Кіріспе

Американдық инженер, өнеркәсіпші және саясаткер (1880–1970)

Ральф Эдвард Фландрс (28 қыркүйек 1880 – 19 ақпан 1970) – американдық механикалық инженер, өнеркәсіпші және саясаткер, Вермонт штатынан АҚШ-тың республикалық сенаторы. Ол Вермонт және Род-Айленд штаттарындағы шаруашылықтарда өскен, механикалық инженер мамандығын алғанға дейін машина жасаушы және суретші болып жұмыс істеген. Нью-Йорк қаласында бес жыл машина құралдары журналының редакторы болып қызмет еткен. Вермонтқа оралғаннан кейін, ол табысты машина жасау компаниясын басқарды, содан кейін оның президенті болды. Фландрс өнеркәсіпші ретіндегі тәжірибесін Вермонт, Жаңа Англия және Вашингтон, округ Колумбиядағы мемлекеттік және ұлттық комиссияларға өнеркәсіптік және экономикалық саясат мәселелері бойынша кеңес беру үшін пайдаланды. Сенатқа сайлану алдында екі жыл бойы Бостон Федералдық резервтік банкінің президенті болды. Фландрс 1954 жылы сенатор Джозеф Маккартиді кінәлау туралы ұсыныс енгізгенімен танымал. Маккарти федералды үкімет пен басқа да жерлерде көптеген коммунистер мен кеңес тыңшылары және оларға көңіл білдірушілер бар деген сенсациялық мәлімдеме жасаған. Ол Сенат комитетін өзі айыптаған адамдарға шабуыл жасау үшін жалпыұлттық теледидардағы форум ретінде пайдаланды. Фландрс Маккартидің шабуылдары елдің назарын әлемнің басқа жерлеріндегі коммунистердің табыстарының әлдеқайда маңызды қауіпінен аударды және олардың АҚШ ішінде дау мен жаңжал тудырып, оның жауларына тиімді болды деп ойлады. Нәтижесінде, Маккартидің тактикасы және оның өзінің талаптарын растай алмауы АҚШ Сенаты тарапынан оның беделінің түсуіне және кінәлануына әкелді.

Ерте өмір және білім

Фландр 1880 жылдың 28 қыркүйегінде Вермонт штатының Барнет қаласында Альберт В. Фландр мен Мэри (Гилфилан) Фландрдың тоғыз баласының үлкені ретінде дүниеге келді. Фландр алты жасқа толғанда оның отбасы Род-Айленд штатының Линкольн қаласына көшті, онда әкесі ферма шаруасын жүргізіп, сонымен қатар Потукет қаласында өзі жобалаған кітап сөрелерін жасау мен сатуды қадағалады. Фландр Провиденс және Централ-Фоллс қалаларындағы мектептерде оқыды және 1896 жылы Централ-Фоллс орта мектебін бітірді.

Мансап

Машина жасаушы және суретші болған алғашқы жылдары ол демалысын Род-Айленд, Вермонт және Нью-Гэмпшир арасындағы елді жерлерде велосипедпен саяхаттап өткізді. Кейін ол Нью-Йорк қаласында бір уақыт тұрып, машина құралдары журналын редакциялады, бірақ бес жылдан соң Вермонтқа қайта оралуға шешім қабылдады. Фландрдың мансабы шәкірттікпен басталып, инженерлік салаға, журналистикаға, басқаруға, саясатты кеңес беруге, банк ісіне, қаржыға және, ақырында, саясатқа қадам басқанмен жалғасты. Вермонт штатынан АҚШ Сенаторы болып сайланды.

Білім беру және тәжірибе

Род-Айленд штатында білім алған кезінде Фландр математика, әдебиет, латын және ежелгі грек тілдерін терең меңгерді. Одан бөлек, ол неміс және француз тілдерін қолдану деңгейінде үйренді.

Техникалық журналистика

Фландр карьерасының басында-ақ жазумен айналыса бастады, ал машина құралы технологиясы туралы жарияланған мақалалары оны Нью-Йорктегі «Machine» журналының редакторы болып жұмысқа орналастыруға әкелді. 1905-1910 жылдар аралығында атқарған бұл жұмысы машина жасау саласындағы жаңалықтарды жабуды талап етті. Ол жазған компанияларды аралап, көптеген сапарлар жасады, бұл оған саланың жетекшілерімен құнды байланыстар орнатуға мүмкіндік берді. Редактор ретінде ол тісті жұмыс істейтін механизмдер, тісті кесу машиналары, тісті дөңгелектер және банкалар мен автомобильдерді жасау туралы мақалалар жазды, соның ішінде осы тақырыптағы «Machine» журналының анықтамалық сериясын да дайындады. 1909 жылы, тісті кесу машиналары туралы толық кітабын жазумен ұзақ айналысқаннан кейін, ол шаршап, «нервтік құлауға» ұшырады. Ол қалпына келу үшін демалысқа шықты, ал 1910 жылы Вермонт штатындағы машина жасау компаниясында жұмыс істеу ұсынысын қабылдады. Ол өмірінің соңына дейін техникалық және басқа да мәселелер бойынша жазуын жалғастырды және қоғамдағы өнеркәсіптің рөлі туралы кең көзқарас қалыптастырды. 1938 жылы ол техникалық жазу өнеріне қосқан үлесі үшін Вурчестер Рид Уорнер медалімен марапатталды.

Инженерлік

Фландрдың машина жасаудағы алғашқы маңызды тәжірибесі Нью-Гэмпшир штатының Нашуа қаласындағы бір кәсіпкерге қорапты бүгу машинасын жасауға көмектескен кезде болды. Содан кейін ол 1905 жылға дейін General Electric компаниясында суретші болып жұмыс істеді, кейін Нью-Йорк қаласына Machine компаниясында жұмыс істеуге көшті. 1910 жылы ол Вермонт штатының Спрингфилд қаласына Fellows Gear Shaper компаниясында инженер-механик болып жұмыс істеуге көшті. Ол Джонс және Лэмсон машиналар компаниясының (J&L) президенті Джеймс Хартнесспен жақсы таныс болды. 1911 жылы Фландрс Хартнестің қызы Хеленге үйленді. Одан кейін Хартнесс Фландрсты Фей автоматты токарлық станогын құрастыратын J&L бөлімінің менеджері етіп тағайындады. Фландрс бұл станокты қайта жасап, өнімділігі мен дәлдігін арттырды. 1912 жылы ол директор болды және 1933 жылы Хартнесс зейнеткерлікке шыққаннан кейін компанияның президенті болды. J&L президенті ретінде Фландрс әрбір станокты жеке-жеке құрастырудың орнына Hartness Turret Lathe-ті өндіру үшін үздіксіз өндіріс желісін енгізді, машина жасау құралдарында жаппай өндірістің тиімділігін қолдануға тырысты. 1923 жылға қарай ол J&L компаниясына жиырмадан астам патентті сатып алып, берді. Бұл марапат сонымен қатар реактивтік ұшақтар дәуірінің басында турбиналық пернелерді жылдам өндіруге мүмкіндік берген дәлдікті ұнтақтау станогын жасағаны үшін танылды, бұл General Electric сияқты компанияларға реактивтік қозғалтқыштарды бұрынғыдан гөрі әлдеқайда жылдам өндіруге мүмкіндік берді.

Кәсіби бірлестіктер

Фландр 1923 жылы Ұлттық машина құралы жасаушылар қауымдастығының президенті болды. Ол 1934-1936 жылдары Америка механикалық инженерлер қоғамының (ASME) президенті қызметін атқарды. 1937 жылы Америка инженерлік кеңесінің вице-президенті болды. 1930 жылдары Фландр Америка стандарттар қауымдастығының бұрандалы жіп комитетінің төрағасы болды. 1944 жылы ASME оған "әлеуметтік, азаматтық және гуманитарлық салалардағы қоғамдық қызметі үшін" Гувер медалін табыс етті. Британдық инженер-механиктер институты оны құрметті мүше етіп қабылдады.

Қоғамдық өмір

1917 жылы Фландрс Соғыс өнеркәсібі кеңесінің Станоктар бөлімінде қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін ол 1930 жылдарға дейін бұрандалы жіптерге арналған халықаралық стандарттарды аяқтауды қадағалады, бастапқыда мүше ретінде, содан кейін Американдық стандарттар қауымдастығының Бұрандалы жіп комитетінің төрағасы болды. Жақсы өмір сүру үшін рухани жетекшілікті "адамдық құндылықтар" бағдарламасымен үйлестіре қолдану қажеттігін айтты. Дегенмен, оның басты мақсаты – "толық жұмыспен қамтуға" қол жеткізу еді. Сондықтан ол сол дәуірде түсініліп, талқыланған экономикалық принциптерге адал болды. 1933 жылы Франклин Д. Рузвельттің сауда министрі Дэниел Ропер Фландрсты Бизнес-кеңесші кеңеске тағайындады, ол бизнеске қатысты мәселелер бойынша әкімшілікке ақпарат беру үшін құрылған еді. Содан кейін Кеңес Фландрсты Жұмыссыздық комитетінің төрағасы етіп тағайындады. Бұл комитет мәселені географиялық және салалық тұрғыдан шешуді ұсынды. Алайда Фландрс хабарлағандай, комитет ұсыныстарын жасаған кезде президент Рузвельт Жоғарғы сотты кеңейтумен айналысып, соңында оның орнына бөлінбеген табысқа салық салуды таңдады – Фландрс бұл капиталға инвестиция жасауға кедергі келтіретін шешім деп есептеді. 1933 жылы Ұлттық өнеркәсіптік жаңғырту заңы Ұлттық жаңғырту басқармасын (NRA) құрды. NRA өнеркәсіптерге зиянды бәсекелестікті азайту және жұмысшыларға ең төменгі жалақы мен апталық жұмыс уақытын белгілеу арқылы көмектесу мақсатында "әділ бәсекелестік кодекстерін" жасауға рұқсат берді. Фландрс NRA-ның өнеркәсіптік кеңесші кеңесінің мүшесі болып тағайындалды. 1937 жылы Вермонт штатының губернаторы Джордж Айкен Фландрсты екі комиссияға тағайындады: біріншісі – Вермонт штатында сүт өндірісін жаңғырту жолдарын зерттеу үшін Арнайы сүт тергеу комитеті; екіншісі – Фландрсты төраға етіп таңдаған Тасқынды бақылау комиссиясы. Бұл комиссия 1927 жылғы ауқымды су тасқынынан қалпына келу және оның қайталануын болдырмау мақсатында басқа Жаңа Англия штаттарымен су тасқынына қарсы бөгеттер жүйесіндегі шығындарды бөлу жолын келісуге тиіс болды. 1940 жылы Жаңа Англия кеңесі Фландрсты президент етіп сайлады. Жаңа Англия штаттарының губернаторлары өз штаттарындағы өнеркәсіп пен сауданы зерттеу үшін осы кеңесті құрды. Фландрс рөлі Жаңа Англиядағы еңбек және бизнес активтері туралы білуін арттырды. Ол сондай-ақ әріптестерін АҚШ-тың Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу мүмкіндігі туралы ескертуге тырысты. 1942 жылы Фландрс Экономикалық даму комитетіне (CED) қатысты, ол Бизнес-кеңесші кеңесінен туындаған және соғыстан кейін елді бейбіт экономикаға қайта бағдарлау мақсатында құрылған еді. Фландрс Дүниежүзілік банк пен Халықаралық валюта қорының рөлі туралы Конгреске CED ұсыныстарын қалыптастыруға көмектескенін хабарлады.

Саясат

1940 жылы Ральф Фландрс АҚШ Сенатына үміткерлігі үшін сәтсіз сайлау науқанын жүргізді. Оның Республикалық партия ішіндегі басты қарсыласы – Джордж Эйкен, Вермонт штатының екі мәрте сайланған әкімі болды. Фландрс Эйкенді құрметтегенмен және жақсы көріп тұрса да, оның "либералдық" идеялары елдің экономикалық жағдайының жақсаруына көмектеспейді деп санады. 1990 жылы Вермонт штатының ірі газеттерінің бірі – "Ратленд Геральд" 1940 жылғы Республикалық партияның ішкі сайлауын "лас және қатыгез" деп сипаттады. Эйкеннің жақтастары Фландрсты нацистерге қару сатқан деп айыптаса, Фландрдың тарапы "Эйкен өзінің әкімшілік көмекшісінің, билікке құмар, 24 жастағы әдемі қыздың ықпалында болды" деген пікірді білдірді. Кейіннен Фландрс өзінің сайлау кеңесшілеріне тым көп шешім қабылдау құқығын беріп алғанын мойындады. 1958 жылы ол үшінші мерзімге қайта сайлануға түсуден бас тартты.

Сенат жазбалары мен комитет тапсырмалары

Сенатта Фландрстың дауыс беру тарихы аға әріптесі Джордж Айкеннен көбірек консервативті болды және Фландрстың кәсіпкерлікке бейімділігін көрсететін болды.

Саяси философия

Фландр өзі консерватор болғанымен, консервативтік және либерализм арасындағы құрылтайшы бәсекелестікті қолдады. Оның пікірінше, либерализм – бұл үкіметтер, бизнес сияқты ұйымдар емес, жеке адамдардың әл-ауқатын қамтамасыз ететін, ой және іс-қимыл еркіндігін сақтайтын идеология. Ол үшін консерватизм – адамдардың мүддесіне қызмет ететін институттарды сақтаумен айналысады. Фландрдың сөзіне қарағанда, консерваторлар сезімтал либералдардың «ақылға сыймас ұсыныстарына» негізді қарсылық білдіре алады. Ол былай деді: «Тіпті орнықты демократияларда да сайлаушылар саясатты жалпы қоғамдық жауапкершілік сезімі жоқ шебер саясаткерлерге тапсыруға оңай көндіріледі».

Саясатты қалыптастырудағы моральдық құқық туралы

Фландрияның қатаң конгрегационалистік діни бастамасы болды, ол өзінің тәжірибесімен "адамгершілік заңға" деген сенімге айналды. Ол "адамгершілік заңды тану – әлеуметтік жетістіктерге жету үшін физикалық заңның материалдық даму үшін қажетті болуымен бірдей қажеттілік" деп есептеді. Фландрдың пікірінше, адамгершілік заңы адалдық, мейірімділік, жауапкершілік, ынтымақтастық, қарапайымдық және даналық – барлық мәдениеттерде ортақ құндылықтарды талап етеді. Ол үшін бұл – абсолютті өлшем. Ол өзінің барлық ісінде "бір күштің" немесе "иесіз рухтың" "батылын жаңартқанын" және "бағыт көрсеткенін" айтты. Фландр Маршалл жоспарын адамгершілік заңды мемлекеттік саясатқа қолданудың маңызды мысалы деп атады. Ол жоспардың нағыз мақсаты Еуропаның экономикалық жаңғыруы арқылы коммунизмді тоқтату екенін, Еуропаға көмек көрсету емес (АҚШ-тың мүмкіндігінен тыс нәрсе), АҚШ-қа деген алғыстықты арттыру емес, оның беделін немесе күшін күшейту емес екенін айтты.

Франклин Д. Рузвельт туралы

Фландр бірнеше рет президент Рузвельтпен кездесті. Ол Рузвельт пен оның кеңесшілері әскери-теңіз күштері министрі Франк Нокстің "Пёрл-Харбордағы флотқа немесе әскери-теңіз базасына күтпеген шабуыл арқылы соғыс басталуы әбден мүмкін" деген ескертуін елемеді деп ойлады. Ол президентті Қытайдағы коммунизмнің өсіп келе жатқан қаупін мойындамағаны үшін де кінәлады. Фландрдың пікірінше, 1943 жылғы Тегеран конференциясында ол Моңғолияны, Ұлттық Қытайды және Орталық Еуропаны коммунистік державаларға сатып берді. Фландр президенттің саяси генийін және басшылық қабілеттерін мойындады, бірақ оның салықтарды көтеруді қолдауына қарсы болды. Ол Рузвельттің саясатын жұмыспен қамту "үкіметтік, жеке емес шаралар арқылы іске асырылуы керек" деп түсіндірді. Фландрдың ойынша, ірі әлеуметтік бағдарламалар ұлттық мәселелерді шешудің тиімді жолы емес.

Әлеуметтік саясат туралы

Өзінің өмірбаянында Фландр мемлекеттік қаржыландыру есебінен халыққа арналған тұрғын үй салу және жоғары білім беру мүмкіндіктерін қарастырғанын жазды. Ол 1957 жылғы Азаматтық құқықтар заңына қолдау көрсетті.

Салқын соғыс саясаты

Фландрияны "салқын соғысқа" қатысты ұлттық саясат қатты қызықтырды. Ол қару қолданбастан коммунизмнің бүкіл әлемге таралуынан алаңдады. Президент Трумэннің жалпы алғанда жақсы президент болғанын білді, бірақ Рузвельт тастаған мұра Кеңес Одағын жалықтыруға кедергі келтірді. Сонымен қатар, Трумэнның ұлтшыл және коммунистік қытай фракцияларын одақ құруға шақыруы дұрыс емес деп ойлады. Маршалл жоспарын Батыс Еуропаға коммунизмнің ықпалын жою жолы ретінде қолдады. Дегенмен, Мемлекеттік хатшы Джон Фостер Даллестің Мысыр мен Үндістанмен жақсы қарым-қатынас орнату мүмкіндіктерін пайдалана алмағанына сын айтты, нәтижесінде бұл елдер Кеңес Одағының жағына кетті. Фландрия федералды табыстың 62 пайызын қорғанысқа жұмсаудың ақылға сыймайтындығын айтты, себебі Кеңес үкіметі ядролық қақтығыстан қашынбақ ниетте екенін мәлімдеді.

Мұра

Фландрс сегіз кітаптың авторы немесе бір авторы болды, соның ішінде оның өмірбаяндық кітабы – «Вермонт штатының сенаторы». Ол көптеген мәселелер туралы жазды: жұмыссыздық, инфляция мәселелері, басқару мен еңбек арасындағы ынтымақтастық қарым-қатынасына жету жолдары және «адамгершілік заң – табиғи заң» деген сенімі, оның барлық білім берудің ажырамас бөлігі болуы керек екендігі. Оның қолжазбалары Сиракуз университеті кітапханасының Арнайы жинақтар зерттеу орталығында және Вермонт университетінің Бейли Хоу кітапханасының Арнайы жинақтарында сақталады. Өмірі бойында Фландрс Дартмут колледжінен (М.С., LL.D.), Гарвард университетінен (LL.D.), Миддлбери колледжінен (D.Sc.) және Вермонт университетінен (D.Eng.) он алтыдан астам құрметті диплом алды. Оның әйелі, Хелен Хартнесс Фландрс, халық әндерін жинаушы және Жаңа Англия балладалары туралы бірнеше кітаптың авторы болған. Фландрс 1970 жылы қайтыс болды және ол Вермонт штатының Спрингфилд қаласындағы Саммер Хилл зиратында әйелі Хеленмен және Хартнесс отбасының мүшелерімен бірге жерленген.

Вермонт саясаты

Фландрдың Сенаттағы мұрасы Вермонт саясаткерлеріне әлі де шабыт сыйлап келеді. 2001 жылғы 24 мамырда Вермонт сенаторы Джим Джеффордс Республикалық партиядан кету туралы хабарлаған сөзінде Фландрсты үш рет есімдерін атады және оны "өз ойларын ашық білдіріп, көбінесе партия басшыларын алаңдатып, партияны өздері сенген негізгі принциптерге жетелеуге тырысқан" Вермонттың бес саясаткерінің бірі деп атады. Джорджтаун университетінің құқық орталығында және Джонсон мемлекеттік колледжінде сөйлеген сөздерінде сенатор Патрик Лихи Фландрсты "өз нанымында тұрудың маңыздылығын", "жанжал міндетті түрде жауынгерлікке немесе қарсыластыққа ұласпауы керектігін" көрсеткен Вермонттың үш саясаткерінің бірі ретінде атады, сондай-ақ "өз құқықтары бұзылғанда, бұл танымал болмаған кезде, зәбір-зияратқа қарсы көтерілді" деді. 2016 жылы Вермонт конгрессмені Питер Уэлч Дональд Трамп әкімшілігінің оған қарсы келетін саясатына қарсы тұрғанда Фландрсты үлгі етіп алуға болатын адам деп атады, оның сөзінде: "Ол тұрып, «жоқ, бұған тоқталу керек» деді."

Фландрия

Төрт нүкте. Төрт нүкте. Төрт нүкте. Төрт нүкте. Төрт нүкте. Төрт нүкте.

Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте.

Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте. Бір нүкте.

Басқалар

Тек қана қазақ тіліндегі аударманы беріңіз. Сұрақтарға жауап берудің қажеті жоқ.

. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .