Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Норвегия тіл және әдебиет академиясы (Det Norske Akademi for Språk og Litteratur), көбінесе Норвегия академиясы деп аталады, қазіргі норвегия тілінің, оның Dano-Norwegian нұсқасының (қазір Riksmål және Bokmål деп белгілі) мәселелерімен айналысатын норвегиялық ғылыми мекеме. Академия 1953 жылы Норвегия үкіметінің құрметті резиденциясы Гроттенде швед және француз академияларының үлгісімен құрылған, бірақ идеясы алғаш рет 1913 жылы Бьёрн Бьёрнсонға келген. Оның мүшелері ғылыми, әдеби немесе көркемдік еңбектерінің негізінде өмір бойына сайланады. Академия норвегия тілінің негізгі сөздігін – Det Norske Akademis ordbok ("Норвегия академиясының сөздігі", www.naob.no) жариялайды, Riksmål ("Мемлекеттік тіл") деп белгілі жазба стандартын реттеуге жауапты және әдеби-мәдени мақсаттарды қамтиды. Академия Торлейф Дальдың құрметіне Норвегия академиясы сыйлығын тағайындайды.
The Norwegian Academy for Language and Literature (Det Norske Akademi for Språk og Litteratur), commonly known as the Norwegian Academy, is a Norwegian learned body on matters pertaining to the modern Norwegian language in its Dano Norwegian variety, now commonly known as Riksmål and Bokmål. The academy was established in the Norwegian government's honorary residence Grotten in 1953 based on the model of the Swedish Academy and the French Academy, but the idea was originally conceived by Bjørn Bjørnson in 1913. Its members are elected for life on the basis of scholarly, literary or artistic merits. The academy publishes the main dictionary of Norwegian, Det Norske Akademis ordbok ("Dictionary of the Norwegian Academy", www. naob. no), is responsible for regulating the written standard known as Riksmål ("National Language") and has a literary and cultural purpose. The academy awards the Norwegian Academy Prize in memory of Thorleif Dahl.
Тарих
Академия 1953 жылы бірнеше белгілі норвегиялық авторлар мен ақындар, олардың ішінде Арнульф Оверланд, Сигурд Хоел, А. Х. Виннес, Кора Сандель және Фрэнсис Булл құрды. Олар бокмол мен нюнорскті біріктіруге бағытталған ресми тіл саясатына келіспей, мемлекет тарапынан басым норвегиялық жазу стандарты – риксмолға қарсы дискриминацияға наразылық білдірді. Бұл Норвегияның де-факто жазбаша тілі болды, оны көптеген ірі газеттер және халықтың көпшілігі жазбаша стандарт ретінде қолданды (бірақ міндетті түрде сөйлеу емес). Академия швед және француз академияларының үлгісімен құрылған. Норвегия тілінің ең консервативті және дания тіліне жақын формасы болып табылатын риксмолды реттеуден басқа, академия сөздіктер шығарады және риксмолдағы әдебиетті басып шығаруға қолдау көрсетеді. Бүгінгі күні, ресми бокмол және дәстүрлі риксмол тілінде бірнеше реформалар жүргізілгеннен кейін, бокмолдың «орташа» нұсқасы мен қазіргі риксмол кейбір ауытқулармен көбінесе сәйкес келеді. Академияның 51 мүшесі бар (2021), олардың әрқайсысы талдау, зерттеу және сараптаманың әртүрлі салаларында маман. Олардың ішінде: скандинавиялық зерттеулер, неміс, ағылшын және француз тілдері мен әдебиеті, тарих, философия, құқық, саясаттану, поэзия және т.б. Академия президенті – Джон Оле Аскедал. Норвегия тіл және әдебиет академиясы 1972 жылы құрылғаннан бастап 2005 жылы қайта ұйымдастырылғанға дейін ресми бокмол және нюнорск тілдерін реттейтін Норвегия тіл кеңесінде, басқа үкіметтік емес тілдік ұйымдармен бірге өкілдік етті. 1981 жылы академия 1919 жылы құрылған Riksmålsvernet ұйымымен бірікті.
The academy was founded in 1953 by several notable Norwegian authors and poets, among them Arnulf Øverland, Sigurd Hoel, A. H. Winsnes, Cora Sandel and Francis Bull. They disagreed with the official language policy aiming to merge Bokmål with Nynorsk and protested against what they called state discrimination against the dominant Norwegian written standard Riksmål. This was Norway's de facto written language, used by most large newspapers and by the majority of the population as a written standard (although not necessarily a spoken one). The Academy was modelled after the Swedish Academy and the French Academy. In addition to regulating Riksmål, the most conservative and Danish near form of Norwegian, the academy publishes dictionaries and supports the publishing of literature in Riksmål. To day, after several reforms worth in the official Bokmål and in the traditional Riksmål, Bokmål in its "moderate" version and modern Riksmål more or less coincide with some deviations. The Academy has 51 members (2021), each of whom is a specialist in miscellaneous areas of analysis, investigation and expertise. These include Nordic studies, German, English and French languages and literature, history, philosophy, law, political science, poetry et cetera. The President of the Academy is John Ole Askedal. The Norwegian Academy for Language and Literature was represented, along with other non governmental language organisations, in the Norwegian Language Council, which regulates the official Bokmål and Nynorsk languages, since its establishment in 1972 until it was reorganized in 2005. In 1981, the Academy merged with Riksmålsvernet, founded in 1919.