Кіріспе
АҚШ-тың Ұлттық тарихи орны
Форт Ларнед Ұлттық тарихи орны 1859 жылдан 1878 жылға дейін жұмыс істеген Форт Ларнедті сақтайды. Ол АҚШ-тың Канзас штатындағы Ларнед қаласынан шамамен 9 шақырым батысқа қарай орналасқан.
Тарих
Пауни Форк лагері 1859 жылдың 22 қазанында Санта-Фе жолымен қатынас жасаушыларды жауыздық ниеттес үндістерден қорғау үшін құрылды. 1860 жылы ол Камп-Алерт деп аталды, себебі 50 шақты сарбаздан тұратын кішкентай гарнизон үндістерге үнемі күштік болуға тиіс болды. 1860 жылдың мамырында ол Пауни Форк өзенінің ағысымен батысқа қарай 5 шақырымға жылжытылды және ай соңында Форт Ларнед деп аталды. Ол Камп-Алерт сияқты мақсатта жұмыс істеді және 1861 жылғы Форт-Уайз келісімінің шарттарына сәйкес, Үндістер ісі жөніндегі бюро арқылы Орталық жазықтықтағы үндістерді басқару агенттігі ретінде де қызмет етті. Форттың қызметі тайпаларды резервацияларға көшіру және Канзас штатында теміржол құрылысын аяқтау нәтижесінде тоқтатылды, бұл Санта-Фе жолының қажеттілігін жойды. Ларнед, Канзас және онда салынған форт полковник Бенджамин Ф. Ларнедтің құрметіне аталған, ол пост құрылған кезде АҚШ армиясының бас есепшісі болды. Ларнед ұзақ әскери мансапқа ие болды, алдымен 1812 жылғы соғыс кезінде 21-ші жаяу әскердегі байрақшы болып қызмет етті. Форт-Эриді қорғағаннан кейін ол капитан болып тағайындалды, ал 1854 жылға қарай Ларнед полковник болды және бас есепші болып бекітілді. Қала мен форт оның есімін иеленгенімен, полковник Ларнед ешқашан Канзасқа келген жоқ. Америка үкіметі Миссисипи өзенінің батысындағы кең аумақтарды талап еткен кезде, аймақтармен сауда-саттық экспоненциалды түрде өсті. Бір дереккөз бойынша, 1859 жылы сауда көлемі жылына 10 миллион долларға жеткен. "Миссури Республикасы" газетінде 2300 адам, 1970 вагон, 840 жылқы, 4000 қашыр, 15000 өгіз, 73 ат және 1900 тоннадан астам жүк Миссуриден Нью-Мексикоға аттанғаны жазылған. Сауда жолдарын қорғау үшін қосымша бекініс қажеттігі анық болды. Форт Ларнедтің орнын Жоғарғы Арканзас үндістерінің өкілі Уильям Бент таңдады. Бент: "Мен әскерлер үшін екі тұрақты посттың болуын қажет деп санаймын, біреуі Пауни Форк сағасында, екіншісі Биг Тимберсте, екеуі де Арканзас өзенінде. Оларды (үндістерді) бақылау үшін олардың арасында тұрақты әскери күштердің болуы маңызды" деді. Форттың алғашқы құрылыстары нашар салынған және жеткіліксіз болды. Адобе кірпіштерінен салынған Форт Ларнед офицерлік бөлме, екі қойма және казарма, күзет үйі, екі кір жуатын бөлме және ауруханадан тұрды, ал нан пісіру және ет сақтау үйі кейінірек салынды. Ол құрылғаннан кейін, жақын жердегі жазық үндістері жолмен сауда жасауды құрметтеуге бастады. 1861 жылдың тамызында полковник Ливенворт Форт Ларнедтен хабарлап, үндістердің Санта-Фе жолынан кеткенін және жаулық әрекеттерге қауіп жоқ екенін мәлімдеді. 1861 жылы Азамат соғысы басталғанда Форт Ларнед алғашқы әрекеттерге және үндістердің жаулықтарына куә болды. Регулярлы армия сарбаздары Шығыстағы қақтығыстарға қосылу үшін қызметтен алынды, ал форт Канзас, Колорадо және Висконсин штаттарының ерікті сарбаздарымен басқарылды. Азамат соғысы жылдарында жазық үндістері саяхатшыларға шабуыл жасап, оларды мазақтады. 1864 жылдың 17 шілдесінде киова үндістері Форт Ларнедке шабуыл жасап, мал төлемінен 172 жылқы мен қашыр ұрлады. Шабуылдаушылар қуылды, бірақ ұсталған жоқ. 1865 жылы вагон пойыздарын сүйреп апару жүйесі құрылды және барлық саудагерлерге қарулы сүйреусіз Форт Ларнедтен батысқа қарай сапарлауға тыйым салынды. Форт ешқашан тікелей Азамат соғысы шайқастарына қатыспаса да, бір оқиға соғысты Ларнедке жақындастырды. 1862 жылдың мамырында Конфедерация генералы Альберт Пайк кейбір киова және семиноль үндістерімен одақ құрды, Форт Ларнед пен Форт Уайзды басып алуды жоспарлады. Жоспар іске аспады, себебі үндістер ауа райы жақсарған кезде жылдық аң аулауға кетті. Форт Ларнед 1867 жылдың 12 сәуірінде генерал Винфилд Скотт Хэнкок пен бірнеше шайендік басшылардың кездесу орны болды, онда Хэнкок Ит-солдат басшыларын өзінің әскери күшімен таң қалдыруға ниеттенді. Кездесуден кейін Хэнкок Джордж Армстронг Кастермен және 7-ші АҚШ атты әскерімен бірге Форт Ларнендтің батысына шайендер мен лакоталардың біріккен лагеріне барды, ауыл тұрғындарын қашуға итермеледі. Хэнкок ауылды өртеп жіберуге бұйрық берді, осылайша Хэнкок соғысы деп аталатын соғыс басталды. Форт Ларнед Медисин-Лодж келісімін қамтамасыз ету арқылы Хэнкок соғысын аяқтауға көмектесті. 1868-69 жылдың қысында АҚШ генерал-майоры Филипп Шеридан Шайен, Киова және Команч үндістеріне қарсы Ұлы жазық аймағында науқан бастады. Шериданның әскері қарсылық көрсеткендерге шабуыл жасап, олардың азық-түліктері мен малдарын алып, қалған үндістерді резервацияларға итерді. Қысқы науқанның соңында Шеридан Форт Ларнед аймағындағы үндістердің көпшілігін резервацияларға күштеп орналастырды. Форт Ларнедтің жаңарту жұмыстары 1866 мен 1868 жылдар арасында жүргізілді. Алғашқы қыш және адобе құрылыстары бұзылып, бүгінгі фортты құрайтын құмтас ғимараттармен ауыстырылды. 1871 жылға қарай Санта-Фе жолымен жүретін вагон пойыздарына сүйреушілердің қажеті болмады, бұл аймақта әскери қатысу қажеттігін жойды. Пост 1878 жылдың 13 шілдесінде тастап кетілді, ал 1883 жылдың 26 наурызында Форт Ларнед әскери резервациясы Соғыс министрлігінен Ішкі істер министрлігінің Жер басқармасына берілді. 1885 жылдан 1966 жылға дейін ғимараттар ранчо штаб-пәтеріне орналастырылды, иелері қолбасшы үйінде тұрды, ал қызметкерлер офицерлердің бұрынғы үйлерінде тұрды.