Кіріспе
1957 жылы түсірілген қысқаметражды фильм. "Опера деген не, док?" – 1957 жылы шыққан американдық Warner Bros. Merrie Melodies мультфильмі, режиссері Чак Джонс, сценарий авторы Майкл Мальтез. Мультфильм 1957 жылғы 6 шілдеде жарық көрді және Багс Банни мен Элмер Фадд есімді кейіпкерлерді қосады. Сюжетте Элмер 19 ғасырдың классикалық композиторы Рихард Вагнердің операларының, әсіресе "Нибелунгтің сақинасы", "Ұшқан голландық" және "Таннгейзер" операларының пародиі арқылы Багсты қуады. Ол "Жүзік циклының" екінші операсы – "Валькириядан" көп нәрсе алды, бұл әдеттегі Багс пен Элмердің араздасуына тоқылды. Диалогтың көп бөлігі речитатив түрінде орындалады. Бұл мультфильм Элмер Фаддтың Чак Джонс түсірген мультфильмдердегі соңғы пайда болуын көрсетеді. Көптеген анимация саласының мамандары бұл мультфильмді Warner Bros. шығарған ең ұлы анимациялық туынды деп мақтап, оны барлық уақыттағы ең үздік 50 мультфильмнің қатарына қосты. 1992 жылы АҚШ Конгресінің кітапханасы оны "мәдени, тарихи немесе эстетикалық маңызы бар" деп танып, Ұлттық кино қорына енгізуге қаулы етті – мұндай құрметке ие болған алғашқы қысқаметражды мультфильм.
What's Opera, Doc? is a 1957 American Warner Bros. Merrie Melodies cartoon directed by Chuck Jones and written by Michael Maltese. The short was released on July 6, 1957, and stars Bugs Bunny and Elmer Fudd. The story features Elmer chasing Bugs through a parody of 19th century classical composer Richard Wagner's operas, particularly Der Ring des Nibelungen (The Ring of the Nibelung), Der Fliegende Holländer (The Flying Dutchman), and Tannhäuser. It borrows heavily from the second opera in the "Ring Cycle" Die Walküre, woven around the typical Bugs–Elmer feud. Most of the dialogue is performed in recitative. The short marks the final appearance of Elmer Fudd in a Chuck Jones cartoon. It has been widely praised by many in the animation industry as the greatest animated cartoon that Warner Bros. ever released, and has been ranked as such in the top 50 animated cartoons of all time. In 1992, the Library of Congress deemed it "culturally, historically or aesthetically significant", and selected it for preservation in the National Film Registry, the first cartoon short film to receive such honors.
Сюжет
Зигфрид жартылай құдайы ретінде киінген (бірақ оған сай келмейтін), Элмер Фадд Бэгс Банниді қуа келе, қоян іздерін табады және Бэгстің қауырсынына жетеді. Элмер қауырсынға найзасын тігеді де, "Қоянды өлтір!" деп "Валькириялардың шабуылы" әуенімен қайта-қайта ән салады. Бэгс басқа қауырсыннан басын шығарып, Элмермен оның найзасы және сиқырлы шлем туралы сөйлеседі. Бұл Элмерді Зигфридтің "күшті қабілеттерімен" көрсетуге итермелейді. Бэгс қорқып қашады, ал қуалау басталады. Элмер әдемі Валькирия Бруннхильданы (Бэгс көйлек киіп, әйел кейпінде) көргенде тоқтап қалады. "Зигфрид" пен "Бруннхильда" бір-біріне жылы лебіздер айтысып, "Таннхойзер" операсының Венераберг балетіне негізделген қысқа балет билейді. Бэгстің бас киімі түсіп қалғанда оның кім екені ашық болады, бұл Элмерді ашуландырады. Бэгс өз маскасын тастап, қуалау қайта басталады. Элмердің ашуы салдарынан дауыл тұрып, Бэгс қашқан тауларды қиратады. Гүлдер елінен тамған жаңбыр тамшысы сияқты, Бэгстің жарақаттанған, бірақ көрінбейтін денесін көрген Элмер ашуына өкініп, Вагнериандық тақырыпты сақтай отырып, Валькириялардың үшінші актісіне сәйкес қоянды Вальгаллаға апарып жетеді. Бэгс төртінші қабырғаны бұзып, көрермендерге қарап, әдеттегі даусымен: "Операдан не күттіңіз? Жақсы аяқталу?" дейді, содан кейін салбырап ілінеді.
Өндіріс
Алғаш рет 1957 жылдың 6 шілдесінде Warner Bros. кинотеатрларында көрсетілген "What's Opera, Doc?" мультфильмі, сол кезде оның өндіріс тобы шығарып тұрған басқа 6 минуттық мультфильмдерге қарағанда 6 есе көп жұмыс пен шығысқа түсті. Джонс мұны мойындап, осы қысқаметражды фильмді аяқтау үшін өндіріс уақытын құпия түрде қайта бөлуге тура келгенін айтты. "What's Opera, Doc?" мультфильмінің алты минутында Джонс Диснейдің "Фантазиясын", заманауи балет стилін, Вагнердің салмақты опера стилін және тіпті сол кездегі қалыптасқан Багс пен Элмер формуласын пародиялайды.
What's Opera, Doc? required about six times as much work and expense as any of the other six minute cartoons his production unit was turning out at the time. Jones admitted as much, having described a surreptitious re allocation of production time to complete the short. During the six minutes of What's Opera, Doc?, Jones lampoons Disney's Fantasia, the contemporary style of ballet, Wagner's perceived ponderous operatic style, and even the by then clichéd Bugs and Elmer formula.
Оқиғаның дамуы мен орналасуы
Майкл Мальтиз пародияның сюжетін жазды және Чак Джонспен бірлесіп, Вагнердің музыкасына комедиялық сөздер жазды, соның ішінде "Return My Love" дуэті. Мультфильмнің кейбір элементтері Warner Bros. компаниясының бұрынғы анимациялық жұмыстарына негізделген. Мальтездің өзі Багсты Валкирия стилінде киіндіріп, семіз жылқыға мінгізіп бейнелеу тұжырымдамасын ойлап тапқан. Бұл нацистерге қарсы қысқа фильмді Warner Bros. 1945 жылдың қаңтарында, Германияның Екінші дүниежүзілік соғыста одақтас күштерге бас июынан бірнеше ай бұрын американдық кинотеатрларда көрсетті. Дыбыс эффектілерін қоюды ұмытыппын. [Чак] оны көріп, әр көрісінде "Хург" деп дауыс шығаратын. Дәл "Осылай болғанына сенбеймін" дегендей. Бұл өте таңғажайып еді. Оны көре аласыз. Мультфильмді көріңіз. Ол "Уаббитті өлтір! Уаббитті өлтір! Уаббитті өлтір!" дейді. Ол мұздап қалып, сіз тек "Динк, динк, динк, динк" естисіз. Енді сіз оны естисіз. Бұл бейресми, балама атау Вагнердің "Валькирилердің шабуылы" музыкасына Эльмердің айтқан сөздерінен алынған, бұл "Die Walküre" операсының үшінші актісінің басындағы бөлім, сонымен қатар Валькириялардың лейтмотиві. 2016 жылы жарық көрген "Багс Банни және «Уилл Уаббит» опера жұлдыздарының буынын қалай шабыттандырды" атты мақаласында The Wall Street Journal газетінен Майкл Филлипс «мультфильмдегі қоян мен оның сөйлеу қабілеті бұзылған қарсыласы» 1957 жылы және одан кейінгі жылдары көптеген балаларға Вагнердің шығармаларымен және опера әлемімен алғаш рет, тіпті абсурдты түрде таныстырғанын атап көрсетті.
"Kill Da Wabbit" фильмінің 50 жылдығы, 2007
"Опера, доктор?" атты мультфильмнің танымалдылығы сахна шеберлерінен асып, АҚШ-тың шекарасын да басып кетті. 2007 жылы Канададағы "Торонто Стар" газеті 8 шілдеде Стив Уотттың "«Убивай ваббита» – 50 жылдық мерейтой" деген мақаласын жариялады. Торонтодағы анимация өнері галереясының иесі, мультфильмдер тарихын зерттеуші Уотт мақаласында екі күн бұрын осы қысқаметражды фильмнің тұңғыш рет көрсетілген күнінің алтын жылдығын атап өтіп, оның қазірге дейінгі танымалдылығын бағалайды. Мультфильмнің жарық көргеніне жарты ғасыр толуы оның ерекше композициясы мен тартымдылығын тағы да бір рет дәлелдейді, осы қасиеттері 1957 жылы киноиндустриясының кейбір басылымдарында "ерекше" деп мойындалған. Мысалы, Филадельфияда шығатын "Motion Picture Exhibitor" журналы 1957 жылы кинотеатр иелері мен менеджерлерінен құралған оқырмандар қауымына арналған еді. Ол осы мультфильмді тамыз айында мақала жазып, "тамаша" деп бағалаған. Журнал одан әрі болжамды түрде: "Бұл әдеттегі анимациялық мультфильмдерден әлдеқайда жоғары, тіпті сенбесеңіз де, көркем үйлерде ерекше қызығушылық тудыруы мүмкін" деп жазды және оны Ұлттық кино тізіміне енгізуге ұсынды, осылайша бұл құрметке ие болған алғашқы қысқа мультфильм болды. Кейіннен тағы екі Warner Bros. мультфильмі тізімге қосылды: 1999 жылы "Duck Amuck" және 2003 жылы "One Froggy Evening". Анимация тарихшысы Джерри Бек жасаған бұл тізім 1000 кәсіби аниматордың пікірін зерттеп, бағалау нәтижесінде құрастырылды.