Кіріспе
Биология зерттеуші ғалым, ДНК-ға бағытталған Маклин Маккарти (9 маусым 1911 – 2 қаңтар 2005) – американдық генетик, зерттеуші ғалым. 2005 жылы ол "1940 жылдары медициналық қағидаларды жоққа шығарған және гендер ДНК-дан тұратынын алғаш көрсеткен Манхэттен ғылыми тобының соңғы тірі мүшесі" деп сипатталды. Ол Рокфеллер университетінде "60 жылдан астам" жұмыс істеді. Маккарти дәрігер-ғалым ретінде өмірін жұқпалы ауруларды зерттеуге арнады және геннің химиялық табиғатының ақуыз емес, ДНК екенін анықтаудағы маңызды ашуға үлкен үлес қосты. Пневмококк бактерияларының капсулалық полисахаридіне жауапты геннің молекулалық құпиясын ашу, тұқым қуалаушылықты генетика ғана емес, химия арқылы да зерттеуге мүмкіндік берді. Бұл табысқа қол жеткізген команда "Эвери-МакЛеод-МакКарти" эксперименті ретінде танылады. Ол жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды.
Maclyn McCarty (June 9, 1911 – January 2, 2005) was an American geneticist, a research scientist described in 2005 as "the last surviving member of a Manhattan scientific team that overturned medical dogma in the 1940s and became the first to demonstrate that genes were made of DNA." He had worked at Rockefeller University "for more than 60 years." McCarty devoted his life as a physician scientist to studying infectious disease organisms, and was best known for his part in the monumental discovery that DNA, rather than protein, constituted the chemical nature of a gene. Uncovering the molecular secret of the gene in question — that for the capsular polysaccharide of pneumococcal bacteria — led the way to studying heredity not only through genetics but also through chemistry. The team responsible for this feat is known as the Avery–MacLeod–McCarty experiment. He died from congestive heart failure.
Ерте өмір
МакКарти Индиана штатының Саут-Бенд қаласында дүниеге келген. Маккартидің Рокфеллер университетіне келгені де бір маңызды жетістікпен белгіленді, атап айтқанда, ДНК-ны биологиялық активтілікпен тікелей байланыстыратын реагенттік сынақ әзірлеу. 1944 жылы олар өз жұмыстары туралы «Journal of Experimental Medicine» журналында жариялады. "Гендер ДНК-дан тұрады" деген ұғымды қабылдау өте баяу болды. Нью-Йорк зерттеу институттарында күмәншілдік пен назарсыздық жиі кездесті. Зерттеулермен байланысты қиындықтар болды, бұл басқа зерттеушілерді осы салада жұмыс істеуге тартуды қиын етті. Осы салада қажетті білімі бар мамандар аз болды. Дәлелдеу үшін тышқандарды пайдалану қажеттілігі туды. Алайда, 1953 жылға қарай Уотсон мен Криктің ДНК-ның спиральдік құрылысының үлкен әсерінен кейін көптеген зерттеушілер 1944 жылғы мақаланы толық қабылдады.
Кейінгі еңбек жолы
1946 жылы зейнеткерлікке шыққан Маккартиге 1922 жылы құрылған мамандандырылған зертхананы басқару міндеті жүктелді. Бұл зертхана Ребекка Лэнсфилдтің ғылыми ортасы болды, ол маңызды жіктеу жүйесін әзірледі. Оның жұмысы, оның еңбегімен үйлесімде, бірнеше апта бұрын болған инфекциялардың салдарынан буындар мен жүрекке әсер ететін жағдайлардың туындауын нақты көрсетті. Оқиғалардың себеп-салдар тізбегі әлі де түсініксіз күйде. Маккарти бұл мәселені биологияны және Рокфеллер ауруханасының жедел ревматизммен ауыратын науқастарын зерттеу арқылы шешуге тырысты. 20 жыл ішінде студенттері мен әріптестерімен бірлесіп, Маккартидің жұмысы организм туралы түсінікті, ерекше серологиялық қасиеттері бар грам-оң стрептококктан ең жақсы сипатталған бактериялық түрлердің біріне дейін өзгертіп, жаңартты. Бактериялық жасуша қабырғасының анатомиясы мен химиясы туралы зерттеулер енді ғана басталып келе жатқан еді. Оның еңбегі стрептококк жасуша қабырғасын электрондық микроскопиямен анатомиялық зерттеуге қолайлы құрылымдық бірлік ретінде бөліп алуға мүмкіндік берді. Химиялық талдау А тобына тән полисахаридтер мен пептидогликанды сипаттауға, сондай-ақ оның терминалды гексозаминіндегі серологиялық ерекшелігін анықтауға әкелді. Бұл ерекшелікті дәлелдеу үшін ол алдымен топырақ микроорганизмінен гексозаминди (гексозаминаза) бөліп алатын және тазартатын нақты ферментті анықтауы керек болды. Полисахаридті осы ферментпен өңдеу оның серологиялық реакциясын жойды. Маккарти гексозамин байланысының нақты конфигурациясын α және β N-ацетилглюкозамин овалбуминін синтездеу арқылы көрсетті және тек екіншісі ғана А тобының антисеримімен әрекеттесетінін анықтады. Ұқсас талдау стратегиясы С тобындағы стрептококк полисахаридінің серологиялық детерминанты терминалды β N-ацетилгалактозамин екенін көрсетті. Параллельді түрде, Маккарти Рокфеллер ауруханасына түскен ревматизммен ауыратын науқастарды, сондай-ақ Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде аурудың әскери ошақтарынан алынған құнды үлгілерді зерттеді. Ол және оның әріптестері бірнеше стрептококк антигендеріне қарсы антидене жауабының жедел ревматизмге шалдыққан адамдар тобында, қарапайым инфекциясы бар адамдарға қарағанда айтарлықтай жоғары екенін анықтады. Алайда, байланысты емес антигендерге, мысалы, дифтериялық токсоидқа жауап күшейген жоқ. Ол А тобындағы стрептококктардың ерекше көп мөлшерде ДНАза секрециялайтынын анықтады және осы антигенге жауап ретінде өндірілген антиденелерді анықтауға арналған тест жасады. Бұл стрептококктардың ДНАзаның бірнеше изоэнзимін өндіре алатынын анықтауға әкелді. Ол кристалдау арқылы адамның С-реактивті белігін тазартып, жоғары селективті антисеромды өндірді және осы қарапайым және сезімтал тестті пайдаланып, С-реактивті белігі деңгейінің басқа қабыну көрсеткіштеріне қарағанда жылдам және сенімді жауап беретінін, сондай-ақ ревматикалық қабыну белсенділігінің ең дәл көрсеткіші бола алатынын анықтады. Қазіргі таңда медициналық тәжірибада қабынуды анықтау үшін С-реактивті белігі деңгейін өлшеу кеңінен қолданылады. Өмірінің соңғы жылдарында Маккарти биомедициналық ғылымның көрнекті қайраткері ретінде танылды. Ол 14 жыл бойы Рокфеллер университетінің бас дәрігері, сенімді кеңесшісі және Рокфеллер университетінің вице-президенті қызметін атқарды. Университеттен тыс жерлерде оның басшылығын Нью-Йорк қаласының денсаулық сақтау ғылыми-зерттеу кеңесі, Хелен Хей Уитни қоры, Медицина институты (құрылтайшы мүшесі ретінде) және көптеген университеттердің кеңесшілер тобы іздеді. 40 жылдан астам уақыт бойы ол "Эксперименталды медицина" журналының редакторы ретінде өзінің кәсібилігі мен адалдығын көрсетті. Ол Америка Құрама Штаттарының Ұлттық ғылым академиясының, Америка өнер және ғылым академиясының және Америка философиялық қоғамының мүшесі болды.
Жеке өмір
Маккартидің ғылыми қызығушылығы мен күші оның бай жеке өмірімен де үйлесетін. Екінші әйелі Марджоримен бірге Маккартидің Америка Құрама Штаттарында да, шетелде де оның жылылығын, қарапайымдылығын, еңбекқорлығын және нақтылық мінезін, өткір әзілін, және кең ой-қиялын бағалайтын көптеген жақын достары болды. Ол ағылшын әдебиетін, театрды және симфониялық музыканы ұнататын. Әлемнің ірі қалаларының көшелері мен мұражайларын аралауды жақсы көретін, әсіресе Париж, Нью-Йорк және Лондон қалаларын, зейнетке шыққаннан кейін шетелге жиі сапар шегетін. Сонымен қатар, ол отбасына жақын болды; елдің әртүрлі аймақтарында тұратын төрт бауыры жыл сайынғы отбасылық кездесулерді өткізуге ешқашан кедері келтірмеді.