Кіріспе

Ағылшын физигі, молекулалық биолог; ДНК құрылымын ашқандардың бірі.

Фрэнсис Гарри Комптон Крик маңызды теориялық молекулалық биолог болды және ДНК-ның спиральді құрылымын анықтауға байланысты зерттеулерде шешуші рөл атқарды. Ол "орталық догма" терминін қолдану арқылы ақпарат нуклеин қышқылдарынан (ДНК немесе РНК) ақуыздарға берілгеннен кейін, ол нуклеин қышқылдарына кері қайта орала алмайды деген идеяны тұжырымдаумен кеңінен танымал. Яғни, нуклеин қышқылдарынан ақуыздарға ақпарат ағынының соңғы қадамы қайтымсыз болып табылады. Өмірінің қалған бөлігінде ол Калифорния штатының Ла-Холла қаласындағы Салк биологиялық зерттеулер институтында Дж. У. Кикефер атындағы ерекше зерттеу профессоры қызметін атқарды. Оның кейінгі зерттеулері теориялық нейробиологияға және адам санасын ғылыми тұрғыдан зерттеуді дамытуға бағытталған. Ол өмірінің соңына дейін осы қызметте болды; Кристоф Кохтың сөзіне сүйенсек, "ол өлім төсегінде қолжазбаны өңдеп жатқан, өмірінің соңына дейін ғалым болған".

Ерте өмір және білім

Крик Гарри Крик пен Энни Элизабет Криктің (қызметтес аты – Уилкинс) тұңғыш ұлы болды. Ол 1916 жылдың 8 маусымында дүниеге келді және сол кезде Англияның Нортгемптон қаласына жақын орналасқан шағын ауыл болған Уэстон Фавеллде өсті. Криктің әкесі мен ағасы отбасылық етік және аяқ киім фабрикасын сол жерде жүргізді. Оның атасы, әуесқой ғалым Уолтер Дроубридж Крик, жергілікті форманифералар (қабықшалары бар бір жасушалы организмдер) туралы зерттеме жазды, Чарльз Дарвинмен хат алмасты және оның құрметіне екі гастропод (қабықты ұлулар) аталды. Францис кішкентай кезінен ғылымға қызығушылық танытты және кітаптардан алған білімдерін жақсы көрді. Бала кезінде ата-анасы оны шіркеуге алып баратын. Бірақ шамамен 12 жасқа келгенде, ол енді баруға ынтақ еместігін айтты, себебі ол діни сенімге қарағанда ғылыми ізденістерді артық көретін. Оның ағасы Уолтер Крик Абингтон даңғылының оңтүстік жағындағы шағын үйде тұрды; оның кішкентай бақшасының түбінде шеді бар еді, онда ол Крикке шыны үрлеуге, химиялық тәжірибелер жасауға және фотосуреттер дамытуға үйретті. Сегіз немесе тоғыз жасында ол Биллинг-роудтағы Нортгемптон грамматикалық мектебінің ең кіші сыныбына ауысты. Оның үйінен шамамен 2 километр қашықтықта болғандықтан, ол Парк-авеню Оңтүстік және Абингтон-парк-Крессент арқылы жаяу бара алатын, бірақ көбінесе автобуспен немесе кейінірек велосипедпен жүретін. Жоғары сыныптардағы оқыту қанағаттанарлық болды, бірақ оқушыны ынталандырмады. 14 жасқа жеткеннен кейін ол Лондонның Милл-Хилл мектебінде оқыды (стипендия бойынша), онда ең жақсы досы Джон Шилстонмен бірге математика, физика және химия пәндерін оқыды. 1933 жылдың 7 шілдесінде Милл-Хилл мектебінің негізін құру күнінде ол химия бойынша Уолтер Нокс жүлдесін Джон Шилстонмен бөлісті. Ол өзінің табысының себебі Милл-Хиллде алған білім сапасы екенін мәлімдеді. Крик Лондон университетінің құрамына кіретін Лондон университетінің колледжінде оқыды және 1937 жылы Лондон университетінің ғылым бакалавры дипломын алды. Крик UCL-де докторлық диссертациясын бастады, бірақ оны Екінші дүниежүзілік соғыс тоқтатты. Кейіннен ол Кембридждегі Гонвилл және Каиус колледжінің докторанты және құрметті мүшесі болды және негізінен Кавендиш зертханасында және Кембридждегі Молекулалық биологияның Медициналық зерттеулер кеңесінің (MRC) зертханасында жұмыс істеді. Ол сондай-ақ Кембридждегі Черчилль колледжінің және Лондон университетінің құрметті мүшесі болды. Крик Лондон университетінің колледжінде физик Эдвард Невилл да Коста Андраденің зертханасында судың жоғары температурадағы тұтқырлығын өлшеу бойынша докторлық зерттеу жобасын бастады (кейін ол бұл мәселені "ойға келген ең жалықтыратын мәселе" деп сипаттады), бірақ Екінші дүниежүзілік соғыс басталғанда (әсіресе, Ұлыбритания шайқасында бомба зертхана шатырынан құлап, оның тәжірибелік құралдарын жойған оқиға), ол Бруклин колледжінде және политехникалық институтында докторантурадан кейінгі жұмыс жасады, қазір ол Нью-Йорк университетінің Тандон инженерлік мектебінің бөлігі. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол Адмиралтействоның ғылыми-зерттеу зертханасында жұмыс істеді, одан көптеген белгілі ғалымдар шықты, соның ішінде Дэвид Бейтс, Роберт Бойд, Томас Гасселл, Джордж Дикон, Джон Ганн, Харри Масси және Невилл Мотт; ол магниттік және акустикалық миналардың дизайны бойынша жұмыс істеді және неміс мина сыпырушыларына қарсы тиімді жаңа минаны жобалауда маңызды рөл атқарды.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі өмір және еңбек

1947 жылы 31 жасында Крик биологияны оқуға кірісіп, физикалық ғалымдардың биологиялық зерттеулерге маңызды көшінің бір бөлігі болды. Бұл көші-қонға физиктер, әсіресе сэр Джон Рэндалл сияқты адамдардың соғыста жеңіске жетуге көмектесетін радар сияқты өнертабыстарының арқасында жаңадан қол жеткізген ықпалы мүмкіндік берді. Крик физиканың "әсемдігі мен терең қарапайымдылығынан" "табиғи іріктеу миллиардтаған жылдар бойы дамытқан күрделі химиялық механизмдерге" бейімделуге мәжбүр болды. Ол бұл өтуді "жаңадан туғандай" сезіну деп сипаттады. Криктің сөзіне қарағанда, физиканы оқу тәжірибесі оған маңызды бір нәрсені үйретті – "мақтандылықты" және физиканың жетістіске ие болғандықтан, биология сияқты басқа ғылымдарда да үлкен табыстарға қол жеткізуге болады деген сенімді. Крик бұл көзқарас оны физиканың бұрынғы жетістіктерімен емес, биологияның күрделі мәселелерімен айналысатын әдеттегі биологтардан гөрі батыл болуға ынталандырды деп ойлады. Шамамен екі жыл бойы Крик Кембридждің Strangeways Research Laboratory-де, Хонр Бриджит Фелл басқаратын цитоплазманың физикалық қасиеттерін зерттеді. Ол Медициналық зерттеулер кеңесінің стипендиясымен жұмыс істеді және кейін Макс Перутц пен Джон Кендрюге Кавендиш зертханасында қосылды. Кембридждегі Кавендиш зертханасын 1915 жылы 25 жасында Нобель сыйлығын алған сэр Лоренс Брэгг басқарды. Брэгг ДНК құрылымын ашуда (ДНК құрылымын анықтауда Паулингтің альфа-спираль құрылымын анықтаудағы табысынан кейін) жетекші американдық химик Линус Паулингті жеңуге үлкен үлес қосты. Сонымен қатар, Брэггтің Кавендиш зертханасы Рэндалл басқарған биофизика бөлімі бар Лондон Король колледжімен де бәсекелестікке түсті. (Рэндалл Криктың Кингс колледжінде жұмыс істеуге берген өтінімін қабылдамады.) Франсис Крик пен Кингс колледжінің өкілі Морис Уилкинс жеке достар болды, бұл Крик пен Джеймс Уотсонның тығыз достығымен қатар, ғылыми оқиғаларға да әсер етті. Крик пен Уилкинс алғаш рет Кингс колледжінде кездесті, екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Адмиралтействода кездескендері туралы екі автордың қате жазған мәлімдемесіне қайшы.

1951-1953 жж.: ДНК құрылымы

1951 және 1952 жылдары Уильям Кокран және Владимир Вандпен бірге Крик спиральді молекуланың рентген сәулелерінің дифракциясының математикалық теориясын әзірлеуге көмектесті. Бұл теориялық нәтиже альфа-хеликс конформациясындағы аминқышқылдарының тізбектерін қамтитын ақуыздар үшін рентгендік деректермен жақсы сәйкес келді. Геликалық дифракция теориясы ДНК құрылымын түсіну үшін де пайдалы болып шықты. 1951 жылдың соңында Крик Джеймс Уотсонмен Англияның Кембридж университетіндегі Кавендиш зертханасында жұмыс істей бастады. "Фото 51" (Розалинд Франклин мен оның Лондон Король колледжінің аспиранты Реймонд Гослингтің рентгендік дифракция нәтижелері, Гослинг пен Франклиннің әріптесі Уилкинс берген) пайдаланып, Уотсон мен Крик 1953 жылы жариялаған ДНК-ның спиральді құрылымының моделін жасады. Осы және одан кейінгі еңбектері үшін олар 1962 жылы Уилкинспен бірге физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығын алды. Уотсон Кембриджге келгенде, Крик 35 жастағы аспирант (Екінші дүниежүзілік соғыс кезіндегі жұмысының нәтижесінде) және Уотсон 23 жаста, бірақ докторлық дәрежесін алған еді. Олар генетикалық ақпараттың молекулалық түрде қалай сақталуының негізгі мәселесіне қызығушылық танытты. Уотсон мен Крик ДНК және оның құрылымының жақсы молекулалық моделін табу мүмкін деген идея туралы үздіксіз әңгімелесті. Көптеген адамдар Паулингтің 1952 жылдың мамырында жоспарланғандай Ұлыбританияға бара алмаса, не болар еді деп ойлады. Оның саяси қызметі АҚШ үкіметінің оның саяхатына шектеу қоюына әкелді және ол кейін Ұлыбританияға бармады, сол кезде ол Англиядағы ДНК зерттеушілерінің ешқайсысымен кездеспеді. Бірақ ол кезде ол ДНК емес, ақуыздармен айналысты. Уотсон мен Крик ресми түрде ДНК-мен жұмыс істемеді. Крик докторлық диссертациясын жазып жатқанда, Уотсонның рентген сәулелерінің дифракциясына арналған миоглобин кристалдарын алуға тырысу сияқты басқа да жұмыстары болды. 1952 жылы Уотсон темекі мозаикасының вирусына рентгендік дифракция жүргізді және оның спиральді құрылымы бар екенін көрсеткен нәтижелерді тапты. Бір рет сәтсіздікке ұшырағаннан кейін Уотсон мен Крик енді тағы да тырысуға асықпады және біршама уақыт бойы оларға ДНК молекулалық моделін табуға тыйым салынды. Уотсон мен Криктің модельдік құрылысына Розалинд Франклиннің химияны түсінуі үлкен маңызға ие болды, ол ДНК-ның нуклеотидтік тізбектерінің арқа сүйегін құрайтын гидрофильді фосфатты топтардың молекула сыртындағы су молекулаларымен өзара әрекеттесуі үшін орналасуы керек екенін, ал гидрофобты негіздер өзекке жиналуы керек екенін көрсетті. Франклин бұл химиялық білімін Уотсон мен Крикке көрсеткенде, олардың алғашқы моделі (1951 жылдан бастап, фосфаттар ішінде) қате екенін көрсетті. Крик Уилкинс пен Франклиннің бірлесіп жұмыс істемеуі және ДНК молекулалық моделін табуға ұмтылмауының себебін өзі мен Уотсонның екінші рет әрекет етуіне басты себеп деп сипаттады. Олар Уильям Лоуренс Брэгг пен Уилкинстен рұқсат сұрап, алды. ДНК-ның моделін құру үшін Уотсон мен Крик Франклиннің жарияланбаған рентгендік дифракциялық суреттерін (кездесулерде көрсетілген және Уилкинс еркін бөліскен), соның ішінде Франклиннің нәтижелерінің алдын ала есептерін/1952 жылдың соңында сэр Джон Рэндалдың Король колледжінің зертханасы үшін жазбаша прогресс есебіндегі рентгендік суреттерді пайдаланды. Уотсон мен Крик Франклиннің нәтижелеріне оның білімі немесе рұқсатысыз және оның рентгендік дифракциялық деректерін егжей-тегжейлі талдаудың нәтижелерін ресми жариялауға мүмкіндік берместен бұрын қол жеткізуі керек пе, жоқ па, бұл талқылау мәселесі. Бірақ Уотсон мен Крик оның деректеріне сәйкес спиральді құрылым ДНК-ның жалғыз мүмкін пішіні емес екендігі туралы оның табанды мәлімдемесінде қате тапты, сондықтан олар дилеммаға тап болды. Бұл мәселені түсіндіру үшін Макс Фердинанд Перутц кейіннен прогресс есебінде болғандарды жариялады және 1951 жылдың соңында Франклиннің өз баяндамасында (Уотсон қатысқан) айтпаған ештеңе жоқ екенін айтты. Перутц есептің Медициналық зерттеулер кеңесінің (МЗК) "кеңеске жұмыс істейтін адамдардың әртүрлі топтары арасында байланыс орнату" үшін құрылған комитетіне арналған екенін түсіндірді. Рэндалл мен Перутцтің зертханалары МЗК-дан қаржыландырылды. Сондай-ақ, Франклиннің прогресс есебінен алған жарияланбаған нәтижелері Уотсон мен Криктің модельдік құрылысына қаншалықты маңызды болғаны да белгісіз. 1930 жылдары ДНК-ның алғашқы рентгендік дифракциялық суреттері алынғаннан кейін Уильям Астбери ДНК-да 3,4 ангстрем (0,34 нанометр) аралықта орналасқан нуклеотидтердің қабаттары туралы айтқан. Астберидің ДНК жөніндегі бұрынғы рентгендік дифракциялық жұмысына сілтеме Франклиннің ДНК жөніндегі алғашқы мақаласындағы сегіз сілтемеден бірі болды. Астберидің жарияланған ДНК нәтижелерін және Уилкинс пен Франклиннің алған жақсы рентгендік дифракциялық суреттерін талдау ДНК-ның спиральді табиғатын көрсетті. ДНК спиралінің бір толық айналымындағы негіздердің санын болжау мүмкін болды (бір айналымға 10, ықшам А пішінінде спиральдің толық айналымы 27 ангстрем [2,7 нм], ылғалды B пішінінде 34 ангстрем [3,4 нм]). Уилкинс бұл ақпаратты ДНК-ның B пішіні туралы Крик пен Уотсонмен бөлісті. Крик ДНК-ның қос спиральді моделі жарияланғаннан кейін ғана Франклиннің B пішініндегі рентгендік суреттерін (Фото 51) көрді. Уотсон мен Криктің ДНК моделін жариялағанда сілтеме жасайтын аздаған сілтемелердің бірі Свен Фурбергтің негіздері ішінде орналасқан ДНК моделін қамтыған жарияланған мақалаға болды. Осылайша, Уотсон мен Криктің моделі "негіздер ішінде" деп ұсынылған алғашқы модель емес. Фурбергтің нәтижелері ДНК қантының негіздерге қатысты дұрыс бағытталуын да көрсетті. Модельдік құрылыс кезінде Крик пен Уотсон екі нуклеотидтік тізбек арқаларының антипараллель бағытталуы қос спиральдің ортасындағы негіз жұптарын бағдарлау үшін ең жақсы екенін білді. Криктің 1952 жылдың соңындағы Франклиннің прогресс есебіне қол жеткізуі ДНК-ның антипараллель тізбектері бар қос спираль екендігіне Криктің сенімділігін арттырды, бірақ осы қорытындыларға әкелген басқа да себептер мен ақпарат көздері болды. Кингс колледжінен Биркбек колледжіне кеткеннен кейін Франклинге Джон Рэндал ДНК жөніндегі жұмысын тоқтатуды сұрады. Уилкинс пен Уотсон мен Криктің басшылары Франклин жаңа жұмысқа баратынын және Линус Паулинг ДНК құрылымын зерттеп жатқанын білгенде, олар Франклиннің деректерін Уотсон мен Крикпен бөлісуге дайын болды, олар Паулинг ДНК-ның жақсы моделін табудан бұрын оны таба алады деп үміттенді. Франклиннің ДНК-ның рентгендік дифракциялық деректері және ДНК-ның құрылымдық ерекшеліктерінің жүйелі талдауы Уотсон мен Криктің дұрыс молекулалық модельге жетелеуіне көмектесті. Уотсон мен Крик үшін басты мәселе, Кингс колледжінен алынған деректермен шешілмейтін, ДНК қос спиралінің өзек бөлігіне нуклеотидтік негіздердің қалай орналасқанын болжау еді. ДНК-ның дұрыс құрылымын табудың тағы бір кілті - Чардж қатынастары, ДНК-ның нуклеотидтік суббірліктерінің экспериментальды түрде анықталған қатынастары: гуанин мөлшері цитозинге тең және аденин мөлшері тиминге тең. Эрвин Чарджтың 1952 жылы Англияға келгені Уотсон мен Крик үшін осы маңызды фактінің маңыздылығын күшейтті. Бұл қатынастардың ДНК құрылымы үшін маңызы Уотсон модельдік құрылымдарды жасауды жалғастырғанда ғана анықталды, ол А:Т және С:Г жұптарының құрылымдық тұрғыдан ұқсас екенін түсінді. Чардж сондай-ақ Уотсонға жасушаның сулы, тұзды ортасында пиримидин негіздерінің (С және Т) басым таутомерлері цитозин мен тиминнің амин және кето конфигурациялары болатынын, имино және энол пішіндері емес екенін көрсетті.

Басқа зерттеушілердің деректерін пайдалану

Уотсон мен Криктің Франклин мен Уилкинс жинаған ДНК рентгендік дифракциялық деректерін пайдалануы ұзаққа созылған дау тудырды. Бұл фактіден туындайды, өйткені Франклиннің жарияланбаған кейбір деректерін Уотсон мен Крик ДНҚ-ның қос спиральді моделін құруда оның білімі мен келісімінсіз қолданды. ДНҚ зерттеушілерінің төртеуінің ішінде тек Франклиннің ғана химия мамандығы бар еді. Олар, алайда, оның жұмысына, оның өзі түсінгеннен де көп хабардар болды. Уотсон 1951 жылы қарашада Франклин молекуланың А және В типті екі түрін ұсынған және молекуланың сыртқы бөлігіндегі фосфат бірліктерінің орнын талқылаған лекцияға қатысты. 1953 жылдың қаңтарында Уотсонға Уилкинс В ДНК-ның рентгендік суретін (51-сурет деп аталады) көрсетті. Уилкинске 51-суретті Розалинд Франклиннің докторанты Реймонд Гослинг берген болатын. Уилкинс пен Гослинг Медициналық зерттеулер кеңесінің (МЗК) биофизика бөлімінде бірге жұмыс істеді, содан кейін директор Джон Рэндалл Франклинді ДНҚ дифракция жұмысына және Гослингтің диссертациясының басшылығына тағайындады. Рэндалл Франклиннің тағайындалуы туралы олармен тиімді қарым-қатынас жасамаған сияқты, бұл Уилкинс пен Франклиннің арасында шатасу мен шиеленіс тудырды. 1953 жылдың ақпан айының ортасында Криктің диссертациялық кеңесшісі Макс Перутц Крикке 1952 жылдың желтоқсан айында Корольге МЗК биофизика комитетінің сапары үшін жазылған, Кинг тобының деректері, соның ішінде Франклиннің кейбір кристаллографиялық есептеулері бар есептің көшірмесін берді. Франклин 51-сурет пен басқа да ақпараттар Крик пен Уотсонмен бөліскенін білмеді. Ол үш қолжазбаның жобасын жазды, олардың екеуінде екі спиральді ДНК арқалық кіреді. Оның А ДНК формасындағы екі қолжазбасы 1953 жылдың 6 наурызында, Крик пен Уотсон өздерінің модельдерін аяқтағанға дейін бір күн бұрын, Копенгагендегі Acta Crystallographica-ға жетті. Гослинг пен Франклин жинаған рентген сәулелерінің дифракциялық суреттері ДНК-ның спиральді табиғаты туралы ең жақсы дәлел болды. Бұған дейін Линус Полинг, Уотсон және Крик екеуі де тізбектері ішкі және негіздері сыртқа қарай бағытталған қате модельдерді шығарған. Оның эксперименттік нәтижелері ДНК кристалдарының су құрамының шамасын берді, ал бұл нәтижелер молекуланың сыртында орналасқан үш қант фосфат тірек сүйегімен сәйкес келді. Франклиннің рентген суреті арқа сүйектердің сыртқа қарай орналасқанын көрсетті. Ол бастапқыда өзінің деректері ДНК-ның спиральді құрылымы бар деген тұжырымға келуге мәжбүр етпейтінін қатты талап еткенмен, 1953 жылы ұсынған жобаларында ол екі спиральді ДНК арқа сүйегін қолдады. Ол өз қолжазбаларына сүйене отырып, А формасындағы ДНК-ның антипараллель омыртқа сүйектері бар екенін анықтады. Ол мұны ДНК кристалдарының ғарыш топтарын анықтау арқылы жасады. Бұл Уотсон мен Крикке екі параллель емес полинуклеотидті желісі бар ДНК модельдерін іздеуге көмектеседі. Қорыта айтқанда, Уотсон мен Криктің Франклиннің жарияланбаған деректері үшін үш көзі болды: 1) Уотсон қатысқан 1951 жылғы семинар, 2) Франклинмен бір зертханада жұмыс істеген Уилкинспен талқылау, 3) МЗК қолдаған зертханалардың үйлестірілуін насихаттау үшін жасалған зерттеулер барысы туралы есеп. Уотсон, Крик, Уилкинс және Франклин МЗК зертханаларында жұмыс істеді. Крик пен Уотсон Уилкинспен бірлесіп жұмыс істеудің пайдасын көрді. Олар оған ДНҚ-ның қос спиральді құрылымын алғаш рет сипаттаған мақаланың авторлығын ұсынды. Уилкинс ұсынысты қабылдамады, бұл факт Кингс колледжінде жүргізілген тәжірибелік жұмысты ақыр соңында жарияланған газетте танудың қысқа сипатына әкелген болуы мүмкін. Кингс колледжінің ДНК зерттеушілерін Ватсон мен Криктің қос спираль мақаласының авторлары етіп қоюдың орнына, шешімге қол жеткізілді, ол спираль мақаласымен бірге Кингс колледжінің екі қосымша мақаласын жариялау болды. Бренда Мэддокс өзінің эксперименталды нәтижелерінің Ватсон мен Криктің модельдік құрылымы мен теориялық талдауындағы маңыздылығына байланысты, Франклиннің аты Уотсон мен Криктің Nature журналында басылған алғашқы мақаласында болуы керек деп ойлайды. Франклин мен Гослинг өздерінің бірлескен "екінші" мақаласын Уилкинс, Стокс және Уилсон өздерінің мақалаларын (яғни ДНК туралы "үшінші" мақала) ұсынған кезде Nature журналына тапсырды. Уотсонның "Қосарлы спираль" фильміндегі Франклиннің рөлі теріс болды және ол Уилкинстің көмекшісі екеніне және өзінің ДНК деректерін түсіндіре алмағанына көрінеді. Алайда, Джонс Хопкинс университетінің медицина тарихшысы Натаниэль Комфорт Франклиннің әріптесі Аарон Клуг Франклиннің "қос спиральға екі қадамдай жақын болғанын" сенгенін айтты. Ол оның зертханалық күндегігін талдағаннан кейін, оның міндетті түрде оны тапқанын мәлімдеді. Франклин жинаған рентген сәулелерінің дифракциялық суреттері ДНК-ның спиральді табиғаты туралы ең жақсы дәлел болды. Франклиннің эксперименталды жұмысы Крик пен Уотсонның дұрыс модельді әзірлеуіне маңызды болғанымен, ол өзі бұл туралы сол кезде түсіне алмады. Кингс колледжін қорғағанда, директор сэр Джон Рэндалл барлық ДНК жұмысы Кингс колледжіне ғана тиесілі екенін талап етті және Франклинге тіпті осы туралы ойлауға тыйым салды. Осы себепті ғылыми қоғам Франклиннің үлесінің тереңдігін түсінбеді. Франклин кейіннен Беркбек колледжіндегі Дж. Д. Берналдың зертханасында тамаша жұмыс істеді, ол темекі мозаика вирусымен айналысты, бұл спиральді құрылым туралы идеяларды кеңейтті. Ол бір рет былай деді: "Ұзақ мерзімді перспективада, қоғам келесі буынның сипаттамасы туралы алаңдаудан қашып құтыла алмайды. Қазіргі уақытта бұл мәселені шешу оңай емес, себебі адамдардың көптеген діни сенімдері бар және егер біз өзіміз туралы бірыңғай көзқарасқа ие болмағанша, эвгеника саласында бірдеңге жасау қауіпті болар еді. Мен келесі 100 немесе 200 жылда қоғам келесі буынды бір жолмен немесе екінші жолмен жақсартуға тырысуға келеді деп ойласам таң қалмаймын."

Жыныстық қатынас

Биолог Нэнси Хопкинс 1960 жылдары студент кезінде Крик зертханаға келгенде оның кеудесіне қолын тигізгенін айтады. Ол оқиғаны былайша сипаттады: "Мен тұрып, қол беріп үлкермес бұрын, ол бөлмеден жылдам өтіп, артымнан тұрып, қолын кеудемнің үстіне қойып: "Немен жұмыс істеп жатырсың?" деді.

Креационизм

Крик жас Жер креационизмін қатаң сынға алды. 1987 жылы АҚШ Жоғарғы Сотындағы Эдвардс пен Агиллард ісінде Крик басқа Нобель жүлдегерлерімен бірге «жаратылыс ғылымының мемлекеттік мектептердегі ғылым сабақтарында орны жоқ» деген кеңес берді. Крик сондай-ақ Дарвин күнін британдық ұлттық мереке етіп белгілеуді қолдады.

Бағытталған панспермия

1960 жылдары Крик генетикалық кодтың пайда болуымен қызығушылық танытты. 1966 жылы Крик Лесли Оргельдің орнына, өмірдің пайда болуы туралы сөз сөйлейтін жиынға қатысты. Крик бастапқыда қарапайым кодтың, онда бірнеше аминқышқылы болған, қазіргі организмдер қолданатын күрделі кодқа қалай дамуы мүмкін екені туралы болжам жасады. Ол кезде ферменттердің жалғыз түрі – ақуыздар деп есептелді, ал рибозимдер әлі анықталмаған еді. Көптеген молекулалық биологтар қазіргі уақытта Жерде тіршілік ететін организмдердегідей күрделі ақуызды көбейту жүйесінің қалай пайда болғанын түсіне алмады. 1970 жылдардың басында Крик пен Оргель молекулалардан тірі жүйелердің пайда болуы ғаламда өте сирек оқиға болуы мүмкін екенін болжады, бірақ ол пайда болғаннан кейін, оны ақылды тіршілік иелері ғарыш саяхаты технологиясын қолданып таратуы мүмкін, осы процесті олар "бағытталған панспермия" деп атады. Кейіннен жазылған мақаласында Крик пен Оргель Жерде абиогенездің мүмкіндіктеріне қатысты артық пессимистікке бой алғанын, себебі олар өмірдің молекулалық бастауы өзін-өзі көбейтуге қабілетті ақуыздық жүйе деп ойлағанын атап өтті. 1976 жылы Крик Сидней Бреннер, Аарон Клюг және Джордж Пицзеникпен бірлесіп ақуыз синтезінің пайда болуы туралы мақала жазды. Осы мақалада олар нуклеотидтік тізбектердегі кодтық шектеулер рибосомасыз ақуыз синтезіне мүмкіндік береді деп болжады. Бірақ, бұл үшін мРНК мен тРНК арасында бес негізді байланыс қажет, сондай-ақ антикодонның өзгеруі үштік кодтауды құрады, тіпті бұл бес негізді физикалық өзара әрекеттесу болса да. Томас Х. Жукс осы аударма механизмі үшін қажетті мРНК тізбегіндегі кодтық шектеулер әлі де сақталғанын көрсетті.

Марапаттар мен құрметтер

1962 жылы физиология немесе медицина саласындағы Нобель сыйлығының үштен бір бөлігінен өзге, ол көптеген марапаттар мен құрметтерге ие болды, оның ішінде Корольдік қоғамның Корольдік және Копли медальдары (1972 және 1975), сондай-ақ Артықшылық ордені (1991 жылғы 27 қарашада). 1963 жылы CBE орденін алудан бас тартты, бірақ оны кейде қатемен "Сэр Фрэнсис Крик" деп, тіпті "Лорд Крик" деп атады. 1964 жылы EMBO мүшесі болып сайланды, АҚШ Ұлттық ғылым академиясының (1969) және Америка философиялық қоғамының (1972) мүшесі болды.

Фрэнсис Крик медалі мен дәріс

Фрэнсис Крик медалі мен лекциясы 2003 жылы оның бұрынғы әріптесі, 2002 жылғы физиология және медицина саласындағы Нобель сыйлығының бірлескен иегері Сидней Бреннердің қаржылық қолдауымен құрылды. Лекция биологиялық ғылымдардың кез келген саласында жыл сайын оқылады, бірақ Фрэнсис Криктің өзі жұмыс істеген салаларға басымдық беріледі. Лекцияның маңызды ерекшелігі – ол, негізінен, 40 жасқа дейінгі немесе осы жасқа сай карьералық жолмен дамыған жас ғалымдарға арналған. 2019 жылға дейін Крик лекцияларын Джули Арингер, Дарио Алесси, Эван Бирни, Саймон Болтон, Джейсон Чин, Саймон Фишер, Мэтью Хёрлс, Гилеан МакВин, Дункан Одом, Джерайнт Рис, Сара Тейхманн, М. Мадан Бабу және Дэниел Волперт оқыды.

Фрэнсис Крик институты

Фрэнсис Крик институты – Ұлыбританияның Лондон қаласының солтүстігінде орналасқан, құны 660 миллион фунт стерлинг болатын биомедициналық зерттеу орталығы. Фрэнсис Крик институты Cancer Research UK, Imperial College London, King's College London, Медициналық зерттеулер кеңесі, University College London (UCL) және Wellcome Trust арасындағы серіктестік болып табылады. 2016 жылы құрылысы аяқталған бұл институт Еуропадағы биомедициналық зерттеулер мен инновациялардың ең ірі орталығы.