі сенім қоры арқылы оның алты баласына өтті, олардың әрқайсысы тең дауысқа ие болды (әр балаға 11%). Оның мұрагерлік жоспарында қызы Джиннің бұрынғы «Лейкерс» губернаторы лауазымын және NBA директорлар кеңесінің отырыстарында команда өкілі болуы көзделген. 2013 жылғы Покерден әлемдік сериясы $2,500 Seven Card Stud турнирінен бұрын Бассқа құрмет көрсетілді.